یکشنبه ۱ اسفند ۱۴۰۰ - ۱۱:۱۵
کد خبر: 336059

سلامت نیوز: امروزه از اجساد برای مقاصد آموزشی و درمانی استفاده می‌شود؛ اهداکنندگان جسد با رضایت آگاهانه در زمان حیات‌ به این کار معنوی وصیت کرده‌اند؛ هر چند رضایت خانواده درجه یک آنها هم در این تصمیم الزامی است؛ اما اطلاع‌رسانی گسترده در این زمینه به عنوان یک ایثار علمی مغفول مانده است.

جامعه پزشکی نیازمند «معلمان خاموش»

به گزارش سلامت نیوز به نقل از ایرنا،آغاز و پایان زندگی را اگر چه نمی‌توان خود نوشت اما می‌توان در مسیر زندگی طوری زیست که درس‌ها آموخت و حکمت‌ها به جا گذاشت، حتی با اهدای کالبد خود پس از مرگ.

دانشجویان در دوره پزشکی عمومی ۱۲ واحد درسی آناتومی را در چهار ترم با عنوان واحد «تشریح عملی» همراه دروس نظری می‌آموزند، تدریس این درس همراه با عکس، فیلم، استفاده از مولاژ (قالب) و در نهایت هم استفاده از پیکر انسان است؛ بنابراین تهیه آن برای اهداف آموزشی و تحقیقاتی دانشگاه‌ها همیشه به‌ دلیل کمبود جسد برای این موضوع مورد توجه و قابل اهمیت بوده است.
 

به گفته مسئولان پزشکی قانونی، تهیه جسد به این منظور در کشور تا پیش از این با استفاده از اجساد افراد مجهول‌الهویه با رعایت قوانین مرتبط با آن انجام می‌شد اما در مردادماه ۱۳۹۶، رئیس وقت سازمان پزشکی قانونی کشور فراخوانی مبنی بر اهدای جسد داد. پس از آن، اهدای جسد با استقبال برخی افراد و به ویژه قشر جوان و تحصیل کرده مواجه شد.

پرهیز از استفاده اجساد مجهول الهویه
رئیس بانک سلول، بافت و عضو مرکز تحقیقات پزشکی قانونی کشور با بیان اینکه تاریخچه اهدای جسد گذشته طولانی دارد به پژوهشگر ایرنا می‌گوید: از حدود ۳۰ سال پیش، اهدای جسد انجام می‌شده که البته اجساد فقط برای اهداف آموزشی مورد استفاده قرار می‌گرفت و به طور معمول هم از مسیرهای غیرمطمئن وارد کشور می‌شد.

برای اهدای بافت دو شرط  رضایت آگاهانه از خانواده و حفظ حرمت جسد ضروری است بنابراین طبق باورهای دینی، حق مثله کردن جسد را نداریم.دکتر سعید شاه‌حسینی با بیان اینکه به‌تازگی از اجساد برای اهداف درمانی در کشور استفاده می‌شود، می‌افزاید: اهداکنندگان جسد با رضایت آگاهانه در زمان حیات خود وصیت به این کار بزرگ و معنوی کرده‌اند، هر چند رضایت خانواده درجه یک آنها نیز در این تصمیم الزامی است در نتیجه به دلیل دسترسی نداشتن به خانواده افراد مجهول الهویه، از اجساد آنها استفاده نمی‌شود.

وی با تاکید بر این که سازمان پزشکی قانونی در حوزه واردات جسد ورود نکرده و فقط از اجساد ایرانیان استفاد می‌شود، ادامه می‌دهد: در گذشته دور برخی دانشگاه‌های علوم پزشکی برای آموزش دانشجویان پزشکی و دستیاران تخصصی خود از هند و پاکستان به صورت غیرقانونی جسد وارد می‌کردند.

دانشجویان در دوره پزشکی عمومی ۱۲ واحد درسی آناتومی را در چهار ترم با عنوان واحد «تشریح عملی» همراه دروس نظری می‌آموزند، تدریس این درس همراه با عکس، فیلم، استفاده از مولاژ (قالب) و در نهایت هم استفاده از پیکر انسان است.

پرهیز از اجساد اتباع بیگانه
رئیس بانک سلول، بافت وعضو مرکز تحقیقات پزشکی قانونی درباره استفاده از اجساد اتباع بیگانه که در ایران سکونت دارند، اضافه می‌گوید: به دلیل قوانین بالا دستی و منع قانونی در این زمینه، حتی در صورت رضایت خانواده، اجازه استفاده از اجساد این افراد را نداریم.

