به گزارش سلامت نیوز به نقل از eatingwell، غذاهای فرافرآوری‌شده (Ultra-Processed Foods یا UPFs) در سال‌های اخیر بحث‌برانگیز شده‌اند. با این حال، هنوز ابهام زیادی درباره اینکه این غذاها دقیقاً چه هستند و آیا باید کاملاً از رژیم غذایی حذف شوند یا نه، وجود دارد.

نکته مهم این است که همه غذاهای فرافرآوری‌شده لزوماً بی‌ارزش یا مضر نیستند. بسیاری از آن‌ها می‌توانند پروتئین، فیبر، ویتامین‌ها و مواد معدنی مهمی را فراهم کنند؛ به‌ویژه برای افرادی که دسترسی، زمان یا توانایی تهیه غذاهای تازه را ندارند.

متخصصان تغذیه توصیه می‌کنند تمرکز اصلی روی غذاهای کم‌فرآوری یا طبیعی باشد، اما برخی غذاهای فرافرآوری‌شده نیز می‌توانند در حد تعادل بخشی از یک رژیم سالم باشند.

غذاهای فرافرآوری‌شده دقیقاً چه هستند؟

در بیشتر پژوهش‌ها از سیستم طبقه‌بندی NOVA استفاده می‌شود که غذاها را به چهار گروه تقسیم می‌کند:

1. غذاهای طبیعی یا کم‌فرآوری‌شده

2. مواد اولیه آشپزی فرآوری‌شده (مثل روغن و شکر)

3. غذاهای فرآوری‌شده

4. غذاهای فرافرآوری‌شده

غذاهای فرافرآوری‌شده معمولاً شامل مواد افزودنی، طعم‌دهنده‌ها، امولسیفایرها، شیرین‌کننده‌ها و ترکیباتی هستند که معمولاً در آشپزخانه خانگی استفاده نمی‌شوند.

پژوهش‌ها نشان می‌دهد مصرف زیاد این غذاها می‌تواند با دریافت کالری بیشتر و افزایش خطر برخی بیماری‌های مزمن همراه باشد؛ با این حال، همه این غذاها اثر یکسانی بر سلامت ندارند.

در ادامه، پنج غذایی معرفی می‌شوند که شاید تصور نکنید فرافرآوری‌شده باشند، اما همچنان می‌توانند در یک رژیم متعادل جای داشته باشند.

۱) پودرهای پروتئینی

پودرهای پروتئینی به دلیل فرآیند استخراج و خالص‌سازی، در دسته غذاهای فرافرآوری‌شده قرار می‌گیرند.

با این حال، برای ورزشکاران، سالمندان، افرادی که اشتهای کمی دارند یا در دوره نقاهت بیماری هستند، این محصولات می‌توانند راهی ساده برای تأمین پروتئین باشند.

بهتر است:

• محصولاتی با مواد افزودنی کمتر انتخاب کنید.

• از برندهایی استفاده کنید که آزمایش‌های مستقل کیفیت را گذرانده‌اند.

• پودر پروتئین را مکمل غذا بدانید، نه جایگزین غذای کامل.

۲) شیرهای گیاهی

شیرهای گیاهی مانند شیر سویا، بادام یا جو دوسر معمولاً حاوی مواد افزودنی برای بهبود بافت و طعم هستند و در گروه فرافرآوری‌شده قرار می‌گیرند.

با این حال، بسیاری از آن‌ها با کلسیم و ویتامین D غنی می‌شوند و برای افراد گیاه‌خوار یا کسانی که به لبنیات حساسیت دارند گزینه مناسبی هستند.

بهتر است نوع بدون شکر افزوده را انتخاب کنید.

۳) توفوی طعم‌دار

توفوی ساده در گروه غذاهای فرآوری‌شده قرار می‌گیرد، اما انواع طعم‌دار یا دودی به دلیل افزودنی‌ها فرافرآوری‌شده محسوب می‌شوند.

با این وجود، توفو منبع عالی پروتئین گیاهی است و می‌تواند در غذاهای مختلف استفاده شود. اگر می‌خواهید فرآوری را کاهش دهید، توفوی ساده بخرید و خودتان آن را مزه‌دار کنید.

۴) کنسرو لوبیا همراه با سس

لوبیا کنسروی ساده در دسته غذاهای فرآوری‌شده قرار می‌گیرد، اما اگر همراه سس یا شکر افزوده باشد، در گروه فرافرآوری‌شده قرار می‌گیرد.

با وجود این، لوبیا منبع عالی فیبر است و می‌تواند به افزایش مصرف حبوبات کمک کند، به‌خصوص برای افرادی که وقت یا حوصله پختن ندارند.

بهتر است نوع کم‌نمک و کم‌شکر را انتخاب کنید.

۵) ماست‌های شیرین‌شده

بسیاری از ماست‌های طعم‌دار حاوی شکر افزوده و مواد پایدارکننده هستند و در دسته فرافرآوری‌شده قرار می‌گیرند.

از آنجا که ماست منبع خوب پروتئین و کلسیم است، حذف کامل آن توصیه نمی‌شود. راه‌حل بهتر این است که:

• ماست ساده بخرید و خودتان میوه یا مقدار کمی عسل اضافه کنید.

• یا ماست ساده را با نوع شیرین مخلوط کنید تا شکر کمتری مصرف شود.

هدف اصلی، افزایش مصرف غذاهای طبیعی و کم‌فرآوری‌شده است، نه حذف کامل همه غذاهای فرافرآوری‌شده. در بسیاری از موارد، این غذاها می‌توانند دسترسی، تنوع و دریافت مواد مغذی را آسان‌تر کنند.

در نهایت کیفیت کلی رژیم غذایی مهم‌تر از حذف یک دسته غذایی خاص است.