حفاظت سبز تضميني براي فردا

۱۳۸۶/۰۳/۱۷ - ۰۰:۰۰ - کد خبر: 4330
حفاظت سبز تضميني براي فردا

مراسم روز جهاني محيط زيست که هر ساله 5 ژوئن برابر با 15 خرداد برگزار مي شود يکي از اصولي است که از طريق آن ، سازمان ملل افکار عمومي را متوجه موضوع محيطزيست مي کند.
شعار امسال روز جهاني محيط زيست ، گرمايش جهاني و ذوب شدن يخهاست که نشان مي دهد اين مساله تهديدي جهاني براي تمام سرزمين ها به شمار مي رود؛ چراکه تغييرات آب و هوايي بر تمام ابعاد زندگي بشر تاثير مي گذارد.
روز جهاني محيط زيست فرصتي است تا هر چند کوتاه به وضعيت محيط زيست طبيعي کشور نگاهي داشته باشيم.

معاون محيط طبيعي و تنوع زيستي سازمان حفاظت محيط زيست در تشريح وضعيت تنوع زيستي و نقش جوامع محلي مي گويد: در چند دهه اخير، مفهوم حفاظت از نظر ماهيت و مفهوم تغيير يافته و در روند تکامل خود مفهوم گسترده تر و قابل انعطاف پذيري پيدا کرده و نه تنها در تقابل با توسعه و بهره برداري قرار ندارد، بلکه به مکمل آن بدل شده است ؛ زيرا مفهوم بهره برداري نيز در گستره توسعه پايدار، خود را از محدوده تنگ استفاده فيزيکي و صرف اقتصادي ، رها و دامنه وسيع تري پيدا کرده است که استفاده هاي آموزشي ، پژوهشي و تفرجگاهي از آن جمله است.
دکتر دلاور نجفي مي افزايد: بعد از کنفرانس ريو در سال 1992 ميلادي حفاظت از تنوع زيستي وارد مرحله جديدي شد. تنوع زيستي جهان گستره رايگان و عظيم منابع زنده را در بر مي گيرد و شامل هر نوع از اشکال حيات از ريزترين زيستمندان تا بزرگترين جانداران زمين است.

تنوع زيستي و جوامع محلي

تنوع زيستي داراي 3 سطح ژن ، گونه و اکوسيستم است و بعد چهارمي نيز دارد که اهميت آن کمتر از ساير ابعاد آن نيست و آن تنوع فرهنگي است که نمي توان آن را از ساير ابعاد تنوع زيستي جدا کرد. مسلما براي حفاظت از طبيعت و تنوع زيستي طيف گسترده اي از رهيافت ها ضروري است و زمينه هاي پژوهشي آموزشي و امکانات حفاظتي زيادي را در داخل و خارج از زيستگاه هاي اصلي طلب مي کند.

جلب همکاري مردم براي حفاظت و حمايت از منابع زيستي موجود در سيستم هاي اقتصادي - اجتماعي متفاوت و دشوار است
 

معاون محيط طبيعي و تنوع زيستي سازمان حفاظت محيط زيست مي گويد: سازمان حفاظت محيط زيست ايران افزايش و ارتقاي مشارکت مردمي در حفاظت محيط زيست ، افزايش تعداد تشکلهاي غيردولتي زيست محيطي ، افزايش سطح عرصه هاي حفاظتي براساس ضوابط اتحاديه جهاني حفاظت از طبيعت (IUCN) و افزايش تعداد و سطح مناطق تحت مديريت را در دستور کار خود قرار داده است. با توجه به تنوع اقليمي و توپوگرافيک ، کشور ايران داراي غناي زيستي گياهي و جانوري بالا و فوق العاده اي است.
پستانداران وحشي ايران 164 گونه دارند که تقريبا با کل گونه هاي پستاندار اروپا برابري مي کند و گونه هاي گياهي ايران نيز حدود 8 هزار گونه برآورد شده که شامل يک هزار و 727 گونه بومي کشور است ؛ همچنين 517 گونه پرنده ، 174 گونه ماهي ، 200 گونه خزنده و 38 گونه دوزيست در ايران ثبت شده است.