وی ادامه می‌دهد: در صورتی که فردی از اتباع بیگانه در ایران فوت کند به طور معمول برای تعیین علت مرگ مشکوک به سازمان پزشکی قانونی منتقل می‌شود اما در این فرآیند هیچ نوع بافتی از وی برداشت نمی‌شود.

فرآیند اهدای کالبد
به گفته شاه‌حسینی، برای اهدای پیکر، دو حالت وجود دارد؛ حالت اول زمانی است که متقاضی در زمان حیات خود وصیت به این کار کرده و ما پس از مرگ با رضایت از خانواده وی، مراحل اهدای جسد برای تحویل به دانشگاه‌های علوم پزشکی را انجام می‌دهیم.

وی توضیح می‌دهد: حالت دوم زمانی است که یک نفر فوت می‌کند و پزشکی قانونی تشخیص می‌دهد شرایط جسد وی برای مقاصد آموزشی و درمانی مناسب است، از این رو در تماس با خانواده و شرح لازم، رضایت آنها را برای این کار انسان­ دوستانه گرفته می‌شود.

رئیس بانک سلول، بافت و عضو مرکز تحقیقات پزشکی قانونی می‌گوید: در صورتی که جسد برای اهداف آموزشی اهدا شده باشد، پیش از ارسال به دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور، برخی اقدامات روی آن انجام می‌شود.

از پیکر متوفی بافت‌هایی مانند استخوان، پوست، دریچه‌های قلب و تاندون‌ها برداشته می‌شود که این بافت‌ها پس از فرآوری، در درمان بیماری‌های مختلف همچون سرطان‌های استخوانی و بیماری‌های قلبی استفاده می‌شود.

شرایط اجساد برای استفاده درمانی
وی با بیان اینکه پیکر افرادی که مایل هستند بعد از فوت در راستای اهداف آموزشی استفاده شود، برای کارهای تحقیقاتی و یا مقاصد آموزشی به دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور اهدا می‌شود، اضافه می‌کند: اجسادی که برای اهداف درمانی استفاده می‌شود باید شرایط لازم و خاص را داشته باشند.

شاه‌حسینی می‌افزاید: با توجه به اینکه اعضای بدن پس از مرگ به سرعت مراحل فساد را طی می‌کنند، برای اهدای بافت از بدن متوفی زمان زیادی وجود ندارد و فقط تا ۲۴ ساعت بعد از فوت، امکان استفاده از بافت و برداشت آن برای درمان بیماران وجود دارد.

رئیس بانک سلول، بافت و عضو مرکز تحقیقات پزشکی قانونی با بیان اینکه برای اهدای «کالبد درمانی» محدودیت سنی و یا سلامت جسمی مطرح است، توضیح می‌دهد: لازم است اهداکننده حداقل سلامت جسمانی را داشته باشد. به عنوال مثال بافت افراد مبتلا به سرطان، بیماری‌های خودایمنی، معتادان و افرادی که سابقه زندان و یا کمپ داشته اند، قابلیت اهدا ندارد.

به گفته وی، بافت‌های آقایان بالای ٦٥ سال و خانم‌های بالای ۵۵ سال نیز برای این منظور قابل استفاده نیست.

بهره‌مندی ۵۰ بیمار از هر جسد
شاه‌حسینی در ادامه می‌گوید: از پیکر متوفی بافت‌هایی مانند استخوان، پوست، دریچه‌های قلب و تاندون‌ها برداشته می‌شود که این بافت‌ها پس از فرآوری، در درمان بیماری‌های مختلف همچون سرطان‌های استخوانی و بیماری‌های قلبی استفاده می‌شود.

به گفته وی، نزدیک به هزار سی‌سی پودر استخوان از هر جسد به‌دست می‌آید که برای جراحی‌های ستون فقرات استفاده می‌شود. به طور متوسط از یک جسد حدود ۱۴ تا ۱۶ بافت برداشت می‌شود که از آنها حدود ۴۰ تا ۵۰ بیمار بهره‌مند خواهند شد.

