سه‌شنبه ۲۷ دی ۱۴۰۱ - ۱۰:۱۰
کد خبر: 350488

متفورمین نام رایج ترین دارو در بیماران مبتلا به دیابت تیپ 2 می باشد که برای کنترل قند خون بالا استفاده می شود. متفورمین دیابت را درمان نمی کند اما میزان گلوکز خون را در محدوده نرمال وکنترل شده نگه می دارد و مصرف آن در کنار کنترل رژیم غذایی و افزایش فعالیت بدنی، می تواند به کنترل قند خون فرد کمک کند. همچنین در بسیاری از موارد، متفورمین را برای درمان پریود نامنظم و سندروم تخمدان پلی کیستیک برای بانوانی که BMI (شاخص توده بدنی) بالا دارند، توصیه می کنند.

هشدار به مصرف کنندگان متفورمین

متفورمین نام رایج ترین دارو در بیماران مبتلا به دیابت تیپ 2 می باشد که برای کنترل قند خون بالا استفاده می شود. متفورمین دیابت را درمان نمی کند اما میزان گلوکز خون را در محدوده نرمال وکنترل شده نگه می دارد و مصرف آن در کنار کنترل رژیم غذایی و افزایش فعالیت بدنی، می تواند به کنترل قند خون فرد کمک کند. همچنین در بسیاری از موارد، متفورمین را برای درمان پریود نامنظم و سندروم تخمدان پلی کیستیک برای بانوانی که BMI (شاخص توده بدنی) بالا دارند، توصیه می کنند.

در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 یا پیش دیابت که مصرف متفورمین را آغاز کرده و به صورت مستمر از این دارو استفاده می کنند، توصیه می شود به طور منظم عوارض آن توسط متخصص و پزشک مربوطه، پایش گردد. چرا که در سال های اخیر پژوهشگران و متخصصین، عوارض مرتبط با داروهای دیابت از جمله متفورمین ،که از پرمصرف ترین داروهای این حیطه می باشد، را مورد تست های آزمایشگاهی و بررسی های بالینی قرار داده اند.

به طور کلی می توان گفت متفورمین دارویی ایمن و موثر است و به همین دلیل همواره به عنوان اولین خط درمان در پیشگیری و مدیریت دیابت مطرح می شود اما با آمادگی برای عوارض احتمالی آن، قطعا می توان مسیر درمان بهتری را نیز در کنترل بیماری دیابت طی کرد.

تهوع، استفراغ و اسهال سه عارضه جانبی متداول این دارو هستند که به مرور زمان از بین می روند بعلاوه این عوارض با مصرف دارو همراه با غذا و همچنین افزایش تدریجی دوز مصرفی دارو با تجویز پزشک، کاهش می یابد. اما عارضه شایع دیگری نیز مطرح می شود که همیشه مورد بحث جامعه پزشکی بوده و به تازگی سازمان غذا و دارو اطلاعیه ای در این باره منتشر کرده و با هشدار درباره ی این عارضه، مهر تاییدی بر اهمیت آن زده است. این عارضه و هشدار مبتنی بر کاهش سطح ویتامین B12 در افراد مصرف کننده داروی متفورمین می باشد.

هشدار به مصرف کنندگان متفورمین

در این اطلاعیه بیان شده است که طبق بررسی های بالینی اخیر و مدارک منتشر شده، کمبود ویتامین B12 جز عوارض شایع شناخته شده داروی متفورمین در نظر گرفته می شود. پس از انجام بررسی های بالینی، سطح سرمی ویتامین B12 بایستی در بیماران تحت درمان با داروی متفورمین مورد پایش منظم قرار گیرد. خطر کاهش سطح ویتامین B12 نه تنها با افزایش مصرف دوز متفورمین و یا افزایش دوره درمانی آن افزایش می یابد، بلکه در بیمارانی که خود در ریسک و خطر کمبود ویتامین B12 هستند نیز این عارضه تشدید می گردد و سطح این ویتامین در بدن کاهش می یابد. لذا در بیماران مصرف کننده داروی متفورمین به منظور کاهش خطرات ناشی از کمبود ویتامین B12 مانند آنمی و نوروپاتی، توصیه می شود تا مورد پایش منظم سطوح سرمی این ویتامین قرار گیرند تا در صورت کمبود ویتامین B12 توسط پزشک معالج مربوطه درمان لازم صورت گیرد.

سوالی که مطرح می شود این است که برای مدیریت این عارضه با توجه به تاثیر ویتامین B12 در عملکرد عمومی بدن مخصوصا نقش این ویتامین در عملکرد سیستم عصبیِ افراد مصرف کننده داروی متفورمین ، چه اقداماتی می توان انجام داد؟

راهکار های مختلفی برای مدیریت این شرایط پیشنهاد می شود اما موثرترین راه پیشگیری از آن استفاده از مکمل های حاوی B12 می باشد که به فرم های مختلف در بازار دارویی ایران موجود است. قطعا پر تقاضا ترین شکل دارویی این مکمل، شکل خوراکی آن است که می توان آن را همراه با شروع دوره ی درمان با متفورمین، استفاده کرد تا به پیشگیری و درمان کمبود B12 کمک کند. البته دقت شود با توجه به چالش های جذب B12 از راه خوراکی باید اطمینان حاصل کرد که دوز B12 در محصول مورد استفاده بالا باشد تا کمبود ایجاد شده را تامین کند.