ارتقاي وضعيت محيط زيست ايران

ارتقاي وضعيت محيط زيست ايران و رسيدن به استانداردهاي ملي و بين المللي محيط زيست ، توجه به اصل توسعه پايدار در بهره برداري از منابع و در برنامه ها و طرحهاي توسعه ، ايجاد حلقه سامانه اي بين تمامي نهادها و سازمان ها در حفاظت از طبيعت ، اولويت اصلي پيشگيري از تخريب محيط زيست و فرهنگ سازي و مشارکت جوامع محلي و بومي در مديريت مناطق از سياست هاي سازمان حفاظت محيط زيست جمهوري اسلامي ايران است.
امروزه سازمان حفاظت محيط زيست ايران براي رسيدن به سطح استاندارد 10 درصد حفاظت شده عرصه هاي طبيعي کشور تلاش مضاعفي براي تحت مديريت قرار دادن مناطق بکر و حساس اکولوژيکي انجام داده که حاصل آن ، افزايش سطح مناطق از 4.8 درصد (شامل 81 منطقه با وسعتي معادل 7 ميليون و 931 هزار و 443 هکتار) در سال 1997 به 7.34 درصد (شامل 172 منطقه با وسعتي معادل 12 ميليون و 105 هزار و 321 هکتار) در سال 2007 طي يک دهه است که به منظور افزايش کمي تعداد مناطق اقدامات فراواني نيز به منظور بهبود کيفيت انجام داده است.
معاون طبيعي و تنوع زيستي سازمان حفاظت محيط زيست گفت: اجراي طرح جامع مطالعات براي حداقل 52 درصد اين مناطق که در آن تمام ويژگي هاي طبيعي ، فيزيکي ، بيولوژيکي و اقتصادي اجتماعي بررسي شده و متعاقب آن اجراي مديريت بهينه مناطق براساس ساختار جمعيت و وضعيت جوامع بومي از مهمترين برنامه هاي سازمان حفاظت محيط زيست در اين زمينه است ؛ چراکه تجربيات چند دهه اخير نشان داده است تا زماني که فرآيند احقاق حقوق جوامع بومي به طور عادلانه صورت نگيرد، امکان حفاظت در درازمدت عملا مشکل و غيرممکن است. با توجه به مناسبات فرهنگي و اقتصادي ديرينه جوامع اين مناطق لازم است تمام حقوق آنها با توجه به ملاحظات زيست محيطي و قوانين محلي مورد نظر قرار گيرد.
جلب همکاري مردم براي حفاظت و حمايت از منابع زيستي موجود در مناطق در سيستم هاي اقتصادي اجتماعي متفاوت ، دشوار است.
مهمترين اصل در جلب اعتماد مردم ، سهيم کردن آنها در منافع حاصل از اين مناطق و مشارکت آنها در امور است ، به طوري که موجوديت خود را وابسته به بقا و ارتقاي سطح کيفي منابع زيستي اطراف خود بدانند. سال گذشته 7 مورد از مناطق (شامل مناطق دره بادام ، ريسيي ، درونه ، هلالي ، آرک و کرنگ و بدر و پريشان) با وسعتي معادل 241 هزار هکتار به مناطق حفاظت شده ارتقا پيدا کردند که 0.14 درصد به سطح مناطق تحت حفاظت سازمان افزود.
براساس پيگيري هاي انجام شده تالاب هاي زريوار در استان کردستان و تالاب چغاخور در استان چهارمحال و بختياري جزو تالاب هاي بين المللي کنوانسيون رامسر ثبت شدند و تلاش شده است 3 منطقه جديد شامل دنا در کهگيلويه و بويراحمد، تنگ صياد در چهارمحال و بختياري و تندوره در استان خراسان رضوي به عنوان مناطق با تنوع ژنتيکي و اکوسيستمي خاص به عنوان ذخيره گاه زيست کره با اهميت جهاني در يونسکو ثبت شود.

کنوانسيون تنوع زيستي و اجلاس منطقه اي اتحاديه جهاني حفاظت از طبيعت

بسياري از کشورهاي عضو کنوانسيون تنوع زيستي در حال بحث يا اجراي توافقات بين المللي به دست آمده در زمينه حمايت از جوامع محلي و به تبع آن ، دانشهاي سنتي متعلق به آنها در کنار ساير زمينه هاي موضوعي کنوانسيون هستند.
سازمان محيط زيست ايران و ساير دستگاه هاي اجرايي نيز در چارچوب بند هشتم کنوانسيون تنوع زيستي طي برنامه هاي متنوع مشارکتي در حال انجام پروژه هاي مرتبط با انتقال دانش سنتي و بومي جوامع و استفاده از تجربيات مردم محلي و مشارکت آنها در مديريت و بهره مندي اقتصادي است.