نزدیک به هزار سی‌سی پودر استخوان از هر جسد به‌دست می‌آید که برای جراحی‌های ستون فقرات استفاده می‌شود. به طور متوسط از یک جسد حدود ۱۴ تا ۱۶ بافت برداشت می‌شود که از آنها حدود ۴۰ تا ۵۰ بیمار بهره‌مند خواهند شد.رئیس بانک سلول، بافت و عضو مرکز تحقیقات پزشکی قانونی ادامه می‌دهد: به طور معمول از بافت‌های «آلوگرافت، زنوگرافت و سنتتیک» برای درمان استفاده می‌شود که بهترین آن آلوگرافت است؛ یعنی بافت انسانی؛ بافت‌های دیگر زنوگرافت از حیوان به دست می‌آید و سنتتیک نیز بافت مصنوعی است.

وی ادامه می دهد: اقبال عمومی به بافت­‌های آلوگرافت بیش­تر است چون باعث افزایش ایمنی فرد گیرنده می‌شود؛ ضمن آنکه هم‌خوانی بیش­تری با بافت انسانی دارد.

شاه‌حسینی با تاکید بر حرمت جسد در دین اسلام می‌گوید: برای اهدای بافت دو شرط «رضایت آگاهانه از خانواده و حفظ حرمت جسد» ضروری است؛ بنابراین طبق باورهای دینی، حق مثله کردن جسد را نداریم.

وی با بیان اینکه لازم است کار روی جسد با دقت انجام شود، ادامه می‌دهد: باید بعد از پایان کار، شکل ظاهری جسد حفظ شود؛ به عنوان مثال برش‌های روی بدن نباید به‌گونه‌ای باشد که برای خانواده ناراحت‌کننده باشد؛ این افراد مبلغ و سفیران ما هستند که می‌توانند دیگران را برای اهدای جسد تشویق کنند.

رئیس بانک سلول، بافت وعضو مرکز تحقیقات پزشکی قانونی با بیان اینکه تصمیم خانواده متوفی در ساعات اولیه فوت برای اهدای جسد بسیار مهم و اثربخش است، تاکید می‌کند: این اقدام خداپسندانه موجب حیات بسیاری می‌شود؛ به عبارتی این عمل، باقیات صالحات برای متوفی است در حالی که مخالفت با این عمل، باعث مدفون شدن میت خواهد شد.

«درخواست ما از دولتمردان و اصحاب رسانه این است که برای فرهنگ‌سازی این کار خداپسندانه قدم بردارند زیرا از بهره آن سهم خواهند برد؛ علاوه بر اینکه با استقبال از اهدای کالبد، می‌توان باعث صرف‌جویی در هزینه‌های واردات جسد شد و از خروج ارز جلوگیری کرد.»

برای اهدای بافت دو شرط «رضایت آگاهانه از خانواده و حفظ حرمت جسد» ضروری است؛ بنابراین طبق باورهای دینی، حق مثله کردن جسد را نداریم. درخواست ما از دولتمردان و اصحاب رسانه این است که برای فرهنگ‌سازی این کار خداپسندانه قدم بردارند.

استفاده از اجساد قربانیان کرونا فقط برای اهداف آموزشی
شاه‌حسینی می گوید: براساس آمار گمرک کشور از سال ۱۳۹۶ تا ۹۹ بیش از ۳۰۰ میلیون دلار برای وسایل و تجهیزات مورد نیاز درمان برخی بیماری‌ها ارز از کشور خارج شده است، در حالی که از کیفیت و استاندارد بودن آنها هم مطمئن نیستیم؛ با تقویت فرهنگ اهدای کالبد، می‌توان از بافت انسانی این پیکرها برای تامین پودر استخوان و قلب مصنوعی استفاده کرد.

وی با بیان اینکه کشورهای اندکی دانش تبدیل بافت اجساد به بافت‌های قابل استفاده در درمان بیماری را دارند، ابرازی امیدواری می‌کند که با تقویت این دانش بتوان حرف اول را در منطقه زد.

به گفته وی، از اجساد افرادی که در اثر کرونا جان باخته‌اند، فقط می‌توان برای اهداف آموزشی و نه درمانی بهره برد؛ هر چند جسد فردی که ۱۰ روز پیش از مرگ واکسن دریافت کرده باشد، این قابلیت را هم دارد.

