علل وقوع سیل زودهنگام در گیلان

هجوم سیلاب با چند قطره باران

۱۳۹۸/۰۷/۲۲ - ۱۰:۴۵ - کد خبر: 282991
هجوم سیلاب با چند قطره باران

سلامت نیوز:عارف چراغی وقوع سیلاب‌ در گیلان این استان را در حالت فوق العاده قرار داده است. با وجود اینکه این استان، استانی بارا‌ن‌خیز است، وقوع بحران با نزول نخستین باران پاییزی امری عجیب است.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از روزنامه صبح نو ،دکتر هدایت فهمی، معاون دفتر برنامه‌ریزی کلان آب و آبفای وزارت نیرو، می‌گوید: «‌تغییر اقلیم و ساخت‌و‌سازهای غیرمجاز در مسیر رودخانه‌ها ازجمله علل وقوع این سیلاب است»خبر بارندگی و شدت آن در استان گیلان در دو روز گذشته در رسانه‌ها منتشر شد.

بارش شدید باران که از عصر روز شنبه در این استان آغاز شده، به ساختمان‌ها و راه‌های روستایی ۹ شهرستان این استان خسارت زده و یک نفر نیز به‌دلیل سقوط به رودخانه جان خود را از دست داده است.

آقای رضا اسلامی، مدیرکل ستاد مدیریت بحران استان گیلان، به رسانه‌ها گفته است: براثر بارش باران و بالاآمدن آب در شهرستان صومعه‌سرا، دو کارگر مرغ‌داری هنگام برگشت از کار، از روی پل به‌داخل آب سقوط کردند که یک نفر با کمک مردم نجات یافت و نفر دوم متأسفانه مفقود شد.

وی با اشاره به میزان خسارت واردشده به استان گیلان براثر بارندگی گفت: براثر شدت بارندگی در استان گیلان، سه پل در بخش رانکوه املش، تنیان صومعه‌سرا و شفت تخریب شده است.

آقای ارسلان زارع، استاندار گیلان، نیز به‌دنبال بارندگی هایی که از شب گذشته آغاز شده و خسارت هایی به مناطقی از استان زده، به معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری دستور داد هرچه‌سریع‌تر پیگیری های لازم برای رفع مشکلات ناشی از تخریب پل ها و نیز برقراری شرایط عادی را انجام دهد.

همچنین، به‌صورت میدانی از مناطق خسارت‌دیده همچون تالش بازدید کند. گزارش‌های هواشناسی می‌گوید از عصر روز شنبه با ورود سامانه سرد و بارشی، بارندگی در اکثر مناطق استان گیلان آغاز شد و شدت این بارش‌ها به‌حدی بود که سبب طغیان رودخانه، بالاآمدن آب مسیل‌ها، آب‌گرفتگی معابر، رانش زمین و تخریب چند دهنه پل در برخی شهرستان‌های استان گیلان شد؛ به‌طوری‌که بیشتر بارش باران در شبانه‌روز گذشته در شهرستان املش با ۲۳۵ میلی‌متر، رحیم‌آباد رودسر با ۲۰۰ میلی‌متر و تالش با ۱۳۰ میلی‌متر گزارش شده است. سوالی که مطرح می‌شود این است:

چرا با وجود اینکه گیلان استانی باران‌خیز است، با بارانی چندساعته دچار بحران می‌شود؟ یکی از دلایل این موضوع تغییر بافت شهری و سبک زندگی در استان است. تا یکی‌دو دهه گذشته اغلب ساکنان استان را جمعیت روستایی‌نشین تشکیل می‌دادند؛ اما نوع ساخت خانه‌هایشان به‌گونه‌ای بود که کمتر درمعرض آسیب چنین بارش‌هایی قرار می‌گرفتند.

