به گزارش سلامت نیوز به نقل از اطلاعات، یک هفته پس ازهشدار هلالاحمر درباره خطر گسترش پشه آئدس و ابتلا به تب «دِنگی» در ۱۱استان و همچنین شناسایی ۷۴۷مورد ابتلا به این بیماری خطرناک در سراسر کشور، با اعلام آمار جدید ثبت ۸۰۶مورد قطعی ابتلا فقط در ۲ شهر چابهار و کنارک سیستان و بلوچستان ، زنگ خطر تثبیت چرخه انتقال این بیماری در جنوب شرق کشور به صدا آمد ؛ وضعیتی که به گفته مسئولان حوزه بهداشت و درمان استان مذکور، بحران وجود آبهای راکد از عوامل اصلی گسترش آن به شمار می آید.
آنچه امروز در چابهار مشاهده میشود، صرفا افزایش شمار مبتلایان به دنگی نیست، بلکه نشانهای از شکلگیری یک چرخه پایدار انتقال بیماری است، به گونهای که مسئولان بهداشتی، وجود آبهای راکد و بهسازینشده را مهمترین عامل گسترش پشه آئدس و در نتیجه افزایش موارد ابتلا عنوان میکنند .
اگر چه اقدامات کنترلی مانند مهپاشی، لاروکشی و پایشهای میدانی به طور گسترده در سیستان و بلوچستان در حال انجام است، اما این اقدامات بهتنهایی نمی تواند قطع کامل زنجیره انتقال این بیماری را رقم بزند، چراکه ریشه اصلی این مشکل، در ساختار محیطی و زیرساختی مناطق شهری و روستایی نهفته است.به بیان دیگر، تا زمانی که منابع تولید و تکثیر پشه در محیط باقی بماند، هرگونه مداخله بهداشتی صرفاً نقش مُسکن موقت را ایفا خواهد کرد.
از سوی دیگر، پشه آئدس نهتنها ناقل تب دنگی، بلکه تهدیدی بالقوه برای گسترش سایر بیماریهای ویروسی نیز محسوب میشود و حضور آن در یک منطقه، به معنای تغییر الگوی اپیدمیولوژیک بیماریهای منتقله است. در چنین شرایطی، افزایش آمار مبتلایان در چابهار و کنارک، بازنگری در سیاستهای بهسازی محیط، مدیریت پسماند و توسعه زیرساختهای شهری را به امری اجتناب ناپذیر بدل می کند؛ چراکه تداوم وضعیت فعلی میتواند دامنه انتشار بیماری را از کانونهای فعلی فراتر برده و سایر مناطق جنوبی کشور را نیز درگیر کند.
افزایش موارد ابتلا به تب دنگی در چابهار
شناسایی ۸۰۶مورد قطعی ابتلا به تب دِنگی در حوزه تحت پوشش دانشکده علوم پزشکی چابهار در شهرهای چابهار و کنارک از ابتدای امسال تا دیروز زنگ هشدار جدی برای تداوم حضور و استقرار پشه مهاجم آئدس در جنوب شرق کشور را به صدا درآورده است.
سرپرست معاونت بهداشتی دانشکده علوم پزشکی وخدمات بهداشتی درمانی چابهار گفت: همزمان با افزایش موارد ابتلا، عملیات گسترده مهپاشی، لاروکشی و بهسازی محیط در مناطق شهری و روستایی این شهرستان با هدف مهار کانونهای انتقال بیماری در حال اجراست.دکتر ثناءالله رئیسیزاده تأکید کرد: مقابله با این ناقل مهاجم نیازمند همکاری فرابخشی است و به همین منظور کمیتههای بهسازی محیط و آموزش عمومی با محوریت فرمانداری و مشارکت دستگاههای اجرایی بهصورت منظم فعال شدهاند، همچنین گشتهای مشترک برای بررسی وضعیت فاضلاب، پسماند و نقاط آلوده شهری و روستایی در دستور کار قرار دارد.سرپرست معاونت بهداشتی دانشکده علوم پزشکی وخدمات بهداشتی درمانی چابهار با اشاره به این که در ۳ ماهه نخست امسال از مجموع شمار بیماران مبتلا، ۶۸مورد بستری ثبت شده است، افزود: بر اساس آمار ۹۶درصد مبتلایان ایرانی و ۴درصد غیر ایرانی هستند.