خطای کمتر در درمان با استفاده از اجساد اهدایی
مدیر واحد اهدای کالبد آموزشی بانک سلول، بافت و عضو مرکز تحقیقات پزشکی قانونی نیز به پژوهشگر ایرنا می‌گوید: زمانی یک پزشک یا متخصص در درمان بیماری‌های اورژانسی موفق است که پیش از شروع به کار رسمی، در دوره دانشجویی به صورت کاملا عملی و نه فقط تئوری با بدن انسان کار کرده و آشنایی کامل داشته باشد.

دکتر مرتضی غلامی‌نژاد با بیان اینکه بدن انسان بسیار ظریف و دارای جزئیات است، اضافه می‌کند: در صورتی که اجساد اهدایی نباشد و بخش‌های عملی آناتومی در دانشگاه‌ها راه‌اندازی نشده باشد، در آن صورت، دانشجویان پزشکی و دستیاران تخصصی نمی‌توانند به صورت عملی آموزش ببیند.

وی می‌افزاید: با وجود اینکه برای آموزش این دانشجویان تلاش‌های زیادی شده اما جایگاه علمِ کالبدشکافی در پزشکی بسیار مهم است؛ از این رو در تلاش هستیم این خدمات را به جامعه پزشکی ارائه کنیم.

به گفته وی، از پیکرهای که فیکس شده‌اند(حالتی شبیه مومیایی) در جلسه‌های تشریح دروس آناتومی در دانشگاه‌های علوم پزشکی استفاده می‌شوند؛ به عبارتی اهداکنندگان جسد به آموزش دانشجویان گروه علوم پزشکی کمک می‌کنند تا آنها با آناتومی بدن آشنا شده و در آینده بدون اشتباه یا با خطای کم­تری بیماران را درمان کنند.

مدیر واحد اهدای کالبد آموزشی بانک سلول، بافت و عضو مرکز تحقیقات پزشکی قانونی توضیح می‌دهد: داوطلبانِ این کار خداپسندانه، می‌توانند با شماره تلفن ۰۲۱۵۵۹۸۳۱۴۹ تماس گرفته و یا برای تکمیل برگه‌های اهدای کالبد به سایت مرکز تحقیقات پزشکی قانونی مراجعه کنند.

وی می‌افزاید: برای این کار باید رضایت‌نامه‌ای در دو برگه تکمیل شود؛ یکی مربوط به مشخصات متقاضی و دیگری مربوط به پرونده پزشکی اوست؛ البته بعد از تکمیل ضرورت دارد چند نفر از بستگان درجه یک نیز آنها را امضا کرده و دارای اثر انگشت نیز باشد.

به گفته وی، تا پیش از این لازم بود از بستگان داوطلبان اهدای کالبد رضایت‌نامه محضری اخذ شود اما از دو سال گذشته و به دلیل شیوع کرونا، این مرحله حذف شده و کافی است بعد از دانلود دو برگه مربوطه از سایت یاد شده، آنها را تکمیل و ارسال کرد.

غلامی‌نژاد با بیان اینکه پس از اطلاع از فوت اهداکننده، پیکر به پزشکی قانونی کهریزک منتقل می‌شود، اضافه می‌کند: در صورتی که جسد برای اهداف آموزشی اهدا شده باشد، پس از تکمیل برگه‌ها توسط بستگان درجه یک، جسد در مراحلی با ترکیبی از محلول‌ها و با درجه‌های مختلفی از غلظت، به اصطلاح فیکس (مومیایی) می‌شود.

وی یادآور می‌شود: بعد از این اقدام، جسد حداقل برای ۶ ماه باید در محلول‌هایی نگهداری شود تا قابلیت استفاده از آن برای چند سال‌ وجود داشته باشد.

استفاده از اجساد اهدایی به مدت ۳ سال
غلامی‌نژاد با بیان اینکه بعد از درخواست دانشگاه‌های علوم پزشکی، اجساد را به آن جا منتقل می‌کنیم، ادامه می‌دهد: به طور متوسط زمان استفاده از یک جسد برای آموزش آناتومی و کالبدشناسی در دانشگاه‌ها سه سال بوده و در سال، دو جسد برای هر دانشگاه نیاز است.
وی می‌افزاید: پس از آن که جسد در دانشگاه تشریح شد و دانشجویان پزشکی با آن آموزش‌های لازم را دیدند، دوباره پزشکی قانونی پیکر را تحویل گرفته و پس از انجام مراسم شرعی، آن را دفن می‌کنیم مگر آن که خانواده میت، خودشان تمایل به انجام آن داشته باشند.
به گفته وی، همه امور شرعی با هزینه مرکز تحقیقات پزشکی قانونی انجام و در بهشت زهرا دفن و شماره ردیف و قطعه نیز به خانواده اعلام می‌شود.

