به گزارش سلامت نیوز به نقل از اطلاعات،معاون بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، همزمان با آغاز هفته ملی بدون دخانیات، با ابراز نگرانی از گسترش روزافزون استعمال دخانیات، بهویژه در میان نوجوانان و زنان، از تاکتیکهای فریبنده صنعت دخانیات برای جذب مشتری انتقاد کرد.
دکتر علیرضا رئیسی بر ضرورت مقابله با تبلیغات گمراه کننده صنعت دخانیات تأکید کرد و گفت: براساس نتایج آخرین پیمایش که در سال ۱۴۰۰ انجام شد،۱۴درصد از جمعیت بالای ۱۸سال کشور، مصرفکننده دخانیات هستند.
وی افزود: مقایسه این نتایج با پیمایش سال ۱۳۹۵ بیانگر افزایش سهدرصدی مصرف در مردان و افزایش ۱۱درصدی در زنان است. همچنین در گروههای سنی جوان، افزایش مصرف چشمگیر بوده است؛ بهطوریکه در گروه ۱۸تا ۲۴سال، مصرف در زنان ۹۰درصد و در مردان ۳۴درصد افزایش یافته و در گروه سنی ۲۵تا ۳۴سال نیز افزایش مصرف در زنان ۹۰/۸۸ درصد و در مردان ۱۹/۶ درصد گزارش شده است.
به گفته رئیسی، مصرف دخانیات در ایران سالانه حدود ۵۰هزار و ۵۰۰مرگ و نزدیک به ۵۰همت هزینه به بخشهای سلامت و اقتصاد کشور تحمیل میکند. او همچنین از اجرای «پویش نسل بدون دخانیات» همزمان با هفته ملی بدون دخانیات ۱۴۰۵خبر داد.
نسل بدون دخانیات
پویش «نسل بدون دخانیات» برنامهای است که میتواند به مرور، نسلهای بعدی را از آسیبهای دخانیات دور کند. دکتر شریف ترکمننژاد، مشاور علمیجمعیت مبارزه با دخانیات گفت: در دو سه سال اخیر، این جمعیت اقدامات و طرحهای زیادی را دنبال کرد، از جمله طرح «نسل بدون دخانیات» را برای وزارت بهداشت تعریف کردیم که مورد استقبال واقع شد.
وی افزود: سازمان جهانی بهداشت همهساله شعاری برای مقابله با استعمال دخانیات دارد و شعار امسال «افشای فریبندگی تبلیغات، مقابله با نیکوتین و دخانیات» است. در ایران نیز هر روز از این هفته را برای جلب توجه عمومیبه موضوع دخانیات، نامگذاری کردهایم، دوشنبه ۴خرداد، روز خانوادههای عاری از دخانیات، سهشنبه، نسل عاری از دخانیات با خودمراقبتی و سلامت روان، چهارشنبه، نسل عاری از دخانیات با ترویج آموزههای دینی، پنجشنبه تعهد و مشارکت اصناف برای نسل عاری از دخانیات، جمعه نسل عاری از دخانیات با ورزش و تفریحات سالم، شنبه آموزش نوجوانان و جوانان برای نسل عاری از دخانیات و در نهایت یکشنبه ۱۰خرداد، روز تعهد و مشارکت اصحاب رسانه برای افشای ترفندهای صنایع دخانی خوانده شده است.
ترفندهای جذاب
صنعت دخانیات مانند صنایع دیگر بیوقفه به دنبال بازارسازی و مشتریهای جدید است؛ موضوعی که چندان اخلاقی به نظر نمیرسد. ترکمننژاد در این باره گفت: پلتفرمهای اینترنتی و شبکههای اجتماعی از جمله مهمترین فضاهای تبلیغات برای صنایع دخانی است. متأسفانه در حال حاضر، فروش مجازی و آنلاین سیگار بدون هیچ ضابطه و کنترلی انجام میشود که هر کسی با هر سن و شرایطی میتواند از آن خرید کند.
شکل سنتی دخانیات سیگار شاید برای نسل جدید چندان جذاب نباشد و چندسالی است که محصولات جدیدی در حال جایگزینی با سیگار هستند. مشاور علمیجمعیت مبارزه با استعمال دخانیات در این باره توضیح داد: محصولات نوآورانه با فناوری جدید به بازار آمده است؛ انواع ویپ و سیگارهای الکترونیک که ظاهر فریبنده و زیبایی دارند و به دروغ به جامعه تلقین شده که بیضرر هستند.
وی افزود: مطالعات ما نشان داده کسانی که با ویپ شروع به استعمال دخانیات میکنند بعدا به دخانیات سنتی هم روی میآورند و متأسفانه بعد از دورهای کوتاه، مصرف دوگانه پیدا خواهند کرد.