رئیسیزاده با اشاره به اقدامات کنترلی افزود: از ابتدای امسال تاکنون بیش از ۸۰۰مورد عملیات مهپاشی و سمپاشی در مناطق پرخطر انجام شده و بیش از ۲۴۰۰ آزمایش از طریق کیت در بازدید میدانی از منازل و اماکن عمومی انجام گرفته است.
خواسته های استاندار
همزمان با اجرای برنامههای میدانی برای شناسایی و حذف کانونهای آلوده، استاندار سیستان و بلوچستان هم خواستار بسیج همه ظرفیتهای اجرایی، خدماتی و بهداشتی استان برای کنترل سریع شرایط شد و قطع زنجیره انتقال بیماری را مهمترین اولویت دستگاههای مسئول دانست .
منصور بیجار اظهار داشت: در شرایط کنونی همه ظرفیتهای سیستان و بلوچستان باید برای کنترل وضع موجود به کار گرفته شود ؛ دستگاهها برنامههای خود را در ۲بخش کوتاهمدت و میانمدت تدوین کنند که نخستین هدف در اقدامات فوری، محدودسازی و قطع زنجیره انتقال بیماری است؛ موضوعی که باید با محوریت فرمانداران و مشارکت همه دستگاههای مسئول در سطح شهرستانها دنبال شود.
خطر همچنان پابرجاست
از سوی دیگر مدیر مرکز مدیریت پیوند و درمان بیماریها در معاونت درمان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در تهران اظهار داشت: بر اساس اطلاعات موجود، خطر بیماری دنگی همچنان مانند سال گذشته پابرجاست و کاهش محسوسی در سطح تهدید مشاهده نشده است.
دکتر فرشید رضایی افزود: آمار دقیق مبتلایان و تغییرات آن در اختیار مرکز مدیریت بیماریهای واگیر معاونت بهداشت قرار دارد، اما آنچه مسلم است این است که پس از ورود پشه آئدس به یک منطقه و استقرار آن، حذف کامل این پشه بسیار دشوار خواهد بود. حتی اگر در برخی سالها تعداد موارد شناساییشده کمتر باشد، چرا که این موضوع به معنای کاهش خطر نیست.
وی ادامه داد: کنترل و کاهش جمعیت پشه آئدس نیازمند همکاری گسترده مردم، شهرداریها، سازمانهای محیطزیستی و دستگاههای مسئول در حوزه بهداشت محیط است. هرچه اقدامات مربوط به حذف محلهای تخمگذاری پشه و مدیریت منابع آبهای راکد بهتر انجام شود، احتمال کاهش جمعیت پشه بیشتر خواهد بود. در مقابل، اگر این موضوع در اولویت سازمانها قرار نگیرد، روند گسترش پشه و بیماری میتواند تداوم یابد.
رضایی ادامه داد: یکی از اصول مهم در کنترل بیماری، تشخیص سریع بیماران و درمان بهموقع آنهاست تا هم از بروز عوارض پیشگیری شود و هم احتمال انتقال ویروس از انسان به پشه و سپس به سایر افراد کاهش یابد.