افرادی را در بانک اطلاعاتی داریم که به‌صورت خانوادگی شامل مادر، پدر، فرزندان، عروس و دامادها پیکر خود را اهدا کردند.پلاستینه کردن جسد
مدیر واحد اهدای کالبد آموزشی بانک سلول، بافت و عضو مرکز تحقیقات پزشکی قانونی به عمل پلاستینه کردن جسد (تکنیکی در آناتومی برای حفظ بخش‌های بدن) اشاره کرده و ادامه می‌دهد: تقریبا چند سالی است در خارج از کشور از روشی به این نام استفاده می‌شود.
وی می‌افزاید: در حال حاضر تعداد محدودی از کشورها از این روش استفاده می‌کنند و در ایران نیز با دانش و تخصص بومی موفق به راه‌اندازی واحد یادشده در پزشکی قانونی شدیم.

غلامی‌نژاد توضیح می‌دهد: تفاوت این روش با فیکس کردن (غوطه‌ور کردن جسد در محلول فرمالدئید برای جلوگیری از متلاشی شدن) این است که در پلاستینه کردن، خطرهای زیست محیطی محلول‌هایی را که در فیکس کردن از آنها استفاده می‌شود، ندارد.

به گفته وی، در این روش، کالبد به همان شکل اولیه و بدون تغییر رنگ و بوی آزاردهنده، برای سال‌های طولانی (تا ۲۰۰ سال) قابل نگهداری است که خوشبختانه ما در ایران گام اول را در خرداد سال ۱۳۹۹ در پزشکی قانونی برداشته و در مرحله آزمایش آن هستیم؛ البته یکی دو دانشگاه به صورت محدود این روش را انجام داده‌اند.

فرهنگ‌سازی اهدای کالبد
این مقام مسئول در پزشک قانونی، با بیان این­که مبلغان این اقدام نیکو، افرادی هستند که کالبد خود را اهدا می‌کنند، می‌گوید: افرادی را در بانک اطلاعاتی داریم که به‌صورت خانوادگی شامل مادر، پدر، فرزندان، عروس و دامادها، پیکر خود را اهدا کردند.
به گفته وی، برای یادبود و تقدیر از عمل نیکوکارانه اهداکنندگان کالبد، سال گذشته برای نخستین‌بار در هفته درختکاری، نهال‌هایی به نام آنها با همراهی خانواده این افراد در یکی از بوستان‌های تهران کاشته شد.

غلامی‌نژاد اضافه می‌کند: پزشکی قانونی همواره خود را مکلف می‌داند تا کرامت و ارزشمندی والای انسان‌های شریفی که با اهدای کالبد خود مانند شمعی در سکوت، راه آموزش پزشکی را فروزان نگه می‌دارند، پاسداری کرده و قدردان جسم و روح بزرگ این عزیزان باشد؛ براین اساس در تلاش هستیم قطعه‌ای در بهشت زهرا با عنوان «معلمان خاموش» را برای دفن این افراد اختصاص دهیم.

تفاوت اهدای عضو با اهدای کالبد آموزشی
وی درباره تفاوت اهدای عضو با کالبد توضیح می‌دهد: اهدای عضو وقتی انجام می‌شود که برای فردی مرگ مغزی اتفاق بیفتد؛ در این صورت اگر وی دارای شرایط مناسب باشد، می‌تواند اعضای حیاتی خود را مثل ریه، کلیه، کبد و قلب اهدا کند؛ به طور تقریبی هر فرد مبتلا به مرگ مغزی می‌تواند به هشت نفر جان دوباره ببخشد.

مدیر واحد اهدای کالبد آموزشی بانک سلول، بافت و عضو مرکز تحقیقات پزشکی قانونی می‌افزاید: هزاران دانشجوی پزشکی و دستیار تخصصی می‌توانند با کالبدهای اهدا شده، آموزش ببینند؛ هر یک از این پزشکان در آینده، با صدها هزار بیمار روبه‌رو می‌شوند که درمان و نجات آنها مدیون تخصصی است که پزشکان به واسطه کار روی جسد اهداکنندگان به دست آوردند.

