گمانه‌زنی‌ها در مورد ازسرگیری فرآیند تکمیل سدهای نازلو و باراندوزچای ادامه دارد ‏

ارومیه غوطه‌ور در کابوس جدید ‏

۱۳۹۹/۰۶/۰۳ - ۱۶:۰۷ - کد خبر: 298784
ارومیه غوطه‌ور در کابوس جدید ‏

سلامت نیوز:مدیر دفتر برنامه‌ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه: حوضه آبریز بیش از ظرفیت ‏تعریف شده‌اش در سند تخصیص آب، متأسفانه آب مصرف می‌کند اواسط دهه٨٠ بود که روزبه‌روز از مساحت نگین فیروزه‌ای کم شد و عمق ‏آب تحلیل رفت.

به گزارش سلااکت نیوز به نقل از روزنامه شهروند ،کارشناسان و دلسوزان این حوزه از خشکسالی‌ها، احداث بزرگراه روی ‏دریاچه، احداث بی‌رویه سد و استفاده بی‌برنامه از منابع آب حوضه آبریز دریاچه به ‏واسطه کشاورزی سنتی گلایه کردند. کارشناسان محیط‌زیست از تبعات خشک شدن ‏دریاچه ارومیه گفتند و هشدار دادند و از بادهای نمک در نتیجه خشک شدن دریاچه گفتند. هشدارهایی که می‌گفتند زندگی چند‌میلیون شهروند با وقوع این اتفاقات ‏تهدید می‌شود.

تعدادی از صاحب‌نظران سرنوشت خشک شدن دریاچه را نتیجه ‏سدسازی‌ها دانستند. احیای دریاچه در دستور کار قرار گرفت. وزارت نیرو دستور توقف ‏عملیات احداث دو سد نازلو و باراندوز چای ارومیه را در‌سال ٩٣ داد تا هم چشم ‏بدوزند به روزی که خبرها از احیای دریاچه ارومیه بگویند هرچند گمانه‌زنی‌ها از ‏سرگیری تکمیل پروژه‌های نازلو و باراندوز چای ارومیه حکایت می‌کنند، البته ‏صحبت‌های حجت‌الاسلام سید سلمان ذاکر، نماینده مردم ارومیه در مجلس به این ‏گمانه‌زنی‌ها دامن می‌زنند. نماینده‌ای که گفته بود: «با دستور وزیر نیرو و در ‏راستای احیای دریاچه ارومیه، ساخت و تکمیل سدهای نازلو چای و باراندوز چای ‏ارومیه انجام می‌شود.»

ذاکر در توضیح از سرگیری پروژه‌ها از دریاچه ارومیه به‌عنوان ‏قلب آذربایجان‌غربی و دومین دریاچه شور جهان بسیار برای منطقه و جهان از لحاظ ‏زیست‌محیطی و حوزه‌های مختلف حائزاهمیت گفته بود. این نماینده مجلس متوقف ‏شدن این پروژه‌ها را پایمال شدن بیت‌المال دانسته و گفته بود: «‎احیای سدهای مذکور ‏برای کشاورزی منطقه بسیار حائزاهمیت است و لازم است پروژه‌های نیمه‌تمام به ‏سرانجام برسند.» هرچند مهران نظری، مدیرکل محیط‌زیست آذربایجان‌غربی معتقد ‏است برنامه‌ای برای تکمیل این دو سد وجود ندارد. او به «شهروند» می‌گوید: «چنین ‏برنامه‌ای در دستورکار ما نیست.

صددرصد احیای دریاچه اهمیت دارد.» نظری تکمیل ‏پروژه‌های سدسازی را روندی می‌داند که باید در وهله نخست از کانال کارگروه ملی ‏احیای دریاچه عبور کند.«به غیراز این کانال از هر کانال دیگری ورود شود ما مانع ‏خواهیم شد.» ‏


