شرح دوران یائسگی در زنان

۱۳۸۹/۱۲/۰۶ - ۱۳:۳۲ - کد خبر: 24830
سلامت نیوز :  رئیس اداره میانسالان وزارت بهداشت گفت: یائسگی زنان در فاصله سنی بین 45 تا 50 سالگی اتفاق می‌افتد و تقریباً یك سوم زندگی آنان در دوران یائسگی می‌گذرد.

زنان نیمی از جمعیت جهان را تشكیل می‌دهند و تقریباً 90 درصد آنان به سن 65 سالگی می‌رسند. زنان در طی سال‌های عمر خود دوره‌ای از زندگی را تجربه می‌كند كه «یائسگی» نام دارد كه به عبارت دیگر زنان به مرحله‌ای از زندگی می‌رسند كه سال‌های باروری و تولید مثل به پایان می‌رسد در كشورهای مختلف زنان حدود70 تا 82 سال عمر می‌كنند و تقریباً یك سوم زندگی آنان در دوران یائسگی می‌گذرد.

*یائسگی در 45 تا 50 سالگی زنان رخ می‌دهد

مطهره علامه رئیس اداره میانسالان وزارت بهداشت در گفت‌و‌گو با خبرنگار فارس در باره دوران یائسگی در زنان می‌گوید: یائسگی یكی از مراحل طبیعی و مهم زندگی زنان است كه در فاصله سن 45 تا 50 سالگی اتفاق می‌افتد كه ابتدا عادت ماهانه زنان نامرتب می‌شود و سپس به طور كامل قطع می‌شود.

*زنان در این دوره تغییرات جسمی و روانی خاصی را تجربه می‌كنند

به گفته وی یائسگی زمان قطعی محسوب می‌شود كه یك سال تمام عادت ماهانه در زن اتفاق نیفتاده باشد و مشخصه اصلی این دوره پایان باروری و قطع كامل عادت ماهانه است. زنان در این دوره تغییرات جسمی و روانی خاصی را تجربه می‌كنند كه آشنایی با این تغییرات به زنان كمك می‌كند كه بدانند چه چیزی در انتظار آنهاست و بتوانند با آمادگی بیشتری خود را با این تغییرات تطبیق بدهند.

رئیس اداره میانسالان می‌گوید: اگر زنان بتوانند با آگاهی با این دوره كنار بیایند، می‌تواند یك دوره خوب برای كسب موفقیت‌های بزرگتر و كشف علائق جدید برای زندگی باشد و از زندگی خود لذت ببرند.

وی می‌افزاید: تغییرات یائسگی مربوط به تغییر عملكرد تخمدان‌ها و توقف ترشح هورمون‌های زنانه از تخمدان و در نتیجه توقف تخمك‌گذاری است.

علامه اضافه می‌كند: تخمدان‌ها بخش مهمی از دستگاه تناسلی زنانه هستند كه 2 عملكرد مهم تولید هورمون استروژن و پروژسترون دارند، این هورمون‌ها وظایف مهمی را به عهده دارند.

*استروژن و پروژسترون به حفظ استخوان‌ها و تنظیم سطح كلسترول خون كمك می‌كنند

وی می‌گوید: آزادسازی تخمك، تنظیم سیكل قاعدگی و زمان تخم‌گذاری، آماده سازی لایه داخلی رحم برای جایگزینی سلول تخم، حاملگی، سالم نگه داشتن استخوان‌ها، تنظیم سطح كلسترول خون، حفظ قابلیت ارتجاعی پوست و عروق و كمك به قدرت حافظه از وظایف مهم هورمون‌های ترشح شده از تخمدان‌ها است.

رئیس اداره میانسالان وزارت بهداشت می‌افزاید: فعالیت اصلی تخمدان‌ها از زمان بلوغ آغاز می‌شود و دوره‌های قاعدگی 20 یا 40 سال طول می‌كشد و تا شروع دوره یائسگی ادامه خواهد داشت.

علامه می‌گوید: یائسگی با یك سری تغییرات طبیعی همراه است. بیشتر زنان و خانواده‌های آنها در این خصوص اطلاع كافی ندارند و این امر می‌تواند موجب بروز مسائل روحی، ‌روانی، تعارضات و اختلافات زناشویی و حتی جدایی زوج‌ها می‌شود.

