به گزارش سلامت نیوز به نقل از sciencedaily، پژوهش جدیدی نشان می‌دهد تلاش برای ثابت نگه داشتن بیش از حد قند خون ممکن است برای برخی افراد مبتلا به دیابت هزینه‌ای پنهان داشته باشد؛ به‌طوری که در این مطالعه، افرادی که قند خونشان در محدوده ایمن قرار داشت اما نوسان بیشتری را تجربه کرده بودند، روز بعد کیفیت زندگی بهتری گزارش کردند.

یافته‌های جدید نشان می‌دهد تلاش برای حفظ قند خون در یک محدوده بسیار ثابت ممکن است در برخی افراد مبتلا به دیابت با محدودیت‌هایی در زندگی روزمره همراه شود.

نتایج این پژوهش قرار است در نشست سالانه انجمن اروپایی مطالعه دیابت (EASD) در میلان ایتالیا، (که از ۲۸ سپتامبر تا ۲ اکتبر برگزار می‌شود) ارائه شود.

پژوهشگران با ترکیب اطلاعات دستگاه‌های پایش مداوم قند خون (CGM) با ارزیابی‌های روزانه وضعیت جسمی و روانی افراد دریافتند مبتلایان به دیابت نوع ۱ و نوع ۲ در برخی روزها، پس از روزهایی که قند خونشان نوسان بیشتری داشته اما همچنان در محدوده‌های ایمن قرار داشته است، کیفیت زندگی بهتری گزارش کرده‌اند.

این یافته می‌تواند نشان دهد تلاش شدید برای حذف تمام نوسانات قند خون ممکن است برای برخی افراد، فشار و محدودیت بیشتری در زندگی روزمره ایجاد کند.

این پژوهش توسط پروفسور «دومینیک ارمن» از مؤسسه تحقیقات آکادمی دیابت مِرگنتهایم (FIDAM) در آلمان و همکارانش انجام شده است.

فراتر از اعداد قند خون

حفظ کیفیت زندگی یکی از بخش‌های مهم درمان دیابت است. کنترل قند خون اهمیت زیادی دارد، اما پژوهشگران در سال‌های اخیر تلاش کرده‌اند تأثیر مدیریت روزانه دیابت بر عواملی مانند خلق‌وخو، انرژی، خواب، استرس و توانایی فرد برای مشارکت در فعالیت‌های معمول زندگی را نیز بررسی کنند.

در این مطالعه، پژوهشگران بررسی کردند که آیا الگوهای قند خون ثبت‌شده توسط دستگاه‌های پایش مداوم قند خون با کیفیت زندگی روزانه افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ و نوع ۲ ارتباط دارد یا خیر.

داده‌های مورد استفاده از مطالعه PRO-MENTAL به دست آمده بود؛ مطالعه‌ای که با حمایت مرکز تحقیقات دیابت آلمان (DZD) انجام شده است.

شرکت‌کنندگان به مدت ۱۴ روز متوالی، هر روز کیفیت زندگی خود را با استفاده از روشی به نام «ارزیابی لحظه‌ای بوم‌شناختی» (EMA) و بر اساس پرسشنامه WHO-5 ارزیابی کردند.

این پرسشنامه پنج جنبه از وضعیت فرد را بررسی می‌کند:

• احساس شادی و روحیه خوب

• احساس آرامش و آسودگی

• احساس فعالیت و انرژی

• بیدار شدن با احساس شادابی و استراحت

• داشتن زندگی روزمره همراه با فعالیت‌ها و موضوعات مورد علاقه

پژوهشگران همچنین اطلاعات روزانه مربوط به کیفیت خواب، استرس، خلق‌وخو و میزان انرژی افراد را جمع‌آوری کردند.

پایش ۲۴ ساعته قند خون

اطلاعات دستگاه‌های پایش مداوم قند خون در همان دوره ۱۴ روزه به پژوهشگران اجازه داد شاخص‌های مختلف کنترل قند خون را بررسی کنند.

این شاخص‌ها شامل مدت‌زمان قرار گرفتن قند خون زیر محدوده ایمن، بالاتر از محدوده ایمن، مدت‌زمان قرار گرفتن در محدوده مورد نظر و همچنین نوسان‌پذیری قند خون بود.