حمایت از مسابقات ورزشی و مشارکت ریاکارانه در پروژههای زیستمحیطی نیز از دیگر روشهای تبلیغاتی صنایع دخانیات است که در پشت پرده خود آسیبهای بزرگی به محیط زیست وارد میکنند که از نظرها پنهان میماند.
اضافه کردن عطر و طعم، شکل و بستهبندیهای متنوع از دیگر موارد تبلیغاتی صنایع دخانی است که ترکمننژاد به آن اشاره میکند.
طرحها روی میز شورای عالی
جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران در سال گذشته، پنج بسته سیاستی به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه داده است. مشاور این جمعیت درباره این بستهها گفت: پس از پیگیریهای دوساله، شورای عالی انقلاب فرهنگی میزی برای پیشگیری از دخانیات به جمعیت اختصاص داد و ما افراد اندیشهورز متعددی را دعوت کردیم. در نهایت با کمک آنها پنج بسته سیاستی تحت عنوان پیوست فرهنگی اجتماعی پیشگیری از دخانیات آماده شد.
وی افزود: این بستهها اسفندماه گذشته پس از تصویب در شورای عالی، توسط رئیسجمهوری به همه دستگاهها ابلاغ شد.
شروع مبارزه با دخانیات در مدارس
سن شروع استعمال دخانیات هر سال پایینتر میآید و این موضوع، ضرورت وجود برنامههای حمایتی در مدارس را یادآور میشود. جمعیت مبارزه با دخانیات، طرحی را برای اجرا در مدارس ایجاد کرده که با امضای تفاهمنامهای با آموزش و پرورش در شهر ورامین در حال اجراست.
ترکمننژاد دراین باره گفت: این طرح که دانشآموزان مقطع هفتم متوسطه را پوشش میدهد، از سال ۱۴۰۰ در رباطکریم و از ۱۴۰۲ در منطقه ۱۲ تهران در حال اجرا بوده و قرار است با همکاری وزارت آموزش و پرورش از سال آینده تحصیلی در ۱۰۰ منطقه کشور در ۳۱ استان اجرا شود.
وی درباره طرح آموزشی مدارس توضیح داد: پیش از این ما مدرسانی داشتیم که برای اجرای طرح «نسل بدون دخانیات» به مدارس میرفتند ولی با توجه به گستردگی اجرا، قرار است جمعیت ما به دبیران درس «تفکر و سبک زندگی» آموزش دهد و آنها طرح را در مدارس به صورت سراسری اجرا کنند. دورهای با عنوان پاد (پیشگیری از استعمال دخانیات) برای این دبیران برگزار میکنیم که یک بسته آموزشی کامل دارد و در بسترهای متنی، فیلم، انیمیشن و اینفوگرافی آماده شده و مربیان پس از آموزش، آن را به دانشآموزان ارائه میدهند.
مشاور جمعیت مبارزه با دخانیات افزود: دانشآموزان پس از این دوره، هم به همسالان خود آموزش میدهند و هم برخی به صورت داوطلبانه به سطح محلات میروند و در کنار تسهیلگران جمعیت، طرح «محله بدون دخانیات» را پیگیری و اجرا میکنند؛ طرحی که پیشنیاز شهر بدون دخانیات است.
شهر بدون دخانیات
«شهر بدون دخانیات» از جمله ایدههای قابل اجراست که به همکاری چندوجهی میان دستگاهها نیاز دارد. ترکمننژاد در این باره گفت: شهر بدون دخانیات شهری نیست که مصرف دخانیات در آن صفر باشد، بلکه شهری است که قانون جامع کنترل دخانیات در آن پیاده شود.
وی توضیح داد: ممنوعیت استعمال در اماکن عمومی، وجود علائم هشداردهنده و در دسترس بودن شرایط ترک دخانیات، از جمله نیازهای شهر بدون دخانیات است. همچنین ممنوعیت فروش نخی سیگار، ممنوعیت فروش به نوجوانان و ممنوعیت ایجاد فروشگاه در ۱۰۰ متری مراکز آموزشی و پرورشی از دیگر الزامات شهر بدون دخانیات است.
دکتر ترکمننژاد در پایان تأکید کرد: در حال حاضر شهر و شهرستان ورامین، به عنوان پایلوت شهر بدون دخانیات در نظر گرفته شده و وزارت بهداشت نیز چند شهر را برای اجرا معرفی کرده است.
گفتنی است برنامههای هفته ملی بدون دخانیات ۱۴۰۵از ۴تا ۱۰خرداد با شعار ملی «افشای جذابیتها و تبلیغات دروغین برای نسلی عاری از دخانیات» در حال اجراست.

نظر شما