*زنان در دوره یائسگی باید بیشتر به خودشان اهمیت دهند

وی می‌افزاید: زنان در دوران یائسگی پس از سال‌های طولانی كه فقط به فكر همسر و فرزندان خود بوده است و به عنوان همسر و مادر تمام وجود خود را برای سلامت خانواده خود گذاشته است، شرایطی برای زنان دراین دوره فراهم شده است، تا كمی بیشتر به خود فكر كنند.

رئیس اداره میانسالان معتقد است: نه تنها زنان در سن یائسگی ناتوان و ناكارآمد نیستند بلكه به دلیل تجربیات تمام زندگی، توانمندتر و كارآمدتر از هر زمان دیگر می‌توانند، فعالیت كنند.

وی می‌گوید: زنان در سن یائسگی می‌توانند، دست به فعالیت‌های اجتماعی تازه‌ای مانند شركت در كلاس‌های آموزشی انجام دهند و آنها می‌توانند زندگی تازه‌ای را در این دوره تجربه كنند.

*در دوره یائسگی مسائل مثبتی نیز رخ می‌دهد

علامه می‌افزاید: در دوران یائسگی مسائل مثبتی اتفاق می‌افتد كه در زمان قبل از یائسگی برای زنان دردناك بوده است كه می‌توان به رفع انقباضات دردناك عضلات، رفع درد لگن در حین تخمك‌گذاری و رفع علائم روحی پیش از قاعدگی اشاره كرد. باید زنان از مراقبت‌های بهداشتی این دوره و شیوه زندگی سالم را آموزش ببینند.

وی می‌گوید: تغییراتی كه پس از یائسگی به وجود می‌آید كه با گذشت زمان تا دوره سالمندی ادامه پیدا می‌كند مانند پوكی استخوان، بیماری‌های قلبی عروقی، مشكلات ادرار، كم شدن ترشحات زنان و تغییرات پستان كه مراقبت‌های بهداشتی عوارض آن را می‌توان به حداقل رساند.

*یائسگی در مردان نیز رخ می‌دهد

علامه می‌افزاید: به طور طبیعی در مردان نیز یك موقعیت جسمی طبیعی شبیه یائسگی زنان رخ می‌دهد كه «یائسگی در مردان» یا آندروپوز نامیده می‌شود كه در این مرحله از زندگی مردان سطح هورمون مردانه كاهش پیدا می‌كند و در بعضی از مردان میل و قدرت جنسی كاهش پیدا می‌كند.

* اضافه وزن، بی‌خوابی از عوارض یائسگی در مردان است

رئیس اداره میانسالان وزارت بهداشت می‌گوید: به تدریج قدرت استخوان‌ها و حجم عضلات مردان دراین دوران كم شده و دچار اضافه وزن، بی‌خوابی می‌شوند كه اینها می‌توانند نشانه یائسگی در مردان باشد. این علائم به كندی ایجاد می‌شوند و در همه مردان نیز به یك شدت نیستند.

* زمان شروع یائسگی در زنان متفاوت است

وی در ادامه می‌افزاید: زمان شروع یائسگی در زنان متفاوت است به طور كلی زنان این پدیده را بین 45 تا 50 سالگی تجربه می‌كنند و متوسط سن یائسگی 50 سالگی است.

علامه می‌گوید: تا 5 سال قبل از قطع كامل قاعدگی، زنان وارد مرحله پیش‌یائسگی می‌شوند. علائم یائسگی ممكن است از همین زمان آغاز شود اما یائسگی قطعی زمانی است كه مدت یك سال از قطع قاعدگی گذشته باشد.

رئیس اداره میانسالان وزارت بهداشت اضافه می‌كند: دوران یائسگی در زنان متفاوت است و ممكن است چند سال طول بكشد همان طور كه بلوغ در یك نقطه زمانی خاص اتفاق نمی‌افتد. شروع دوران یائسگی می‌تواند با تعدادی از علائم یا تغییرات جسمی و روحی همراه باشد. زنان یائسه قادر به بارداری نیستند و یائسگی به معنای تغییر زندگی و شروع یك دوره جدید است.

