هشدار پزشكان در مورد استفاده از ظروف يك‌بار مصرف

۱۳۸۵/۱۰/۰۷ - ۰۰:۰۰ - کد خبر: 275
هشدار پزشكان در مورد استفاده از ظروف يك‌بار مصرف

اين درحالي است كه پيش از اين مسئولان وزارت بهداشت و كارشناسان مختلف، بارها نسبت به استفاده از اين ظروف هشدار داده بودند. واقعيت اين است كه اين روزها استفاده از اين نوع ظرف چنان متداول شده است كه به سختي مي‌توان دنياي بدون يكبار مصرف‌ها را مجسم كرد.

علاوه بر آبميوه و بستني فروشي‌ها، پيتزافروشي‌ها و سلف سرويس ادارات و دانشگاه‌ها، پاي ظروف يكبارمصرف به ميهماني‌هاي خانگي هم باز شده است و بسياري ترجيح مي‌دهند هنگام پخش غذاي نذري و در مراسمي چون جشن تولدهاي كودكانه دردسر شستشوي ظرف را به‌كلي از برنامه حذف كنند و از بشقاب و ليوان‌هاي رنگارنگ پلاستيكي استفاده كنند.

طبيعي است كه وقتي كالايي اين چنين جاي خود را در سبد خانوار باز مي‌كند، با چند اطلاعيه بهداشتي مصرف آن محدود نمي‌شود، اما استفاده صحيح از اين پديده حداقل كاري است كه مي‌توان نسبت به آن اميد داشت. ضمن اينكه استفاده از ظروف يكبار مصرف گاهي اوقات محاسني هم به همراه دارد و اطلاعيه دانشگاه ايران دقيقاً به همين موضوع اشاره دارد.

«به منظور جلوگيري از مسموميت‌هاي ناشي از آلودگي ظروف توصيه مي‌شود جهت توزيع مواد غذايي و آشاميدني از ظروف يكبار مصرف استفاده شود.» البته به نظر نمي‌رسد اين توصيه دانشگاه علوم پزشكي ايران با اطلاعيه‌هاي قبلي وزارت بهداشت منافاتي داشته باشد: «حتي المقدور در مكان‌هايي كه ظرفشويي حداقل دو مرحله‌اي شستشو- آبكشي موجود و امكان شستشوي صحيح و ضد عفوني مناسب وجود دارد، توصيه مي‌شود ظروف شيشه‌اي (پيركس) ، استيل و چيني سالم بدون ترك خوردگي و لب پريدگي به جاي ظروف يك بار مصرف پلاستيكي مورد استفاده قرار گيرند.»

ظرف شفاف به‌علاوه غذاي داغ مساوي ‌است با سرطان

اگر به هشدارهاي كارشناسان در مورد ظروف يكبار مصرف دقت كنيم، متوجه مي‌شويم كه فصل مشترك تمام اين اطلاعيه‌ها يك جمله است: ظروف يك بار مصرف بي‌رنگ و شفاف فقط براي اغذيه و نوشيدني‌هاي سرد مناسب هستند و نبايد براي نوشيدني‌ها و غذاهاي داغ استفاده شوند. همچنين ظروف يك بار مصرف سفيد رنگ و فوم دار براي مواد غذايي سرد، گرم و مرطوب مناسب هستند، ولي براي مواد غذايي داغ نبايد استفاده شوند و استفاده از اين ظروف مثلاً براي پيتزايي كه در دماي 140 درجه سانتيگراد طبخ مي‌شود، توصيه نمي‌شود.

استفاده نابجا از ظروف پلي‌اتيلن موجب آزاد شدن مواد آلي و تركيبات شيميايي موجود در ديواره ظروف و ورود آنها به داخل مواد غذايي مي‌شود كه مصرف آنها براي سلامتي مضر است و ممكن است مشكلات گوارشي و حتي بروز برخي بدخيمي‌ها در افراد را به دنبال داشته باشد.

خسروي، كارشناس بهداشت محيط در اين زمينه مي‌گويد: «در ساخت ظروف يكبار مصرف، به منظور جلوگيري از شكنندگي ظروف، از مواد پلاستيكي لايزر استفاده مي‌شود. بنابراين اگر در درون اين ظروف آب جوش يا غذاي داغ مانند آش ريخته شود، اين مواد حل شده وارد بدن مي‌شوند و به دليل داشتن تركيبات خاص منجر به بروز سرطان‌هاي مختلف مي‌شود.» اين كارشناس مي‌افزايد: «اين خاصيت به خصوص در مورد ظروف يكبار مصرف شفاف كه درصد بالاتري از مواد سرطان‌زا را دارا هستند و در جامعه كاربرد بيشتري هم دارند، بسيار حائز اهميت است.»