‎ ‎هرگونه واگذاری جدیدی نه صلاح است، نه قانونی ‏از سرگیری تکمیل دو سد نازلو و باراندوزچای فعالان محیط‌زیست را نگران حال ‏دریاچه کرده و تعدادی را مجبور به واکنش. هرچند حاجی‌ مرادی، مسئول واحد ‏برنامه‌ریزی ستاد احیای دریاچه ارومیه به «ایسنا» گفته بود: «از نوشته وزیر نیرو وقت ‏بر برگه درخواست و سوال نماینده مردم ارومیه در مجلس مشخصا هیچ دستوری ‏مبنی بر صدور مجوز ادامه تکمیل این دو سد برداشت نمی‌شود بلکه وزیر محترم نیرو ‏به معاون خود دستور داده‌ است در وهله نخست تدقیق و بهنگام‌سازی نیازهای شرب شهر ‏ارومیه انجام پذیرد و در صورت لزوم موضوع در کارگروه ملی نجات دریاچه ارومیه ‏بررسی شود.» او تصمیم‌گیری در مورد تکمیل دو سد را در حیطه اختیارات هیأت ‏دولت دانسته و گفته بود:

«طی مطالعات دانشـگاهی که انجام شده مشخص هست لزوما ‏سدسازی می‌تواند منجر به در خطر افتادن دریاچه ارومیه شود چراکه تجربه احداث ‏سدهای دیگر در حوضه دریاچه ارومیه این واقعیت را بیان می‌کند و باتوجه به شرایط ‏فنی و تأثیرات احداث سد بعید است هیأت دولت با تکمیل این دو سد موافقت کند و تا ‏این لحظه هیچ جای نگرانی برای دوستداران دریاچه ارومیه نیست.»

مسعود تجریشی، ‏معاون محیط‌زیست انسانی سازمان حفاظت محیط‌زیست و مدیر دفتر برنامه‌ریزی و ‏تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه معتقد است به لحاظ قانونی، وزیر نیرو مسئول ‏تخصصی‌ است. او از مصوباتی در کارگروه احیای دریاچه ارومیه می‌‌گوید؛ مصوباتی که ‏تأکید دارند تا احیای کامل دریاچه هیچ برداشت جدیدی اتفاق نیفتد. تجریشی می‌گوید:

«قرار بر این بود در فرآیند احیای دریاچه، سدهای موجود منحنی ‏بهره‌برداری‌شان به سمت دریاچه برود.» معاون محیط‌زیست انسانی سازمان حفاظت ‏محیط‌زیست از سند تخصیص آب می‌گوید؛ سندی که میزان آب تجدیدپذیر را مشخص ‏می‌کند، میزان نیاز زیست‌محیطی هم طبق این سند مشخص می‌شود تا براساس آن ‏مصارف تعریف شوند. «حوضه آبریز بیش از ظرفیت تعریف شده‌اش در سند تخصیص ‏آب، متأسفانه آب مصرف می‌کند.»

‏سد جدید یعنی زنگ خطری بر حیات دریاچه‌ای که تلاش می‌کند احیا شود و به ‏زندگی‌اش ادامه بدهد. سدهایی که از سال‌ها پیش بهره‌برداری‌شان به تعویق افتاد تا ‏دریاچه جان تازه بگیرد. «هر سدی که بخواهد به بهره‌برداری برسد نیاز دارد به کارگروه ‏هیأت دولت برود تا وزارت نیرو برنامه و راهکارها و کارهای کارشناسی شده‌اش را ارایه ‏بدهد. اتفاقی که تا به امروز نیفتاده است.»

‏در ایران به ازای هر متر معکب آب ۱.۵ دلار محصول تولید می‌شود، در کشورهایی ‏که روی کشاورزی خود کار کرده‌اند این عدد ۳ تا ۵ برابر است. این تصور که برای ‏توسعه باید سدسازی انجام بشود برای دودهه پیش است، تجربه ارومیه به ما اثبات ‏کرده که بین سدسازی و توسعه ارتباطی وجود ندارد. تجریشی با تأکید به اهمیت ‏بیت‌المال از حق‌الناس می‌گوید؛ حقی که تأکید دارد نباید فعالیت‌ها ضرری به مردم ‏برسانند.«خشک شدن دریاچه آسیبش به مردم می‌رسد و کسی باید پاسخگو باشد.»

