زن محور سلامت خانواده و جامعه است

۱۳۹۲/۰۹/۲۶ - ۱۵:۳۶ - کد خبر: 89334
زن محور سلامت خانواده و جامعه است

اين نتايج گواه بر اين است که تامين سلامت زنان نسبت به مردان بسيار مشکل تر است ، عواملي نظير تبعيض ، فرصتهاي نابرابر اقتصادي ، شغلي ، اجتماعي ، فرهنگي و سياسي ، عدم دسترسي به آموزش مناسب و کافي ، بويژه نداشتن سواد بهداشتي ، مهمترين موانع تحقق سلامت زنان کشور را تشکيل مي دهند. با آن که آمار ، حاکي از طول عمر بيشتر زنان نسبت به مردان است ولي کيفيت زندگي آنان به گونه اي جدي و با مشکل همراه است که زنان به نسبت بيش از مردان دچار عوارض حاد ، شرايط مزمن و معلوليت هاي طولاني مدت و کوتاه مدت مي شوند ، چنانچه اين مشکلات و مشکلاتي اعم از سوئ تغذيه ، کار طاقت فرسا ، زايمان هاي مکرر و ديگر مسائل فرهنگي و اجتماعي موثر بر سلامت آنها ناديده انگاشته شود ، سلامت خانواده آنان در کنار سلامت خودشان آسيب خواهد ديد لذا برنامه ريزي و انجام اقدامات عملي در جهت تامين و ارتقاي سلامت زنان با رويکردي جنسيتي و ايجاد فرصتهاي برابر براي آنها ، راهکار منطقي براي حل معضلات بهداشتي سلامتي زنان است.
بخش زيادي از اين اقدامات و برنامه ها به عهده وزارت بهداشت و درمان خواهد بود. دکتر منيره رنجبر نوازي ، مشاور وزير بهداشت در امور زنان در اين باره مي گويد: با توجه به نقش موثر زنان در انجام مسووليت تامين بهداشت و سلامت خانواده و جامعه و با توجه به آمار 32 ميليوني يعني نيمي از جمعيت کشور که زنان هستند ، (30 ميليون نوجوان و جوان زير 20 سال در کشور داريم که نيمي از آنها را دخترها (مادران فردا) تشکيل مي دهند) ، به همين منظور براساس سياست هاي کلي وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکي مبني بر بهبود سلامت زنان از نظر کاهش مرگ و مير مادران حين زايمان ، پيشگيري از معلوليت ها و بيماري ها، ارتقاي کيفي تغذيه ، تنظيم خانواده مراقبت اطفال ، بهداشت محيط و... شاخصهاي بهداشتي بهبود داشته و در نتيجه موجب بهبود سلامت زنان شده است.
شايد مهمترين عامل مرگ و مير زنان در سالهاي گذشته ، مرگ و مير مادران ناشي از بارداري بوده است که با رشد خدمات سلامت و افزايش آگاهي بهداشتي زنان از اين مساله ، امروزه به وضعيت مطلوبي رسيده ايم.
تامين سلامت از سوي زنان تنها در رعايت مسائل بهداشتي نيست ، تفکرات و رفتارهاي پيشگيرانه نيز بخشي از اين مساله به حساب مي آيد ، مثلا کاهش ميزان باروري عمومي از 3.8 در سال 72 به 1.9 در سال 81 گواه بر اين است که جامعه زنان ما نسبت به مسائل کلان سلامت نيز مطلع و آگاه است ، در سال 82 نيز در جهت سياست هاي بهداشت جهاني ، حدود 32 ميليون نفر در گروه سني 5 - 25 سال به صورت سراسري با واکسن سرخجه و سرخک واکسينه شدند که درصد بالايي از آنان را جنس زن دربرمي گرفت.
اما وضعيت زنان چه به لحاظ جمعيت شناسي و چه از نظر مسائل بهداشتي ايجاب مي کند که يک طرح جامع و ملي براي بهبود سلامت زنان تبيين شود و دکتر رنجبر ضمن تاکيد اين حرف مي گويد در همين زمينه بودجه برنامه 30238 تحت عنوان «توسعه مشارکت هاي فرهنگي اجتماعي زنان ، به ميزان 0.25 درصد از بودجه وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکي در سطح ستاد و دانشگاه هاي علوم پزشکي و خدمات بهداشتي درماني سراسر کشور با در نظر گرفتن اولويت هاي کشوري سلامت زنان در محورهاي بهداشت باروري ، بهداشت روان ، اصلاح فرهنگ تغذيه ، تقويت سازمان هاي غيردولتي زنان مرتبط با سلامت زنان و مسائل فرهنگي موثر بر سلامت دانشجويان دختر هزينه شده است.
وي افزود: از مهمترين اقدامات مرتبط با اين برنامه ، طرح بهبود وضعيت بهداشت روان زنان در 10 استان کشور ، طرح کشوري اصلاح فرهنگ تغذيه اي دختران جوان دبيرستان ، اجراي طرح بررسي وضعيت فرهنگي ، اجتماعي و رواني دانشجويان دختر دانشگاه هاي علوم پزشکي سراسر کشور و مداخله براي بهبود آن است.
شايان توجه است ، مسائل بهداشتي زنان امروز ، آسيبهاي خود را در حوزه بهداشت رواني نشان مي دهد ميزان بالاي افسردگي و خودکشي در زنان ، طلاق ، زنان خياباني و مسائلي از اين دست گواه بر اين مدعاست.
