به گزارش سلامت نیوز به نقل از آنا،مریم اسلامی، پزشک و دکتری تخصصی ژنتیک؛ بسیاری از افراد تصور میکنند که روند پیری فرآیندی یکطرفه و اجتنابناپذیر است، اما نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد حتی تغییرات کوتاهمدت در رژیم غذایی ممکن است بر شاخصهای زیستی مرتبط با پیری تأثیر بگذارد و بدن را از نظر بیولوژیکی جوانتر نشان دهد.
محققان دانشگاه سیدنی در مطالعهای تازه دریافتند افراد مسنی که تنها برای چهار هفته الگوی غذایی خود را تغییر دادند، بهبودهای قابل توجهی در نشانگرهای زیستی مرتبط با سن بیولوژیکی تجربه کردند. این یافتهها نشان میدهد تغذیه میتواند سریعتر از آنچه پیشتر تصور میشد بر فرآیندهای مرتبط با پیری اثر بگذارد.
سن بیولوژیکی چیست؟
سن شناسنامهای تنها تعداد سالهای سپریشده از تولد یک فرد را نشان میدهد، اما سن بیولوژیکی بر اساس وضعیت واقعی بدن و عملکرد سیستمهای مختلف آن محاسبه میشود. دانشمندان با استفاده از مجموعهای از نشانگرهای زیستی، از جمله سطح کلسترول، انسولین و شاخصهای التهابی، تلاش میکنند تصویری دقیقتر از سلامت و روند پیری افراد به دست آورند.
در بسیاری از موارد، سن بیولوژیکی میتواند بهتر از سن تقویمی، خطر ابتلا به بیماریها و وضعیت سلامت آینده فرد را پیشبینی کند.
این مطالعه که در مجله علمی Aging Cell منتشر شده است، ۱۲۴ فرد ۶۵ تا ۷۵ ساله را مورد بررسی قرار داد. پژوهشگران در چارچوب برنامه «تغذیه برای زندگی سالم» دانشگاه سیدنی، اثر الگوهای غذایی مختلف را بر سن بیولوژیکی شرکتکنندگان ارزیابی کردند.
برای این منظور، شرکتکنندگان بهطور تصادفی در چهار گروه غذایی مختلف قرار گرفتند. در تمامی رژیمها حدود ۱۵ درصد انرژی روزانه از پروتئین تأمین میشد، اما میزان چربی، کربوهیدرات و منبع پروتئین در هر گروه متفاوت بود.
چهار رژیم غذایی مورد بررسی
دو رژیم غذایی مبتنی بر الگوی همهچیزخواری بودند که پروتئین مورد نیاز از منابع حیوانی و گیاهی تأمین میشد. دو رژیم دیگر نیز الگوی نیمهگیاهخواری داشتند و بخش عمده پروتئین مصرفی آنها از منابع گیاهی تأمین میشد.
همچنین هر یک از این دو گروه به رژیمهای پرچرب و کمکربوهیدرات یا کمچرب و پرکربوهیدرات تقسیم شدند. به این ترتیب چهار الگوی غذایی متفاوت برای مقایسه اثرات آنها بر روند پیری ایجاد شد.
نتایج نشان داد شرکتکنندگانی که رژیم غذایی آنها بیشترین شباهت را به الگوی غذایی پیشینشان داشت، تغییر قابل توجهی در سن بیولوژیکی تجربه نکردند.
در مقابل، افرادی که در سه گروه غذایی دیگر قرار داشتند، کاهش در شاخصهای مرتبط با سن بیولوژیکی را نشان دادند. قویترین نتایج در گروهی مشاهده شد که رژیم غذایی کمچرب و پرکربوهیدرات را دنبال میکردند؛ الگویی که در آن بخش عمده انرژی از کربوهیدراتها تأمین میشد و سهم چربی محدودتر بود.
آیا این تغییرات به معنای جوانتر شدن بدن است؟
اگرچه کاهش سن بیولوژیکی میتواند نشانهای مثبت از بهبود وضعیت سلامت باشد، اما محققان تأکید میکنند هنوز نمیتوان نتیجه گرفت که این تغییرات لزوماً به افزایش طول عمر یا کاهش قطعی خطر بیماریهای مرتبط با افزایش سن منجر خواهد شد.
پژوهشگران معتقدند برای مشخص شدن اثرات بلندمدت این تغییرات غذایی، مطالعات طولانیمدت بیشتری مورد نیاز است.
چرا رژیم غذایی بر روند پیری اثر میگذارد؟
تغذیه نقش مهمی در تنظیم التهاب، متابولیسم انرژی، سلامت قلب و عروق و عملکرد سیستم ایمنی دارد. این عوامل همگی با فرآیند پیری در ارتباط هستند و میتوانند بر نشانگرهای زیستی مورد استفاده برای محاسبه سن بیولوژیکی تأثیر بگذارند.
به همین دلیل حتی تغییرات نسبتاً کوتاهمدت در الگوی غذایی نیز ممکن است در برخی شاخصهای سلامت قابل مشاهده باشد.
نتایج این پژوهش نشان میدهد اصلاح رژیم غذایی در سنین بالا نیز میتواند با مزایای قابل اندازهگیری برای سلامت همراه باشد. با این حال متخصصان توصیه میکنند افراد از رژیمهای افراطی یا حذف گروههای غذایی بدون مشورت با پزشک یا متخصص تغذیه خودداری کنند.
در نهایت، این مطالعه یادآور میشود که برای حمایت از سلامت در دوران سالمندی، هیچگاه برای ایجاد تغییرات مثبت در سبک زندگی دیر نیست و حتی چند هفته انتخابهای غذایی بهتر میتواند بر شاخصهای زیستی بدن اثر بگذارد.
منبع: این گزارش بر پایه نتایج پژوهش پژوهشگران دانشگاه سیدنی منتشرشده در مجله علمی Aging Cell و بازتابیافته در پایگاه علمی SciTechDaily تدوین شده است.
نظر شما