اما نكته مهم ديگر در استفاده از ظروف يكبار مصرف به نوع رنگي اين ظروف مربوط مي‌شود كه استفاده از آنها احتياط بيشتري را مي‌طلبد. چرا كه اصولاً جنس يكبار مصرف‌ها به گونه‌اي است كه توانايي نگهداري رنگ را ندارند و هنگام تماس با چاي يا غذاي داغ رنگ حل مي‌شود و يك لايه از آن همراه غذا يا چاي ميل مي‌شود. اما از آنجايي كه خوردن رنگ در هيچ شرايطي توصيه نمي‌شود، اگر درتولد كودكان خود قصد استفاده از تكنولوژي‌هاي نوين را داريد، لطفاً به اين بهانه رنگ به خورد خلايق ندهيد!

استاندارد را فراموش نكنيم

اما علاوه بر انواع پلاستيك‌هايي كه به عنوان ظروف يكبار مصرف در سرو چاي يا غذا مورد استفاده قرار مي‌گيرند، دسته‌اي ديگر از اين مواد به عنوان ظروف آشپزخانه، ظروف نگهداري غذا در يخچال، ظروف بسته بندي مواد غذايي به خصوص لبنيات مانند ماست و پنير و همچنين بطري‌هاي آب معدني استفاده مي‌شوند كه استفاده از اين ظروف نيز مستلزم رعايت نكات ايمني خاصي است.

دكتر كشاورز، متخصص تغذيه، در اين زمينه مي‌گويد: «به طور كلي پلاستيك‌ها، پليمرهايي هستند كه از سنتز مواد اوليه‌اي به نام مونومر تهيه مي‌شوند. مونومرها موادي سمي و براي سلامت انسان مضر هستند؛ در حالي كه پليمرها خنثي هستند و مشكلي ندارند. اما اشكال كار اينجاست كه معمولاً در فرايند تهيه پليمرها مقداري مونومر باقي مي‌ماند. اگر اين فرآيند اصولي و مطابق استانداردهاي لازم صورت گرفته باشد، مشكلي براي سلامت افراد به وجود نمي‌آورد. براي همين در استفاده از پلاستيك‌ها به عنوان ظروف غذا بايد بسيار محتاط بود و در ضمن به هرنوع پلاستيكي نبايد مجوز بسته بندي مواد غذايي داده شود.»

نكته ديگري كه دكتر كشاورز به آن اشاره مي‌كند، مطلبي است كه استفاده كنندگان از ظروف هم بايد به آن توجه كافي داشته باشند و ظروف يكبار مصرف پلاستيكي را حتماً از مراكز معتبر كه از مواد اوليه مرغوب و مطلوب استفاده مي‌كنند؛ تهيه كنند.

اما در ميان تمام انواع ظروف يكبار مصرف شايد بتوانيم از بطري‌هاي آب آشاميدني به عنوان پرمصرف ترين انواع اين ظروف نام ببريم. بطري‌هايي كه در ماه‌هاي گرم سال حتي اگر حاوي آب معدني نباشند، به طور مرتب از آب شهري پر مي‌شوند و درون يخچال قرار مي‌گيرند تا آب خنك مصرفي خانواده را تامين كنند و در ديگر ايام هم براي نگهداري موادي چون آبليمو و آبغوره مورد استفاده قرار مي‌گيرند.

دكتر كشاورز در زمينه استفاده از اين بطري‌ها مي‌گويد: «معمولا جنس اين بطري‌ها از PVC است كه مشكلي هم براي سلامت انسان به وجود نمي‌آورد. اما اگر آب بيش از 6 ماه در اين ظروف نگهداري شود آلوده مي‌شود. بنابراين خانواده‌ها بايد از استفاده مكرر اين ظروف براي نگهداري آب در يخچال خودداري كنند.»

طبيعتاً وقتي براي نگهداري آب استفاده طولاني مدت از بطري‌هاي يكبار مصرف توصيه نمي‌شود، هيچ عقل سليمي حكم نمي‌كند كه مواد ترشي مانند آبليمو، آبغوره و سركه را در طولاني مدت در اين ظروف نگهداري كنيم؛ به خصوص كه خاصيت اسيدي اين مواد باعث تأثير بيشتر بر بطري مي‌شود.

 

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
2.86998s, 18q