به گفته وی، در اهدای کالبد، ممکن است مرگ بر اثر عوامل مختلف رخ داده باشد اما شرط اصلی آن است که اعضای بدن دچار آسیب جدی نشده باشد.
غلامی نژاد با یک مثال توضیح می‌دهد: در صورتی که بیماری سرطان عامل مرگ باشد و بر اثر آن، بیش­تر اعضای بدن گرفتار شده باشد، جسد قابلیت اهدا ندارد.

وی اضافه می‌کند: از جمله اموری که در تلاش برای اجرایی شدن و رفع موانع آن با هدف خدمت بیش­تر به جامعه پزشکی هستیم «جراحی روی جسد» است؛ در این اقدام، دستیاران تخصصی برای کسب تجربه بهتر روی جسد جراحی انجام می‌دهند.  
 

۷۰ اهداکننده در سال ۱۴۰۰
این پزشک با یادآوری سابقه ۲ ساله تشکیل واحد اهدا در پزشکی قانونی می‌گوید: ۱۲۰ اهداکننده در سال ۹۹ داشتیم؛ یعنی در زمان حیات اقدام به اهدای کالبد کرده‌اند. امسال تاکنون نزدیک به ۷۰ نفر ثبت‌نام کرده‌اند که ۵۲ درصد مرد و ۴۸ درصد زن هستند. سواد این افراد هم از سیکل تا دکترا و شغل‌ها هم از خانه‌دار تا متخصص است.

استان‌های فارس، تهران، خراسان رضوی و مازندران بالاترین آمار داوطلبان اهدای جسد آموزشی را دارند. پارسال ۱۲۰ نفر پیکر خود را اهدا کردند و امسال تاکنون نزدیک به ۷۰ نفر ثبت‌نام کرده‌اند که ۵۲ درصد مرد و ۴۸ زن هستند.وی با بیان اینکه هیچ محدویت سنی برای اهدای کالبد وجود ندارد، اضافه می‌کند: در دو سال گذشته ۸ جسد به دانشگاه‌های علوم پزشکی در نقاط محروم و کم­تر برخوردار ارسال کرده‌ایم.
به گفته غلامی‌نژاد، استان‌های فارس، تهران، خراسان رضوی و مازندران بالاترین آمار داوطلبان اهدای جسد آموزشی را دارند.
مدیر واحد اهدای کالبد آموزشی بانک سلول، بافت و عضو مرکز تحقیقات پزشکی قانونی اضافه می کند: پس از تکمیل مراحل برای افراد یاد شده کارت اهدای جسد آموزشی صادر و به همراه یک تقدیرنامه به آدرس آنها ارسال می‌شود.

اهدای کالبد از نگاه داوطلبان
داوطلبان اهدای کالبد از اقشار و سنین مختلف هستند و همگی در یک دیدگاه به این عمل خداپسندانه اتفاق نظر دارند: کمک به علم پزشکی و خدمت به انسان‌هایی است که به نوعی قسمتی از بافت یک جسد می‌تواند برای آنها حیات بخش باشد.

یکی دیگر از اهداف مطرح شده توسط این افراد این است که از آنجا که کافی نبودن دانش و مهارت دانشجویان پزشکی می‌تواند به فرد زنده آسیب بزند پس با اهدای کالبد خود موجب افزایش مهارت آنها می‌شوند. به باور این افراد، کار عملی دستیاران و دانشجویان پزشکی روی جسد را می‌توان اقدامی با عنوان «کالبد حیات‌بخش» نام برد زیرا آنها را به دلیل کسب تجربه از اشتباه دور نگاه می‌دارد؛ حتی یک اشتباه کوچک می‌تواند حیات یک بیمار را به خطر اندازد.

«اکرم خبازیان» ۶۰ ساله اهل شیراز یکی از داوطلبان اهدای کالبد است که در گفت‌وگو با پژوهشگر ایرنا، هدف از این کار را خدمت به جامعه پزشکی و در نهایت پیشرفت علم می‌داند و می‌گوید: وقتی جسم من می‌تواند بعد از مرگم، جان بسیاری را نجات دهد، چرا راضی باشم بدون مصرف زیر خروارها خاک دفن شود؟

وی با بیان اینکه همسر و فرزندم هم بعد از گرفتن کارت اهدای کالبد، تشویق به این کار بزرگ شده‌اند، می‌افزاید: بسیاری از اطرافیان پس از اطلاع از تصمیم ما اظهار ناراحتی کردند و بر این باور بودند که با چنین کاری تا چند سال مزاری وجود نخواهد داشت که بتوانند به عنوان یاد بود سر آن حضور داشته باشند؛ به آنها گفتم، باید در قلب اطرافیان خود جا داشته باشی وگرنه مهم نیست بعد از مرگ سر مزارت حاضر شوند و یا سه سال پس از مرگ.