*یائسگی قبل از 40 سالگی یائسگی زودهنگام می‌گویند

وی می افزاید: اگر یائسگی قبل از 40 سالگی رخ دهد به آن یائسگی زودهنگام می‌گویند. شایع‌ترین علت یائسگی زودرس جراحی رحم و تخمدان‌ها به منظور خارج كردن آنها است. گاهی یائسگی طبیعی قبل از 40 سالگی رخ می‌دهد كه علت آن كاهش فعالیت تخمدان‌ها و قطع تخمك‌گذاری و قطع عادت ماهیانه است.

*قطع قاعدگی همیشه به معنای یائسگی نیست

علامه می‌گوید: قطع عادت ماهانه در دهه بیست و سی سالگی علل متعددی می‌تواند داشته باشد كه یائسگی زودرس نیست مانند حاملگی، استرس‌ها یا بیماری‌های مختلف از جمله اخلالات هورمونی كه به هیچ یك از این موارد یائسگی زودرس گفته نمی‌شود. برای درمان یائسگی زودرس با داروهای هورمونی باید با پزشك مشورت كرد و پس از آگاهی از مزایا و معایب آن اقدام به درمان باید كرد.

*گر گرفتگی و تعریق شبانه از عوارض شایع در دوره یائسگی است

رئیس اداره میانسالان وزارت بهداشت می‌افزاید: گر گرفتگی و تعریق شبانه یك علت شایع در دوره یائسگی است و اكثریت زنان آن را تجربه می‌كنند. در این حالت فرد به طور ناگهانی دچار احساس گرما در قسمت بالای بدن خود شده، صورت و گردن قرمز و لكه‌های قرمز رنگ روی سینه، پشت و بازو پیدا می‌شود.

*گرگرفتگی در زنان یائسه 30 ثانیه تا 5 دقیقه طول می‌كشد

وی می‌گوید: در بعضی افراد گر گرفتگی خفیف و در بعضی بسیار شدید است به طوری كه فرد را از خواب بیدار می‌كند. در بسیاری از افراد موارد گرگرفتگی 30 ثانیه تا 5 دقیقه طول می‌كشد، این علامت در عرض چند سال پس از یائسگی از بین می‌رود.

علامه می‌افزاید: وقتی دچار گرگرفتگی شدند به فضای خنك بروید، لباس خود را كم كنید، آب یا آب میوه خنك بخورند، بادبزن یا وسیله خنك كننده همراه داشته باشند. لباس با رنگ روشن و نخی بپوشند، شب‌ها در جای خنك با تهویه كافی بخوابند، لباس خواب و ملافه‌ای استفاده كنید كه امنكان تنفس پوست برایتان فراهم شود.

رئیس اداره میانسالان وزارت بهداشت می‌گوید: از تكنیك‌های آرام‌سازی به خصوص تنفس عمیق و آهسته و ماساژ استفاده كنند. می‌توان یك جدول زمانی از زمان ایجاد گرگرفتگی تهیه كنند تا به كمك آن بتوانند علت وقوع گرگرفتگی در موقعیت‌های ایجاد آن را پیش‌بینی كرده و از آن موقعیت‌ها اجتناب كنند.

وی معتقد است: گرگرفتگی از شایع‌ترین و آزاردهنده‌ترین علائم دوران یائسگی است، اما مقابله با آن بسیار ساده است. با اقدامات صحیح و به موقع مانع شوند كه گرگرفتگی آزار پیشگیری شود.

*احساس خستگی علامت شایعی در دوره یائسگی است

علامه می‌گوید: احساس خستگی علامت شایعی در دوره یائسگی است. سخت به خواب رفتن، زود از خواب بیدار شدن، نیمه شب بیدار شدن به خصوص به دلیل تعریق شبانه یا احساس نیاز به دستشوئی ممكن است وجود داشته باشد.

رئیس اداره میانسالان وزارت بهداشت می‌افزاید: در صورتی زنان یائسه مشكل خواب دارند، برای بهبود وضعیت می‌توان از بستر مناسب برای خوابیدن استفاده كنند، از چرت زدن روزانه خودداری كنند، با انجام ورزش صبحگاهی تناسب جسمانی خود را حفظ كنند، از رادیو یا مطالعه به جای تماشای تلویزیون استفاده كنند، 20 دقیقه قبل از خواب حمام كنند، غذا را در ساعت معینی از روز مصرف كنند، قبل از خواب غذای سنگین نخورند، شرایط خواب راحت را فراهم شود و از مصرف نوشیدنی‌هایی مانند قهوه‌ قبل از خواب خودداری كنند.