دفتر سلامت روان وزارت بهداشت در امور زنان در اين باره مي گويد: از طرحهاي در دست اقدام براي ارتقاي سلامت رواني زنان ، طرحهاي مداخله اي آموزش مهارت هاي زندگي است که هدف آن ، بررسي آموزش نحوه برقراري ارتباط بين افراد خانواده در افزايش کيفيت زندگي و تهيه مدل آموزشي متناسب با فرهنگ ايراني است که اين طرح در استان تهران با همکاري انستيتو تحقيقات روان پزشکي کشور انجام مي گيرد. به همين منظور از طرح بررسي مشکلات رواني و آموزشي و طرح ارتقاي سطح سلامت جوانان 18 تا 25 ساله از طريق ارزيابي رفتارهاي پرخطر و انجام مداخله مناسب براي پيشگيري از آنها در استان سيستان و بلوچستان خبر داد که هم اکنون در حال اجراست.
وجود فرهنگ غالب مردسالاري در جامعه و خانواده ، حضور بيشتر مردان در پستهاي مديريتي و تصميم گيري و وجود اهرم اقتصادي در دست آنان ، متاسفانه برنامه ريزي براي مشارکت مردان در عرصه سلامت نسبتا ضعيف بود لذا اثرات نامطلوبي که موجب محدوديت پيشرفت در عرصه سلامت ما شود ، بيشتر متوجه زنان خواهد بود. از آنجا که در فرآيند توسعه ، نيروي انساني از ارکان اصلي است و زنان به عنوان نيمي از جمعيت انساني از جايگاه ويژه اي برخوردارند. بنابراين عدالت اجتماعي ايجاب مي کند هيچ گونه تبعيضي وجود نداشته باشد و همه اقشار جامعه از نتايج توسعه ، يکسان بهره مند شوند ، در اين ميان ، از يک طرف وضعيت زنان و مردان به صورت متعادل نبوده و همواره زنان از نظر تاريخي يک قدم عقب تر از مردان بوده اند ، از سوي ديگر نيازهاي زنان و مردان متفاوت است لذا ضرورت نگاه جنسيتي در برنامه ريزي ها اول به دليل همين عقب ماندگي تاريخي زنان از مردان ، دوم تفاوت در نيازها و سوم به دليل تفاوت بيولوژيکي زن و مرد است.
آنچه بديهي به نظر مي رسد ، اين است که قوانين حمايتي که با توجه به ساختار جنسيتي زنان و فرهنگ بومي بتواند از حقوق زنان دفاع کند يا اصلا وجود ندارد يا پشتوانه و ضمانت اجرايي ندارد. علاوه بر برنامه گسترش ايمن سازي که در طرحهاي حذف کزاز نوزادي ، کنترل و حذف سرخک ، سندرم مادرزادي ، سرخجه ، فلج اطفال و... اجرا شد ، در خصوص مادراني که در مرخصي زايمان و دوران شيردهي فرزندان خود به سر مي برند، براساس اصلاحات ماده 5 پس از مرخصي زايمان و شيردهي بايد در کار قبلي خود مشغول شوند و نقل و انتقال آنها ممنوع است ، مگر اين که خودشان تمايل به تغيير شغل يا نقل و انتقال داشته باشند. در ضمن مادران شيرده مشمول ماده 6 آيين نامه نيز مي توانند طي ساعات مقرر کار روزانه حداکثر از يک ساعت مرخصي ساعتي استفاده کنند که برحسب نياز کودک اين مرخصي را در 3 نوبت مي توانند استفاده کنند و مادراني که فرزند دوقلو يا بيشتر دارند مي توانند به ميزان 2 ساعت مرخصي شير در روز استفاده کنند. برخي محققان ، تغذيه نادرست را اولين عامل موثر در بيماري هاي زنان مي دانند ، دکتر سيد ضياالدين حسيني مظهري ، رئيس انستيتو تحقيقات و صنايع غذايي ايران مي گويد: گرايش به غذاهاي آماده و انتخاب جايگزين فرنگي براي غذاهاي سنتي ايراني از جمله عواملي اند که سلامت جسماني زنان را تهديد مي کند. البته در کنار مساله تغذيه بايد تحرک و بهره وري کم از آفتاب را هم در نظر گرفت که به مشکلات زنان دامن مي زند ، فقر حرکتي در دختران به رشد آنان آسيب مي رساند ، طبق آمار اعلام شده ، سرانه فضاي ورزشي دختران در مدارس 17 سانتي متر است در حالي که فضاي استاندارد براي اين کار ، 250 سانتي متر است.
عجيب نيست اگر بدانيد قابليت جسماني زنان 18 تا 26 سال ايراني مساوي با قابليت جسماني زنان 50 ساله فرانسوي برآورد شده است.
دکتر پروانه عارفي ، کارشناس امر تربيت بدني مي گويد: فقر حرکتي در زنان که بر اثر بالا رفتن سن ، چاقي ، يائسگي و کم تحرکي ايجاد مي شود، پوکي استخوان به بار مي آورد. با توجه به بهبود شاخصهاي ذکر شده که همگي در رابطه با ارتقاي سطح سلامت زنان است و نيز براي قوانين حمايتي در خصوص سلامت زنان جامعه هنوز راه بسيار زيادي در پيش است تا به ايده آل هاي شاخصها دست يابيم ، برنامه ريزي در جهت ارتقاي سطح سلامت زنان جامعه از اهميت زيادي برخوردار است ، چرا که سلامت 75 درصد از جامعه ، يعني زنان و فرزندان به طور مستقيم و سلامت 25 درصد جامعه به طور غير مستقيم (مردان) لذا اگر سلامت ، محور توسعه پايدار است ، زن محور سلامت است.


تهیه شده در گروه خبر سلامت نیوز


نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
0.81234s, 19q