رخت سلامت، آويزان به ديوار غيراستاندارد

۱۳۹۲/۰۹/۲۶ - ۱۵:۳۶ - کد خبر: 89375
رخت سلامت، آويزان به ديوار غيراستاندارد
اگر هيچ‌كدام از اين معايب را نداشتيد، دوباره روبه‌روي آينه قرار بگيريد و درحال قدم برداشتن به پاهايتان نگاه كنيد. اگر ساق‌هايتان هم قوسي شكل يا به‌اصطلاح پرانتزي نباشد، مي‌توانيد نفس راحتي بكشيد.

در اين صورت شما جزو چند ميليون ايراني‌اي نيستيد كه از ناهنجاري‌هاي قامتي رنج مي‌برند. ناهنجاري‌هاي قامتي در ميان ايراني‌ها اختلال رايجي است. عوامل زيادي هم در به وجود آمدن بستر شكل‌گيري اين اختلال دخيل هستند كه بسياري از آنها ريشه در فرهنگ و سبك زندگي مردم دارند؛‌عادت‌هايي مثل حمل كيف‌ها و كوله پشتي‌هاي سنگين و استفاده از نيمكت‌هاي غيراستاندارد مدارس كه از مهم‌ترين عوامل ايجاد ناهنجاري‌هاي قامتي در دانش‌آموزان محسوب مي‌شوند.

در آستانه فصل بازگشايي مدارس دكتر سيد مسعود رايگاني، دانشيار و متخصص طب فيزيكي و توانبخشي و مدير گروه بخش طب فيزيكي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي، در رابطه با رعايت استانداردهاي كيف و كفش و لوازم مدرسه در اين گفت‌وگو بيشتر توضيح مي‌دهد.

* استانداردهاي كيف و كفش و نيمكت، 3 موضوع اصلي مورد بحث است كه مي‌تواند روي سلامت دانش‌آموزان تاثير زيادي بگذارد. رعايت نكردن استانداردهاي اين 3 وسيله چه تاثيري روي ساختار قامتي اين گروه سني دارد؟

ناهنجاري‌هاي قامتي دانش‌آموزان طيف وسيعي را در بر‌مي‌گيرد؛ يك سري از اين ناهنجاري‌ها مربوط به مشكلات مادرزادي است و شامل گوژپشتي، انحرافات ستون فقرات و افتادگي شانه‌ها مي‌شود. سري ديگر از اين اختلالات اكتسابي هستند و به‌علت عدم‌استفاده مناسب از وسايل و عدم‌انجام ورزش‌لازم، نامناسب نشستن و راه رفتن ايجاد مي‌شوند. اين اختلالات هم شامل انحراف ستون فقرات عملكردي، افتادگي شانه‌ها و گرد بودن ناحيه پشت، آن هم بيشتر در خانم‌ها است.

* با اين اوصاف تا چه حد مي‌توان به بهبود اين اختلالات اميدوار بود؟

‌ اختلالات ناشي از مشكلات مادرزادي بيشتر با درمان‌هاي جراحي تا حدي بهبود مي‌يابند ولي اختلالات اكتسابي با رعايت وضعيت مناسب نشستن و كار كردن و انجام ورزش‌هاي كششي و تقويتي، همچنين درمان‌هاي فيزيوتراپي و استفاده از وسايل كمكي طبي برطرف مي‌شوند. اما فراموش نكنيم كه اختلالات ساختار قامتي در دختران حداكثر تا 16 سالگي و در پسران تا 18 سالگي قابل درمان هستند.

* حالا برويم سراغ رعايت استانداردها.

مهم‌ترين بحث در اين رابطه كيف يا كوله مدرسه است. اولين مسئله‌اي هم كه در اين مورد بايد رعايت شود اين است كه اصلا سعي كنيم دانش‌آموز كيف همراه خودش نداشته باشد. يعني شرايط مدرسه از نظر رفاهي طوري باشد كه كودك نياز به حمل اين همه لوازم را نداشته باشد يا حداقل امكانات را با خودش ببرد.