*زنان در دوره یائسگی تحریك‌پذیرتر و تغییرات خلقی آنها بیشتر می‌شود

وی می‌گوید: به نظر می‌رسد كه زنان در دوران یائسگی تحریك‌پذیرتر و غمگین‌ترند و تغییرات خلقی آنها بیشتر می‌شود. علاوه بر تغییرات هورمونی عكس‌العمل همسر و سایر اطرافیان نسبت به این دوره، استرس‌های خانوادگی و دور شدن از فرزندان عوامل ایجاد چنین وضعیتی هستند.

علامه اضافه می‌كند: برای پیشگیری از افسردگی و اظطراب یائسگی باید بیشتر در محیط‌های شاد قرار گرفت و در كنار خانواده بودن می‌تواند از افسردگی پیشگیری كند. در دنیا به همان اندازه كه بهانه برای غم و غصه هست بهانه برای شادی نیز هست. نیمه پر لیوان زندگی را ببینید و از نوشیدن جرعه‌های آن لذت ببرند. وقت خالی خود را با سرگرمی‌های مناسب پر كنید و برنامه روزانه كاملی داشته باشند.

رئیس اداره میانسالان وزارت بهداشت می‌افزاید: بیماران مبتلا به افسردگی احساس غم و غصه، بی‌حوصلگی، بی‌اشتهایی، عدم لذت، احساس بی‌ارزشی، اختلال خواب، خستگی، ناتوانی، خستگی از زندگی و افكار خودكشی و مرگ دارند. در صورت وجود چنین علائمی حتماً آن را به پزشك در میان بگذارند و درمان مؤثر را شروع كنند.

*سردرد، نازك شدن موها، درد عضلات و مفاصل از عوارض دوره یائسگی است

علامه می‌گوید: كاهش قابلیت ارتجاع پوست، خشكی و چروك شدن پوست، نازك شدن موها، درد عضلات و مفاصل، سردرد، كاهش توده عضلانی، افزایش تجمع بافت چربی، چاقی شكمی و كوچك شدن اندازه پستان‌ها از دیگر تغییرات دوره یائسگی است.

وی اضافه می‌كند: با افزایش سن در دوران یائسگی و پس از آن ممكن است تغییراتی مانند افزایش وزن، تغییرات پوستی، تغییر شكل ستون فقرات بروزپیدا كند.

*تغییرات ظاهری بدن در دوره یائسگی بیشتر نتیجه افزایش سن است

رئیس اداره میانسالان وزارت بهداشت می‌افزاید: گرچه با كاهش هورمون استروژن و افزایش سن ناگزیر تغییرات در زنان یائسه اتفاق می‌افتد اما تغییرات ظاهری بدن بیشتر نتیجه افزایش سن هستند و یائسگی كمتر روی آنها اثر می‌گذارد.

علامه می‌گوید: یكی از درمان‌های طبیعی برای كاهش علائم و عوارض یائسگی، استفاده از موادی است كه در بدن زنان شبیه هورمون جنسی زنانه (استروژن) عمل می‌كنند كه در اصطلاح به آن‌ها فیتواستروژن گفته می‌شود.

*مصرف سویا، عدس، نخود و غلات عوارض یائسگی را كاهش می‌دهد

وی اضافه می‌كند: موادی كه حاوی خاصیت فیتواستروژنی هستند می‌توان به دانه سویا، عدس، نخود، شبدر قرمز، دانه كتان، غلات، سبزی‌ها، میوه‌ها، تخم‌ آفتابگردان و جوانه لوبیا اشاره كرد.

*مصرف روزانه 25 گرم پروتئین سویا برای كاهش سطح چربی خون توصیه می‌شود

رئیس اداره میانسالان وزارت بهداشت می‌گوید: این مواد ممكن است در بدن مثل هورمون استروژن ضعیف عمل كنند، بیشترین تأثیر گزارش شده تأثیر پروتئین سویا بر كاهش سطح چربی مضر خون است. مصرف روزانه 25 گرم پروتئین سویا برای كاهش سطح چربی خون توصیه می‌شود كه این مقدار شامل مصرف روزانه یك سوم فنجان سویای پخته یا برشته است.