نبود کیت تشخیص بیماری تب دنگی
این متخصص بیماریهای عفونی و گرمسیری با تأکید بر این که در این میان، تأمین کیتهای تشخیصی اهمیت فراوانی دارد، گفت: کمبود کیت تشخیص میتواند کل فرآیند شناسایی و کنترل بیماری را با مشکل مواجه کند، زیرا برای یافتن هر مورد مثبت لازم است نمونههای متعددی از افراد مشکوک بررسی شود.رضایی اظهار داشت: ویروس دِنگی برخلاف برخی ویروسها مانند کرونا، جهشهای گسترده و مکرر ندارد، اما دارای ۴ تیپ یا گونه اصلی با نامهای دنگی ۱، ۲، ۳و ۴است. ابتلا به یکی از این گونهها معمولاً ایمنی طولانیمدتی نسبت به همان نوع ایجاد میکند، اما فرد همچنان ممکن است به انواع دیگر مبتلا شود. در برخی موارد، ابتلای مجدد به گونهای متفاوت میتواند با شدت بیشتری همراه باشد.
مدیر مرکز مدیریت پیوند و درمان بیماریها در معاونت درمان وزارت بهداشت تأکید کرد: خوشبختانه تاکنون مورد ثبتشدهای از انتقال مستقیم بیماری از انسان به انسان گزارش نشده است. انتقال بیماری زمانی رخ میدهد که پشه از فرد آلوده خونخواری کند و سپس فرد سالم دیگری را نیش بزند. به همین دلیل جلوگیری از انتقال ویروس میان انسان و پشه اهمیت فراوانی دارد.
رضایی ادامه داد: پشه آئدس برای تخمگذاری به آبهای تمیز و راکد نیاز دارد و برخلاف تصور عمومی، در فاضلاب تخمگذاری نمیکند. هر محلی که آب تمیز در آن جمع شود میتواند به کانون تکثیر این پشه تبدیل شود؛ از جمله مخازن و تانکرهای آب، کوزهها، ظروف نگهداری آب، لاستیکهای فرسوده، بطریهای رهاشده در محیط، ظروف یکبارمصرف، آب جمعشده ناشی از بارندگی، آب کولرها و حتی ظرفهای کوچکی که برای نگهداری گیاهان استفاده میشوند.
ضرورت دربسته بودن مخازن نگهداری آب
وی تأکید کرد: نکته مهم این است که تخمهای پشه به دیواره ظروف میچسبند و حتی پس از تخلیه آب هم ممکن است باقی بمانند. بنابراین با پر شدن مجدد ظرف از آب، چرخه رشد پشه دوباره آغاز میشود. به همین دلیل توصیه میشود تمامی مخازن آب درپوش مناسب داشته باشند و از جمع شدن آب در هر ظرف یا محفظه بدون درپوش پیشگیری شود
این متخصص بیماریهای عفونی و گرمسیری ادامه داد: شهرداریها هم نقش مهمی در این زمینه دارند. جمعآوری زبالهها، بطریها، ظروف رهاشده، رفع شکستگیها و نقاطی که آب در آنها تجمع مییابد، از جمله اقداماتی است که میتواند به کاهش محلهای تخمگذاری پشه کمک کند.
وی گفت: پشه آئدس در مناطق مختلف ویژگیهای متفاوتی دارد. گونه «آئدس مصری» بیشتر در مناطق گرمسیری و جنوبی دیده میشود و یکی از خونخوارترین گونهها به شمار میرود. در شمال کشور هم گونه «آئدس آلبوپیکتوس» وجود دارد که به محیطهای مرطوب، جنگلی و بارانی علاقهمند است و حتی در هوای نسبتاً خنک هم قابلیت تکثیر دارد.
این متخصص عفونی و بیماری های گرمسیری تأکید کرد: در مجموع، مهمترین راهکارهای پیشگیری شامل حذف آبهای راکد، پوشاندن مخازن آب، مدیریت صحیح پسماندها، بهبود بهداشت محیط، استفاده از مواد دورکننده حشرات و تشخیص سریع موارد بیماری است. موفقیت در کنترل دنگی نیازمند همکاری همزمان مردم، نهادهای محلی و دستگاههای مسئول خواهد بود.
نظر شما