* در غيراين صورت چه‌طور؟

در حال حاضر كه اين شرايط وجود ندارد، بايد به استاندارد‌سازي كيف پرداخت آن‌هم از نظر حجم و وزن كيف.

* آقاي دكتر در مورد حجم و وزن كيف مي‌توان به يك استاندارد كلي استناد كرد؟

‌ نه، تا الان يك اتفاق نظر صد‌در‌صد وجود ندارد كه وزن كيف چقدر باشد، ولي آمارها مي‌گويند بين 8 تا 15درصد وزن كودك بسته به سني كه دارد، براي وزن كيف مناسب است.

* در مورد طريقه حمل كيف هم توضيح مي‌دهيد.

‌ روالي كه الان در جامعه مي‌بينيم، استفاده از كوله پشتي است؛ يعني استفاده از بندهاي شانه و انتقال فشار به دو طرف بدن. اين روش مناسبي است، چون تا چند سال پيش كيف با يك دست حمل مي‌شد و يا كوله پشتي فقط در يك طرف بدن قرار مي‌گرفت و خوشبختانه اين روش الان ديگر منسوخ شده است.

* در دو طرف بدن قرار گرفتن كوله براي حمل آن كافي است؟

‌ نه اين كافي نيست، چون كوله‌پشتي به هيچ وجه نبايد آويزان باشد. بايد تعادل بدن را كاملا حفظ كند و ثابت باشد يعني هنگام حركت تكان نخورد. علاوه بر اين برش تسمه‌هاي كوله بايد به اندازه كافي پهن باشند كه نقطه فشاري موضعي ايجاد نكنند؛ يعني بايد فاصله بين 10 تا 15 سانت براي پهناي باند تسمه‌ها تعبيه شود. همچنين كوله بايد پد هم داشته باشد، قابل شست‌وشو و نرم باشد، جنس آن هم ترجيحا بافتني يا نايلون باشد. رنگ كوله هم بايد كاملا از دور ديده شده و امنيت كودك را حفظ كند.

* فضاي كوله چطور؟ چون بعضي از خانواده‌ها فكر مي‌كنند هر چه كوله كوچكتر باشد، كودك وسايل كمتري را با خود حمل مي‌كند.

كوله‌پشتي بايد به اندازه كافي جا داشته باشد و فضاي آن به هيچ وجه متمركز نباشد چون در غيراين صورت همه لوازم يك جا جمع مي‌شوند. علاوه بر اين پهناي كيف بايد بتواند پشت كودك را از زير كتف و اطراف ستون فقرات كاملا پوشش دهد.

* و اگر اين موارد رعايت نشوند؟

در اين صورت به‌خصوص كودكاني كه مستعد ابتلا به انحرافات ستون فقرات هستند، به اين اختلالات مبتلا مي‌شوند. همچنين در كودكان در مرحله رشد كه لايه غضروفي ساختار‌دهنده استخوان شكل نگرفته، به‌علت فشار نامتقارن، ناهنجاري‌هاي ستون فقرات كم‌كم خود را نشان مي‌دهند. همچنين اين فشارها در كودكان دردهاي موضعي هم ايجاد مي‌كنند به‌خصوص در عضلات به‌طوري كه عضلات بدن بعد از مدتي دچار اسپاسم و گرفتگي مي‌شوند.

* از استانداردهاي كفش هم مي‌گوييد؟

كفش و پوشش يكي از جنبه‌هاي مهمي است كه عدم‌رعايت آن و اختلالات ناشي از آن محدود به پايين‌تنه نخواهد شد. بلكه عدم‌پوشش مناسب منجر به اختلالات ستون فقرات، كمر، گردن و حتي سيستم داخلي بدن و عضلات ران مي‌شود. پس به كفش به‌عنوان يك وسيله خيلي عادي نبايد نگاه كرد.