‏مدیر دفتر برنامه‌ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه بر این باور است نباید سدها ‏تا ابد بلاتکلیف بمانند اما هر فعالیت جدیدی باید طبق برنامه و کار کارشناسی ‏باشد.«به لحاظ اقتصادی سدهایی داریم که وزارت نیرو می‌تواند آنها را کنار بگذارد. ‏هرگونه بارگذاری در حوضه آبریز ارومیه غیرقانونی است.» ‏سال‌هاست احیای دریاچه‌ها و تالاب‌ها دغدغه فعالان این حوزه است؛ دریاچه‌ها و ‏تالاب‌هایی که حیات‌شان تضمینی است بر حیات محیط‌زیست منطقه‌شان و این در ‏حالی است حوضه آبریز از کم شدن آب تجدیدپذیر سالانه خبر می‌دهد. سند تخصیص ‏آب هم از منفی بودن خزانه می‌گوید.

هرگونه واگذاری جدیدی نه صلاح است، نه ‏قانونی.

تجریشی معتقد است به اندازه کافی سد ساخته شده و حوضه آبریز ‏ظرفیت برداشت بیش از یک‌متر مکعب را ندارد. «عملیاتی شدن این سدها تمام ‏تلاش‌ها برای احیای دریاچه را به باد می‌دهد. ساخته شدن این سدها به معنی ‏برگشت به‌سال ٩٢ است و بی‌شک جابه‌جایی جمعیت را به دلیل بروز گردوغبار ‏نمکی خواهیم داشت.»


توقف ٣٣ پروژه سدسازی

‏سال٩٦ متهمان اصلی خشک شدن دریاچه ارومیه، توسعه زمین‌های کشاورزی در ‏اطراف دریاچه و افزایش تعداد سدهای این منطقه معرفی شدند؛ سدهایی که در آن ‏دوره طی دودهه خودشان را به عدد ٢٢ رسانده بودند. مرتضی حقوقی عضو هیأت‌رئیسه ‏جامعه مهندسین مشاور و رئیس کمیته محیط‌زیست این جامعه در همان دوران گفته ‏بود:

«در منطقه آبریز دریاچه ارومیه در آذربایجان‌شرقی، ٣٦سد احداث شده و ٢٢سد ‏به بهره‌برداری رسیده است. همه این سدها را وزارت نیرو احداث نکرده، بلکه تعداد ‏زیادی از آنها، سدهای کوچک‌تری هستند که از سوی وزارت کشاورزی احداث شده و ‏مورد بهره‌برداری قرار گرفته‌اند.» محمد درویش، رئیس کمیته محیط‌زیست هم از ٧٢سدی می‌گوید که تا زمان تشکیل ستاد احیای دریاچه ارومیه به بهره‌برداری رسیده ‏بودند.

٧٢سدی که همچنان به فعالیت خود ادامه می‌دهند. او به «شهروند» ‏می‌گوید: «قرار بود ١٠٥سد ساخته شوند، البته با شروع فعالیت ستاد احیای دریاچه در ‏دولت اول روحانی ٣٣ پروژه باقی مانده متوقف شدند.» درویش معتقد است درحال ‏حاضر هیچ آبی از رودها به دریاچه نمی‌رسد؛ اتفاقی که باعث خشکسالی مصنوعی ‏بالادست آبخیز شده و متأسفانه امکان تخریب و افزایش بارگذاری در کشاورزی را ‏فراهم آورده است.

«تکمیل این سدها بیت‌المال را به باد می‌دهد چون باعث افزایش ‏مهاجرت‌ها و نابودی اشتغال پایدار در منطقه می‌شود. برای حفظ بیت‌المال باید به ‏سمت سیاست‌های پایدار و تاب‌آوری پایدار در منطقه بود.» به باور رئیس کمیته ‏محیط‌زیست تکمیل این دو سد به معنای تن دادن به اشتغال‌های کوتاه مدت و ‏افزایش گردوغبار نمکی در منطقه است. «این تصمیم به معنای افزایش مهاجرت‌ها و ‏نابودی باغات و کشاورزی منطقه است.» ‏

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
0.31229s, 19q