دکتر ر. خدابنده ۵۲ ساله یکی دیگر از داوطلبان اهدای کالبد نیز می‌گوید: علم پزشکی حاصل تجربه است، یعنی باید با تجربه حقیقی به دست آید و از آنجا که این علم در بیشتر موارد به بدن انسان مربوط می‌شود، لازم است از طریق تجربه کافی از بدن انسان حاصل شود.

وی می‌افزاید: ماکت‌ و مولاژهای زیادی شبیه بدن انسان ساخته شده و در دانشگاه‌ها استفاده می‌شود اما آشنایی با بدن طبیعی انسان برای دانشجویان پزشکی لازم است.

به گفته خدابنده، اهدای پیکر یکی از کارهایی است که به علم پزشکی خدمت زیادی کرده و می‌کند؛ در بسیاری از کشورها هزاران نفر در نوبت اهدای کالبد قرار دارند اما در ایران تعداد داوطلبان بسیار اندک است. اهدای کالبد تصمیم بسیار سختی است؛ با وجود اینکه بعد از مرگ این اتفاق می‌افتد اما پذیرش آن برای هر کسی آسان نیست.

ر. حسینی‌زاده مهندس عمران و ۲۸ ساله نیز می‌گوید: جسمم را فدای علم و دانش و وقف اعتلای رشته پزشکی می‌کنم تا به فرآیند یادگیری دانشجویان رشته علوم پزشکی کمک کنم. با اهدای جسد می‌توان باقیات صالحاتی از خود در دنیا به یادگار گذاشت از این رو پیشنهاد این تصمیم را به همه بستگان خود داده و آنها را تشویق به این کار نیکو کرده‌ام.

فرجام سخن
هر انسانی با اهدای کالبد پر از حکمت و اسرار درون خود می‌تواند به آموزش علم شریف پزشکی و شناخت بدن انسان و نیز به دانشجویانی که در ابتدای مسیر طبابت هستند، کمک ‌کند. از آنجا که کاهش بسیاری از بیماری‌ها با مطالعه روی اجساد مبتلا به همان بیماری امکان‌پذیر است، ضرورت دارد جامعه پزشکی با در اختیار داشتن جسد کافی، نوع بیماری و راه‌های مبارزه با آن را شناسایی و در اختیار مردم قرار دهند؛ از این رو باید جسد مورد نیاز از راه‌های قانونی از جمله اهدا تامین شود.

این اقدام خداپسندانه که کارشناسان و جامعه‌شناسان از آن به عنوان کالبد حیات‌بخش نام می‌برند، علاوه بر خدمت به علم و دانش، تلاشی ارزشمند برای نجات جان انسان­‌هایی است که بی‌صبرانه در انتظار دست یاری دیگران هستند؛ افرادی که بزرگ منشی و دریادلی آنها مثال زدنی است و نام نیک از خود به‌جا می‌گذارند.

از این رو برای فرهنگ‌سازی کالبد حیات‌بخش، لازم است همه رسانه‌ها بویژه تلویزیون با ورود به موضوع، اقدام به ساخت و تهیه فیلم و مستند در این باره کرده و برای اثرگذاری آن روی مخاطب، از ورزشکاران، بازیگران و افرادی که میان مردم محبوبیت دارند استفاده کنند.

همان‌گونه که بسیاری از سلبریتی‌ها در موضوع اهدای عضو به میدان آمده و با دریافت کارت اهدای عضو، آمادگی خود را برای این عمل خیرخواهانه اعلام کردند، شایسته است این بار هم برای اعتلای فرهنگ «اهدای کالبد حیات‌بخش » به بقای چرخه حیات و نجات جان انسان‌ها از روی عشق کمک کرده و مصداق آیه ٣٢ سورهٔ مائده باشند که «هر که نفسی را حیات بخشد مانند آن است که همه مردم را حیات بخشیده است.»

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 14 =