به گزارش سلامت نیوز به نقل از scitechdaily، نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد دارویی که سالها برای درمان یبوست مزمن استفاده میشود، ممکن است به بهبود مشکلات حافظه، تمرکز و عملکرد شناختی در افرادی که سابقه افسردگی دارند نیز کمک کند.
پژوهشگران دانشگاه بیرمنگام و دانشگاه آکسفورد در مطالعهای که در نشریه Psychological Medicine منتشر شده، دریافتند داروی پروکالوپراید (Prucalopride) میتواند عملکرد شناختی افراد را پس از بهبودی از افسردگی تقویت کند.
مه مغزی؛ یکی از ماندگارترین پیامدهای افسردگی
اگرچه افسردگی معمولاً با علائم خلقی شناخته میشود، اما بسیاری از بیماران حتی پس از بهبود خلقوخو همچنان با مشکلاتی مانند کاهش حافظه، اختلال تمرکز، کندی پردازش اطلاعات و آنچه به «مه مغزی» (Brain Fog) معروف است، دستوپنجه نرم میکنند.
این مشکلات ممکن است ماهها یا حتی سالها ادامه داشته باشند و توانایی فرد را برای کار، تحصیل و انجام فعالیتهای روزمره کاهش دهند. در حال حاضر نیز درمان تأییدشدهای که بهطور اختصاصی برای این اختلالات شناختی طراحی شده باشد، وجود ندارد.
یک داروی آشنا با کاربردی تازه
پروکالوپراید دارویی است که برای درمان یبوست مزمن تجویز میشود. این دارو با فعال کردن گیرنده سروتونین 5-HT4 عمل میکند؛ گیرندهای که علاوه بر دستگاه گوارش، در مغز نیز وجود دارد و در فرایندهای شناختی نقش ایفا میکند.
پژوهشگران در این مطالعه بررسی کردند که آیا تحریک این گیرنده میتواند عملکرد شناختی افراد دارای سابقه افسردگی را بهبود ببخشد یا خیر.
جزئیات مطالعه
در این کارآزمایی بالینی، ۵۰ فرد ۱۸ تا ۴۰ ساله که پیشتر حداقل دو دوره افسردگی را تجربه کرده بودند، شرکت کردند. همه شرکتکنندگان دستکم شش ماه از آخرین دوره افسردگی خود فاصله داشتند و در زمان مطالعه هیچ داروی ضدافسردگی یا درمان روانپزشکی دریافت نمیکردند.
شرکتکنندگان بهصورت تصادفی به دو گروه تقسیم شدند:
-
گروه نخست روزانه ۲ میلیگرم پروکالوپراید (دوز رایج درمان یبوست مزمن) را به مدت ۷ تا ۱۰ روز دریافت کردند.
-
گروه دوم دارونما (پلاسبو) مصرف کردند.
پیش و پس از پایان دوره درمان، عملکرد شناختی همه افراد با مجموعهای از آزمونهای استاندارد ارزیابی شد.
بهبود حافظه، تمرکز و سرعت پردازش ذهنی
نتایج نشان داد افرادی که پروکالوپراید دریافت کرده بودند، در مقایسه با گروه دارونما:
-
حافظه کوتاهمدت و بلندمدت بهتری داشتند.
-
عملکرد اجرایی مغز، از جمله برنامهریزی، توجه و سرعت پردازش اطلاعات، بهبود یافت.
-
پاسخهای دقیقتر و سریعتری در آزمونهای شناختی ارائه کردند.
در مقابل، این دارو تأثیر قابلتوجهی بر آزمونهای مرتبط با پردازش هیجانی نشان نداد.
عوارض جانبی جدی مشاهده نشد
از آنجا که پروکالوپراید یک ملین است، پژوهشگران احتمال بروز عوارض گوارشی را بررسی کردند، اما در طول مطالعه هیچ عارضه جدی گزارش نشد و بیشتر شرکتکنندگان دارو را بهخوبی تحمل کردند.
پژوهشگران چه میگویند؟
دکتر آنگاراد دِ کِیتس، نویسنده اصلی مطالعه از دانشگاه بیرمنگام، میگوید:«اختلالات شناختی یا مه مغزی یکی از مهمترین و در عین حال نادیدهگرفتهشدهترین پیامدهای افسردگی است و حتی پس از بهبود خلقوخو نیز میتواند ادامه داشته باشد. یافتههای ما نشان میدهد دارویی که گیرنده 5-HT4 را هدف قرار میدهد، ممکن است عملکرد شناختی افراد دارای سابقه افسردگی را بهبود ببخشد.»
به گفته او، این نتایج میتواند مسیر تازهای برای استفاده مجدد از داروهای موجود یا توسعه داروهای جدید با هدف درمان مشکلات شناختی ناشی از افسردگی و سایر اختلالات روانپزشکی ایجاد کند.
پروفسور سوزانا مورفی از دانشگاه آکسفورد نیز میگوید:«برای بسیاری از بیماران، بهبود از افسردگی کامل نیست، زیرا مشکلات حافظه و تمرکز همچنان باقی میماند. این مطالعه شواهد اولیه امیدوارکنندهای ارائه میدهد که فعالکنندههای گیرنده 5-HT4 میتوانند بخشی از عملکرد شناختی را بازیابی کنند.»
هنوز برای نتیجهگیری زود است
با وجود نتایج امیدوارکننده، پژوهشگران تأکید میکنند این مطالعه تنها روی ۵۰ نفر و در مدت زمانی کوتاه انجام شده است. بنابراین، برای اثبات اثربخشی و ایمنی این دارو در درمان مشکلات شناختی ناشی از افسردگی، انجام کارآزماییهای بزرگتر و طولانیمدت ضروری است.
در نتیجه، افراد نباید بدون تجویز پزشک از پروکالوپراید برای درمان مه مغزی یا مشکلات شناختی استفاده کنند، زیرا این دارو در حال حاضر فقط برای درمان یبوست مزمن تأیید شده است.
نظر شما