ضرورت جمع‌آوري قرص برنج از عطاري‌ها

۱۳۸۶/۰۲/۱۳ - ۰۰:۰۰ - کد خبر: 3120
ضرورت جمع‌آوري قرص برنج از عطاري‌ها

آخرين خبرها، خبر مرگ پوياي 18 ساله، زينب 17 ساله و پسر مجهول‌الهويه 18 ساله ‌اي است كه ظرف چند روز گذشته فوت شده‌اند.مسموميت با قرص برنج در ساليان اخير به عنوان يک عامل مهم مسموميت هاي شديد و منجر به فوت بخصوص در کشور ما محسوب مي‌گردد. آمارهاي منتشر شده حکايت از مشاهده 124 مورد مسموميت با قرص برنج در سال 84 و 2 ماهه نخست سال 85 در شهر تهران دارد که غالبا افراد 16 تا 30 را تشکيل مي دهند.

ماهيت قرص برنج

قرص برنج تركيب خطرناكي از فسفيدهاست كه براي جلوگيري از آفت‌زدگي برنج انبار شده مصرف مي‌شود اما  از ابزار اصلي خودكشي در بزرگسالان هم به شمار مي‌آيد. براي مثال اين ماده شايعترين عامل خودكشي در هند است و خوردن يا استنشاق اتفاقي اين ماده نيز مي‌تواند عوارض شديد و حتي كشنده‌اي در برداشته باشد.

به عقيده متخصصان دوز كشنده اين قرص در انسان نامشخص است ولي مواردي از مرگ در اثر خوردن تنها نصف قرص (‌٥/١گرم) نيز گزارش شده است.

دكتر شاهين شادنيا، سرپرست بخش مراقبت‌هاي ويژه مسموميت بيمارستان لقمان در توضيح عملكرد اين سم مي‌گويد: «فسفيد يك سم داخل‌سلولي است، يعني از فعاليت آنزيم‌هايي كه در تنفس سلول نقش دارند، ممانعت مي‌كند. همچنين با ساخت پروتئين تداخل دارد و مانع سنتز پروتئين مي‌شود. ايجاد اين گونه اختلال در عملكرد سلول‌ها نهايتا باعث مرگ سلولي مي‌شود.»

وي در ادامه مي‌گويد: «اما اين سم كشنده، سلول‌هاي شريان‌هاي كوچك انتهاي بافت قلب و همچنين بافت ريه را بيش از هر نقطه ديگر تحت تاثير قرار مي‌دهد. تخريب اين سلول‌ها باعث نشت مايع به فضاي خارج عروق مي‌شود و ضربان نامنظم قلب (آريتمي قلبي) و اِدم ريوي را در پي دارد.»

دكتر شادنيا در ادامه با اشاره به اينكه احتمال مرگ در اثر استفاده از اين سم بسيار بالا و مانند سيانور است و متاسفانه اين سم، هيچ پادزهري ندارد مي‌گويد: «نصف يك قرص 3 گرمي براي يك فرد بالغ دوز كشنده محسوب مي‌شود اما به هر حال هر چقدر فرد مسموم زودتر به مراكز درماني برسد احتمال زنده‌ ماندنش بيشتر است، هر چند كه به هر حال درمان قطعي وجود ندارد و حتي پس از اقدامات درماني باز هم ممكن است فرد نتواند مرحله حاد را پشت‌‌‌ سر بگذارد و ظرف 24 تا 48 ساعت جانش را از دست بدهد.»

در خيلي از مسموميت‌ها در همان مراحل ابتدايي سطح هوشياري پائين مي‌آيد و بيمار درد و اقدامات درماني را حس نمي‌كند، اما در مورد قرص برنج، كما در مراحل نهايي رخ مي‌دهد. دكتر شادنيا در اين مورد مي‌گويد: «مسموميت با اين سم علائم تخصصي ندارد. تهوع، درد شكم، عطش شديد و در نهايت افت فشار خون علايمي هستند كه يك ساعت پس از مصرف سم بروز مي‌كنند و در اكثر موارد در طي چند ساعت به دنبال بروز عارضه ريوي منجر به مرگ مي‌شوند.»

البته اگر بخت يار كسي باشد و اين مرحله را پشت‌سر بگذارد آنگاه نوبت به عوارض كبدي و كليوي مي‌رسد كه به گفته دكتر شادنيا اين عوارض كوتاه مدت هستند و به تدريج بهبود مي‌يابند.

حلقه مفقوده

سال گذشته به دنبال چند مورد مرگ ناشي از قرص برنج در يك مدرسه دخترانه، عنوان شد كه قرص برنج شباهت ظاهري به قرص‌هاي توهم‌‌زا دارد و افراد سودجو از اين موضوع سوء‌استفاده كرده و آنها را در اختيار دانش‌آموزان قرار مي‌دهند.

با همه اين اوصاف اين سوال مطرح است كه سمي كه اصولا بايد فقط در دسترس كشاورزان و تاجران برنج باشد چرا به راحتي در دسترس جوانان و بچه‌هاي مدرسه‌اي قرار دارد و چرا در داروخانه‌ها و عطاري‌ها عرضه مي‌شود؟

دكتر حسين حسنيان مقدم، فلوشيپ سم‌شناسي باليني و مسموميت‌هاي بيمارستان لقمان در اين رابطه مي‌گويد: «داروخانه‌ها در حال حاضر حداقل در سطح تهران اين دارو را نمي‌فروشند و عمده افراد اين قرص را از عطاري‌ها و سم‌فروشي‌ها تهيه مي‌كنند.»

به گفته دكتر حسنيان در يكي از طرح‌هاي تحقيقاتي بخش مسمومين بيمارستان لقمان كه از 48 نقطه تهران شامل عطاري‌ها، داروخانه‌ها و سم‌فروشي‌ها به عمل آمده بود مشخص شد كه داروخانه‌ها هيچ‌كدام اين دارو را نفروخته‌اند ولي عطاري‌ها و سم‌فروشي‌ها هر كدام اين دارو را به قيمت 50 تا 250 تومان در دسترس افراد عادي قرار داده‌اند.

دكتر حسنيان با اشاره به اينكه براي قرص برنج هنوز جايگزين مناسب و بي‌خطري ساخته نشده ادامه مي‌دهد: «اين قرص در واقع ضد آفت براي برنج است و علت اينكه وزارت بهداشت هنوز اقدامي براي جلوگيري از توليد قرص برنج نكرده اين است كه با اين كار قيمت برنج دو برابر خواهد شد. ولي در هر حال اقدامي هم براي اينكه يك فرد عادي نتواند به راحتي از هر مكاني اين دارو را تهيه كند صورت نگرفته است.»

وي با انتقاد از عرضه بي حساب و كتاب اين قرص‌ها در عطاري‌ها در مورد نحوه عرضه و استفاده از اين قرص‌ها مي‌گويد: «اين قرص‌ها بايد با بسته‌بندي ضخيم عرضه شود تا کسي نتواند به راحتي آن را ببلعد، به عنوان مثال بايد آن را در يک پوشش پلاستيکي غيرشکننده، مشبک و منفذدار قرار داد تا گاز فسفين به راحتي از آن خارج شود ولي قابل مصرف خوراکي هم نباشد.»
 

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
0.49512s, 19q