* در بعضي از موارد خود پا دچار اختلالاتي است كه فرد را مجبور به استفاده از كفش‌هاي خاص مي‌كند. اين اختلالات بايد در چه مرحله‌اي شناسايي شوند؟

همين‌طور است. به خاطر شناسايي اين اختلالات است كه توصيه مي‌كنيم كودكاني كه در سنين مدرسه هستند، حتما از نظر اختلالات پا بايد غربالگري شوند. پس بررسي اوليه اختلالاتي كه ممكن است وجود داشته باشند، بايد انجام شود و در صورت وجود اختلال، كفش‌هاي طبي خاص بايد تجويز شود.

* و اگر اختلالي وجود نداشت؟

اگر موردي از اين نظر وجود نداشت، كفش بايد يك سري از استانداردها را داشته باشد تا فرد بتواند راحت راه برود و يا اينكه اگر استعداد ابتلا به اختلالات مربوط به ناحيه پا را داشت، بتوان از اين اختلالات جلوگيري كرد. كفش بايد جنس طبيعي داشته باشد يعني يا از كتان و يا چرم باشد. در غيراين صورت كفش‌هاي صنعتي كه از مواد صنعتي پلي‌استر تهيه مي‌‌شوند، مناسب‌اند.

* درون و بيرون كفش و به‌طور كلي ظاهر آن بايد چه خصوصياتي داشته باشد؟

پاشنه كفش بايد حداقل 3سانتي‌متر باشد. مورد ديگر اين است كه براي حفظ قوس داخلي كف پا، بايد ناحيه پاشنه در قسمت داخل رو به جلو باشد. جنس پاشنه هم بايد كاملا منعطف و فشرده باشد. همچنين توصيه مي‌كنيم كفي پا بايد تا ناحيه قوزك پا بوده و تا بالاي قوزك ادامه يابد. اين توصيه به خاطر جلوگيري از انحرافات هنگام حركت است. چون كودكان تحرك زيادي دارند.

* آقاي دكتر لايه دروني كفش چطور؟ نرم باشد يا سفت؟

اين لايه بايد حتما نرم باشد به‌طوري كه نيروي جاذبه زمين را به راحتي جذب كند. چون سفت بودن اين لايه منجر به انتقال نيرو از زمين به پا مي‌شود و دردهاي ستون فقرات و دردهاي موضعي را ايجاد مي‌كند. ولي لايه بيروني كفش يعني كف آن بايد سفت باشد.

* با اين حال لوازم مدرسه و تهيه آنها هم از قانون خاصي تبعيت نمي‌كند.

همين‌طور است، ببينيد، در مورد ايده‌آل‌هاي لوازم مدرسه در دنيا تحقيقات زيادي شده است. حتي در اين مورد علمي وجود دارد به نام ارگونومي يعني سازگار كردن بشر با لوازم كار و تطبيق دادن وسايل كار براي راحت استفاده كردن توسط بشر. بنابراين طراحي و ساخت اصولي همه وسايل در مدارس بايد براساس اين علم باشد.

* به اين موارد هم اشاره مي‌كنيد؟

مثلا در مورد نيمكت تعداد بيش از 2 كودك در يك نيمكت توصيه نمي‌شود. البته بهتر است كه كودك از ميز و صندلي شخصي‌ استفاده كند كه براساس وضعيت بدن او طراحي شده است. در غيراين صورت بيش از دو كودك نبايد روي يك نيمكت بنشينند چون به هر حال كودكان قد و وزن متفاوت دارند. علاوه بر اين پوشش صندلي بايد نرم باشد نه خشك چون توان كودك در طول درس گرفته مي‌شود. فاصله‌‌اي كه محل نشستن و نيمكت با ميز دارد هم بايد در حدي باشد كه كودك بدون نياز به خم شدن يا كشيده شدن به بالا با زاويه 90 درجه بازو روي ميز بتواند به راحتي كارش را انجام دهد.

* توصيه آخر؟

فقط توصيه مي‌كنم آموزش و پرورش با سازمان‌هاي ارگونومي كه در كشور هستند، در مورد تهيه لوزام استاندارد مشاوره داشته باشد و بر حس ميزان و مشخصات دانش‌آموزان ايده‌آل‌ها را رعايت كنند. چون ما با استانداردها هنوز فاصله زيادي داريم.



منبع:همشهری آنلاین
نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
0.37473s, 18q