علامه می‌افزاید: گیاهان دارویی متعددی نیز وجود دارد كه به طور سنتی برای كاهش علایم و عوارض یائسگی به كار می‌رود كه می‌توان به گیاه پنج انگشت یا ویتكس، روغن گل پامچال اشاره كرد.

وی می‌گوید: بهترین راه برای اطمینان از به دست آوردن ویتامین‌ها و مواد معدنی مورد نیاز در دوره یائسگی و بهره‌مندی از فواید آنها، مصرف متعادل و متنوع مواد غذایی و استفاده از همه گروه‌های اصلی غذایی یعنی گروه نان و غلات، گره میوه و سبزیجات، گروه شیر و لبنیات، گروه گوشت، تخم مرغ، حبوبات و مغزها است.

علامه اضافه می‌كند: افرادی كه به هر دلیل نمی‌توانند رژیم غذایی سالمی را دنبال كنند و از طریق غذاهایی كه می‌خورند به ویتامین‌ها و مواد معدنی مورد نیاز دست پیدا كنند، می‌توانند از مكمل‌ها مانند مكمل‌های ویتامین A, E, D و K می‌تواند خطرناك باشد، اما مصرف منابع غذایی این ریزمغذی‌ها خطری ندارد.

رئیس اداره میانسالان وزارت بهداشت می‌گوید: اگر به هر دلیل ویتامین‌ها و مواد معدنی لازم را نتوانند از طریق مواد غذایی دریافت كنند یا بیماری‌های زمینه‌ای خاص داشته باشند با پزشك برای مصرف مكمل‌ها مشورت كنند.

وی اضافه می‌كند: نوع مكمل مصرفی، مقدار مصرف و مدت مصرف آن به شرایط هر فرد و توصیه پزشك بستگی دارد. بدون مشورت پزشك و به صورت خودسرانه نباید مكمل را مصرف كنند.

به گفته وی كلسیم برای پیشگیری از پوكی استخوان مناسب است كه در شیر و لبنیات، سبزی‌های، برگ سبز و خشكبار وجود دارد، منیزیم برای پیشگیری از پوكی استخوان، كم شدن گرگرفتگی و تعریق شبانه، كاهش اضطراب، بدخلقی و زود رنجی مناسب است كه در گردو، تخم كدو، سبزی‌ها، برگ سبز، پودر سویا و جوانه گندم یافت می‌شود.

*مصرف امگا 3 و امگا 6 برای كاهش خستگی و افسردگی مناسب است
وی می‌افزاید: ویتامین D برای پیشگیری از پوكی استخوان مناسب است كه زرده تخم‌مرغ، جگر، ماهی حاوی ویتامین‌ D است. ویتامین B برای كاهش اضطراب، تنش و استرس، زود رنجی و تمركز ضعیف، بالا بردن انرژی بدن مفید است و در انواع گوشت، جگر، شیر، تخم‌مرغ، حبوبات و غلات، سبزی‌های برگ سبز وجود دارد. امگا 3 و امگا 6 برای كاهش خستگی، كاهش افسردگی و نداشتن انگیزه، كاهش فراموشی، كم كردن درد پستان، جلوگیری از افزایش وزن، نرم كردن بدن مفید است كه در انواع ماهی، انواع روغن‌های گیاهی مثل ذرت، سویا و آفتابگردان، جوانه گندم وجود دارد.

به گفته وی ویتامین E در كاهش گر گرفتگی، كاهش خشكی واژن مناسب است كه در زرده تخم مرغ، انواع مغزها، شیر، سبزی‌های با برگ سبز تیره، تخم آفتابگردن، سیب‌زمینی شیرین و جوانه گندم وجود دارد و ویتامین K به استحكام استخوان‌ها كمك می‌كند و در كاهو، شلغم، گل كلم، چای سبز، اسفناج و گوجه فرنگی وجود دارد. ویتامین C برای كاهش گر گرفتگی پیشگیری و درمان خشكی واژن، پیشگیری از بی‌اختیاری ادارار كه در انواع مركبات، گوجه فرنگی، فلفل سبز، گل كلم ، سیب‌زمینی، طالبی و خربزه وجود دارد.

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
1.32191s, 18q