به گزار سلامت نیوز به نقل از ایسنا،تصادفات جادهای در ایران به یکی از معضلات پیچیده و مزمن تبدیل شده که علاوه بر تلفات انسانی، خسارتهای اقتصادی و اجتماعی زیادی را به همراه دارد. این پدیده به حدی گسترده است که دکتر آرزو دهقانی، متخصص سلامت در بلایا و فوریتها، آن را یک «همهگیری مزمن» و «بحران خاموش» توصیف میکند. به گفته وی، این بحران نه تنها سومین علت مرگ و میر در کشور، بلکه اولین عامل مصدومیت و از دست رفتن سالهای عمر به دلیل مرگ زودرس است. در این میان، مردان بیشتر از سایر گروهها در معرض خطر قرار دارند، چرا که حدود ۶۹ درصد از مصدومان حوادث ترافیکی ایران را مردان تشکیل میدهند.
آمار و ارقام نگرانکننده
طبق گزارشهای بینالمللی، حوادث ترافیکی یکی از اصلیترین دلایل مرگ و میر در سطح جهانی هستند. سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده که در سطح جهان، سالانه بیش از ۱.۱۹ میلیون نفر بر اثر تصادفات جادهای جان خود را از دست میدهند و حدود ۹۲ درصد از این تلفات در کشورهای کمدرآمد و متوسط رخ میدهد. ایران نیز از این قاعده مستثنی نیست. طی دهه اخیر، بیش از ۲ میلیون نفر در حوادث جادهای ایران مصدوم شدهاند و آمارها نشان میدهند که حدود ۸۰۰ هزار نفر هر سال به دلیل تصادفات رانندگی مصدوم میشوند، که درصد زیادی از آنها به معلولیتهای دائمی دچار میشوند.
هزینههای اقتصادی و اجتماعی
خسارتهای ناشی از تصادفات جادهای تنها محدود به تلفات انسانی نمیشود. طبق گزارش معاون بهداشت وزارت بهداشت، ۲۲ هزار مرگ ناشی از تصادفات جادهای در هر سال معادل ۷ تا ۸ درصد از تولید ناخالص ملی ایران است که به مراتب بیشتر از سهم وزارت بهداشت از تولید ناخالص ملی است که تنها ۳.۸ درصد میباشد. این موضوع نشان میدهد که این بحران علاوه بر تهدید سلامت، بهطور مستقیم بر امنیت اقتصادی کشور تأثیر میگذارد. از دست دادن نانآور خانوادهها، کاهش نیروی کار، هزینههای درمانی و توانبخشی و تأثیرات منفی اجتماعی از جمله پیامدهای اقتصادی تصادفات جادهای هستند که معمولاً نادیده گرفته میشوند.
عوامل مؤثر در تصادفات جادهای
به گفته دکتر دهقانی، عوامل مختلفی در بروز تصادفات جادهای نقش دارند. سرعت بالا، عدم استفاده از کلاه ایمنی و کمربند ایمنی، رانندگی همراه با حواسپرتی، جادههای ناایمن، خودروهای با استانداردهای ایمنی پایین و عدم مراقبتهای پس از تصادف، از جمله این عوامل هستند. بسیاری از این مشکلات به سادگی قابل اصلاح هستند. طراحی و ساخت جادههای ایمنتر، بهبود استانداردهای خودروها، آموزش عمومی در زمینه کمکهای اولیه و افزایش آگاهی از قوانین راهنمایی و رانندگی، از جمله اقداماتی هستند که میتوانند به کاهش این بحران کمک کنند.
راهکارها و پیشنهادات
دکتر دهقانی برای کاهش تصادفات جادهای پیشنهاداتی را مطرح کرده است که شامل بهبود زیرساختهای جادهای، استفاده از فناوریهای نوین برای افزایش ایمنی جادهها، تنظیم قوانین و مقررات مناسب برای رانندگی، بهبود آموزشهای عمومی و توسعه سیستمهای امدادی میشود. به طور خاص، او بر لزوم شناسایی و اصلاح نقاط حادثهخیز تأکید کرده و استفاده از گاردریلهای جاذب انرژی و سایر فناوریهای ایمنی جدید را بهعنوان راهکاری مؤثر پیشنهاد کرده است.
وی همچنین اشاره کرده که یکی از بزرگترین چالشها، کمبود آگاهی عمومی در زمینه کمکهای اولیه است. تحقیقات نشان میدهند که در بسیاری از مواقع، نخستین فردی که به مصدومین تصادف کمک میکند، یک شهروند عادی است، نه نیروی امدادی. این شکاف دانشی در بسیاری از موارد منجر به مرگ افراد میشود که میتوانستند نجات یابند. به همین دلیل، اجرای برنامههای آموزشی در سطح جامعه برای ارتقای مهارتهای کمکهای اولیه، به ویژه در زمینه مدیریت راه هوایی و کنترل خونریزی، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
توجه به مسائل ساده اما مؤثر
در نهایت، دکتر دهقانی بر اهمیت توجه به نکات ساده ولی مؤثر برای پیشگیری از تصادفات تأکید کرده است. از جمله این نکات میتوان به استراحت منظم در حین رانندگی، جلوگیری از رانندگی در شرایط روحی نامساعد، بررسی وضعیت فنی خودرو پیش از سفر و استفاده از موبایل در شرایطی که رانندگی میکنید، اشاره کرد. همچنین، رعایت فاصله ایمنی و بستن کمربند ایمنی از جمله عواملی هستند که بهطور قابل توجهی میتوانند احتمال وقوع تصادفات و آسیبهای ناشی از آنها را کاهش دهند.
در مجموع، بحران تصادفات جادهای در ایران نیازمند رویکردی هماهنگ و بینبخشی است. همکاری میان وزارت بهداشت، وزارت راه و شهرسازی، پلیس راهور و سازمانهای امدادی میتواند این بحران را کاهش دهد و از تلفات جادهای به میزان قابل توجهی بکاهد.
نظر شما