تغييرات آب و هوا و تنوع زيستي

در سالهاي اخير به دليل اهميت بحث تغيير آب و هوا، مطالعات گوناگوني بر زندگي پرندگان انجام شده و نتايج جالبي نيز به دست آمده است. در مجموع تغيير آب و هوا آثار مستقيم و غيرمستقيمي بر زندگي پرندگان دارد که مي تواند بشدت چرخه زندگي آنها را دچار مشکل کند.
براي نمونه با گرم شدن هوا پرندگان هنگام مهاجرت به عرضهاي شمالي تر رفته ، آنجا ساکن مي شوند. به اين ترتيب ، پرندگان مسافت بيشتري را نسبت به گذشته هنگام مهاجرت شان طي مي کنند که مي تواند باعث از بين رفتن گونه هاي ضعيف تر شود.يک مطالعه جالب که از سوي دانشگاه ميشيگان امريکا انتشار يافت ، نشان مي دهد با دو برابر شدن غلظت دي اکسيد کربن در جو و پيامد گرمايش بيشتر هوا تعداد پرندگاني که در مناطق مشخصي وجود داشتند، بسيار کمتر شده و در بعضي مناطق اصلا يافت نشدند.
از سوي ديگر به علت گرمايش کلي جهان ، زمان گل دهي و رشد گونه هاي گياهي نيز نسبت به گذشته تغيير پيدا کرده است.
در اين حالت مشاهده شده است ، پرندگان مختلف ، بعضا حدود يک يا 2 هفته زودتر تخم گذاري مي کنند که باعث مي شود سن پرندگان هنگام مهاجرت حدود يک يا 2 هفته بيشتر باشد. در چنين شرايطي هنگام بازگشت يا در طول سفر احتمال از بين رفتن پرندگان بيشتر و جمعيت آنها روز به روز کمتر مي شود
 


معاون محيط طبيعي سازمان حفاظت محيط زيست گفت: برگزاري ششمين نشست منطقه اي غرب و مرکز آسيا و شمال آفريقا در تهران يکي از بزرگترين دستاوردها براي تدوين برنامه کاري حفاظت منطقه اي بوده که براي ارائه در چهارمين همايش جهاني حفاظت که در بارسلونا برگزار مي شود تهيه شد.
دکتر دلاور نجفي افزود: هدف اصلي نشست ، ايجاد زمينه اتحاد و اتفاق اعضا و توسعه اجتماعات حفاظتي است که با محوريت جوامع محلي و توسعه پايدار شکل گرفت.
در اين اجلاس نمايندگاني از 21 کشور منطقه حضور داشتند که شرکت کنندگان آن در جريان آخرين اطلاعات مربوط به روند پيشرفت آماده سازي همايش جهاني بارسلونا و همچنين برنامه جهاني اتحاديه جهاني حفاظت (IUCN) براي سالهاي 2009 تا 2012 قرار گرفتند.
دکتر نجفي با اشاره به اقدامات حفاظتي براي گونه هاي حيات وحش ايران گفت: تهيه طرح جامع مديريتي حيات وحش کشور به عمل آمده که در آن از استادان دانشگاهي دعوت به همکاري شده است.
اجراي طرح ساماندهي گوزن زرد در کشور و ساماندهي 12 زيستگاه جديد گونه از اقدامات انجام شده است.
اجراي طرح حفاظت از يوزپلنگ آسيايي با همکاري برنامه عمران سازمان ملل (UNDP) در استان هاي يزد و سمنان منجر به ارتقاي وضعيت حفاظتي همين گونه منحصر به فرد در ايران شد و براي اولين بار به منظور حفاظت از آن روي يوزپلنگ ردياب ماهواره اي نصب شد.
اجراي طرح حفاظت از درناي سيبري و زيستگاه آن با کمک برنامه محيط زيست سازمان ملل (UNEP) و ايجاد بانک اطلاعات حيات وحش کشور به منظور تهيه آمار و اطلاعات دقيقي از حيات وحش کشور، از ديگر اقدامات حفاظتي سازمان حفاظت محيط زيست است.
همچنين طرح مبارزه با آنفلوآنزاي فوق حاد پرندگان در 30 استان کشور خصوصا در استان هاي مرزي اجرا شد و در اين طرح علاوه بر برگزاري کارگاه هاي آموزشي توانمندسازي تجهيز امکانات و کارکنان نيز انجام شد.

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
0.1545s, 18q