به گزارش سلامت نیوز به نقل از verywellhealth، متفورمین یکی از پرمصرف‌ترین داروها برای درمان دیابت نوع ۲ است. این دارو با بهبود حساسیت بدن به انسولین و کاهش سطح قند خون، نقش مهمی در کنترل بیماری ایفا می‌کند. با این حال، شواهد پژوهشی نشان می‌دهد که مزایای متفورمین ممکن است به کنترل قند خون محدود نباشد.

مطالعات مختلف نشان داده‌اند که این دارو می‌تواند در مدیریت وزن، بهبود برخی مشکلات هورمونی و حتی حمایت از سلامت قلب نیز نقش داشته باشد.

۱. کمک به مدیریت وزن

متفورمین معمولاً دارویی «خنثی از نظر وزن» محسوب می‌شود؛ یعنی در اغلب افراد نه باعث افزایش وزن می‌شود و نه کاهش چشمگیر آن.

با این حال، برخی مطالعات نشان داده‌اند که مصرف متفورمین می‌تواند به کاهش وزن خفیف تا متوسط در برخی افراد کمک کند. این دارو گاهی به‌صورت «خارج از اندیکاسیون رسمی» برای کنترل افزایش وزن و عوارض متابولیکی ناشی از داروهای ضدروان‌پریشی نیز تجویز می‌شود.

در یکی از مطالعات بزرگ موسوم به «برنامه پیشگیری از دیابت»، حدود ۲۸.۵ درصد از افرادی که متفورمین مصرف می‌کردند، پس از یک سال دست‌کم ۵ درصد از وزن بدن خود را از دست دادند.

با این حال، متفورمین برای کاهش وزن تأییدیه رسمی ندارد و میزان اثربخشی آن به عواملی مانند رژیم غذایی، فعالیت بدنی و پاسخ فرد به درمان بستگی دارد.

۲. کمک به درمان سندرم تخمدان پلی‌کیستیک

سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) اغلب با مقاومت به انسولین همراه است؛ وضعیتی که در آن سلول‌های بدن به‌خوبی به انسولین پاسخ نمی‌دهند و در نتیجه خطر افزایش قند خون و اضافه‌وزن بیشتر می‌شود.

متفورمین با بهبود حساسیت بدن به انسولین می‌تواند به تنظیم برخی هورمون‌ها کمک کند. این موضوع ممکن است باعث منظم‌تر شدن چرخه قاعدگی، بهبود تخمک‌گذاری و افزایش شانس باروری شود.

اگرچه متفورمین برای درمان PCOS تأییدیه رسمی ندارد، اما پزشکان در بسیاری از موارد آن را به‌صورت خارج از اندیکاسیون و در کنار سایر روش‌های درمانی تجویز می‌کنند.

۳. حمایت از سلامت قلب

علاوه بر کنترل قند خون، برخی مطالعات نشان داده‌اند که مصرف متفورمین با کاهش خطر حوادث قلبی‌عروقی مانند سکته قلبی و سکته مغزی همراه است.

برخی شواهد همچنین حاکی از آن است که خطر مرگ ناشی از بیماری‌های قلبی در مصرف‌کنندگان متفورمین ممکن است کمتر از افرادی باشد که از برخی داروهای دیگر دیابت، مانند سولفونیل‌اوره‌ها، استفاده می‌کنند.

پژوهشگران معتقدند تأثیر متفورمین بر بهبود حساسیت به انسولین، کنترل چربی خون و سایر شاخص‌های متابولیک می‌تواند در ایجاد این مزایا نقش داشته باشد.

متفورمین برای چه مواردی تجویز می‌شود؟

کاربرد اصلی و مورد تأیید متفورمین، کنترل قند خون در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ است و معمولاً در کنار اصلاح رژیم غذایی و ورزش توصیه می‌شود.

با این حال، پزشکان گاهی این دارو را برای موارد دیگری نیز تجویز می‌کنند، از جمله:

• سندرم تخمدان پلی‌کیستیک و برخی مشکلات مرتبط با ناباروری

• پیش‌دیابت و مقاومت به انسولین

• دیابت بارداری

• برخی موارد بلوغ زودرس

• افزایش وزن و عوارض متابولیکی ناشی از داروهای ضدروان‌پریشی

پژوهش‌های آینده

محققان همچنان در حال بررسی اثرات احتمالی متفورمین بر فرآیندهایی مانند التهاب مزمن، پیری و سایر عملکردهای متابولیکی بدن هستند.

با این حال، هنوز شواهد کافی برای توصیه این دارو در این زمینه‌ها وجود ندارد و متخصصان تأکید می‌کنند که مصرف متفورمین باید تنها تحت نظر پزشک انجام شود.