حالا با وجود گسترش جمعیت شهرنشین، گرم‌شدن هوا درمقایسه‌با دو دهه قبلی و رشد تکنولوژی بازهم با اولین باران پاییزی شاهد تخریب سازه‌ها هستیم. یکی از اصلی‌ترین دلایل این موضوع ساخت‌وسازها در بستر رودخانه و معابر خطرناک است؛ مناطقی که اگرچه در شرایط عادی بکر و جذاب به‌نظر می‌رسند، در شرایط برف و باران ساکنان را با مشکلات جدی مواجه می‌کنند.آقای دکتر هدایت فهمی، معاون دفتر برنامه‌ریزی کلان آب و آبفای وزارت نیرو، در گفت‌و‌گو با روزنامه «صبح‌نو» درباره بحران استان گیلان می‌گوید:«پدیده تغییر اقلیم در مقیاس جهانی در حال رخ‌دادن است. تغییر اقلیم مقداری-حدی، یعنی حداکثرها و حداقل‌ها را تشدید می‌کند. درواقع، هم سیلاب‌ها را تشدید می‌کند و هم خشکسالی‌ها را عامل دیگری که باعث بروز این سیلاب‌ها می‌شود، دست‌اندازی به مسیل‌ها، رودخانه‌ها و مجاری آب است که با ساخت‌وسازهای نامناسب باعث طغیان رودخانه‌ها می‌شود؛ چراکه آن‌ها به حریم رودخانه‌ها تعرض کرده‌اند؛ اما رودخانه بالاخره خانه خود را پس می‌گیرد. مثل سیل امسال شیراز که حجم بارندگی به‌حدی نبود که بحران ایجاد کند؛ اما به‌دلیل لایروبی‌نکردن و ساخت‌وساز در مسیر رودخانه‌ها این اتفاق افتاد».

فهمی ادامه می‌دهد: «رعایت‌نکردن حریم رودخانه موضوع مهمی است و باید در مدیریت آب کشور به این مسأله به‌طورجدی پرداخته شود و حفاظت از حریم رودخانه‌ها باید در اولویت قرار گیرد؛ به‌ویژه در فصل‌های سیل‌خیز که باید مسیرها را پاکسازی کرد تا موجب ایجاد سیلاب نشود».معاون دفتر برنامه‌ریزی کلان آب و آبفای وزارت نیرو گفت:«از این به‌بعد، تغییر اقلیم جهانی قطعا وضعیت آب ما را در کل کشور تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. سال آبی گذشته، سال پرآبی بود؛ اما الزاما نمی‌توان گفت امسال هم ترسالی داشته باشیم. باوجوداین، مدل‌های پیش‌بینی نشان می‌دهد در پاییز، با جریانی عادی در مناطق مختلف کشورمان رو‌به‌رو هستیم. باید توجه کرد از‌این‌پس حتی در شرایط خشکسالی-بادی انتظار سیل را داشته باشیم».


آبخیزداری؛ راه برون‌رفت از بحران سیلاب‌هاهمان‌طورکه گفته شد، تغییر اقلیم، شرایط جغرافیایی و منطقه‌ای فلات ایران، پیش‌بینی‌های احتمالی وقوع سیلاب را چه در استان گیلان و چه در دیگر استان‌ها افزایش داده است.

در این وضعیت، انجام‌نشدن طرح‌های آبخیزداری دقیق و بجا، ساخت‌وساز در مسیر رودخانه‌ها و نبود سازه‌های موردنیاز، خطر سیلاب را تشدید می‌کند. انجام طرح‌های آبخیزداری می‌تواند از بروز چنین سیلاب‌هایی جلوگیری کند.

آبخیزداری به زبان ساده تلاش برای فروبردن آب باران در مبدأ بارش در زیر زمین است. گفته می‌شود سالانه ۸۰درصد از سرمایه آبی کشور هدر می‌رود، ۷۰درصد از آب باران مستقیما تبخیر می‌شود و حدود ۱۰درصد هم به‌صورت سیلاب به دریاها می‌ریزد. کارشناسان می‌گویند با آبخیزداری می‌توان حداقل ۳۳درصد آب‌هایی را ذخیره‌سازی کرد که با تبخیر و سیلاب هدر می‌رود.

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
9.16174s, 20q