نوسان‌پذیری قند خون نشان می‌دهد میزان قند خون فرد در طول زمان تا چه اندازه بالا و پایین می‌شود.

پژوهشگران سپس با استفاده از مدل‌های آماری بررسی کردند که آیا الگوهای قند خون، خواب، استرس، خلق‌وخو و انرژی در یک روز می‌توانند کیفیت زندگی فرد در روز بعد را پیش‌بینی کنند یا خیر.

آنها همچنین به‌طور جداگانه بررسی کردند که آیا شاخص‌های مربوط به همان روز با کیفیت زندگی فرد در همان روز ارتباط دارند یا خیر.

در این تحلیل‌ها عواملی مانند سن، جنسیت و نوع دیابت در نظر گرفته شد. همچنین کیفیت زندگی روز قبل نیز در مدل آماری لحاظ شد تا مشخص شود نتایج صرفاً ناشی از وضعیت قبلی فرد نیست.

بررسی ۴۰۰ فرد مبتلا به دیابت

در مجموع، داده‌های ۴۰۰ فرد مبتلا به دیابت مورد بررسی قرار گرفت. از میان آنها ۷۲ درصد مبتلا به دیابت نوع ۱ و ۲۸ درصد مبتلا به دیابت نوع ۲ بودند. ۵۵ درصد شرکت‌کنندگان زن بودند.

میانگین سنی افراد ۴۷ سال بود و دامنه سنی آنها از ۳۲ تا ۶۳ سال متغیر بود. میانگین HbA1c نیز ۷.۶ درصد گزارش شد.

دو الگوی مرتبط با قند خون بیشتر از سایر موارد مورد توجه قرار گرفت.

نخست اینکه زمان بیشتر در محدوده طبیعی قند خون در یک روز، با کیفیت زندگی بهتر در روز بعد ارتباط داشت.

اما یافته غیرمنتظره این بود که نوسان بیشتر قند خون در روز قبل نیز با کیفیت زندگی بالاتر در روز بعد ارتباط داشت.

در مقابل، مدت‌زمانی که افراد در روز قبل قند خون بالاتر یا پایین‌تر از محدوده ایمن داشتند، ارتباط معناداری با کیفیت زندگی آنها در روز بعد نشان نداد.

خواب بهتر در شب قبل نیز با کیفیت زندگی بهتر در روز بعد همراه بود. همچنین افرادی که در روز قبل انرژی بیشتری احساس کرده بودند، روز بعد کیفیت زندگی بهتری گزارش کردند.

نکته جالب دیگر این بود که اندازه‌گیری‌های قند خون در همان روز، ارتباط معناداری با کیفیت زندگی همان روز نداشتند.

تلاش برای کنترل بیش از حد قند خون هزینه دارد؟

پژوهشگران تأکید می‌کنند که نتایج این مطالعه به هیچ وجه به این معنا نیست که کنترل ضعیف قند خون مفید است.

در واقع، قرار داشتن قند خون برای مدت بیشتری در محدوده طبیعی با کیفیت زندگی بهتر در روز بعد همراه بود.

به گفته پژوهشگران، ارتباط مشاهده‌شده میان نوسان بیشتر قند خون و کیفیت زندگی ممکن است به مسئله متفاوتی اشاره داشته باشد.

افرادی که تلاش بسیار زیادی برای حذف کوچک‌ترین نوسانات قند خون دارند، ممکن است محدودیت‌های بیشتری برای خود ایجاد کنند؛ محدودیت‌هایی که می‌تواند لذت بردن از فعالیت‌های روزمره را دشوارتر کند یا باعث شود فرد احساس کند نمی‌تواند با خیال راحت در برخی فعالیت‌ها شرکت کند.

پژوهشگران می‌گویند روزهایی که افراد زمان بیشتری را در محدوده ایمن قند خون سپری کردند، با کیفیت زندگی بهتر در روز بعد همراه بود و این موضوع اهمیت کنترل مناسب قند خون برای سلامت و رفاه را تأیید می‌کند.

در عین حال، ارتباط میان نوسان بیشتر قند خون و کیفیت زندگی بهتر در روز بعد می‌تواند نشان دهد که تلاش بیش از حد برای حذف نوسانات قند خون، در برخی افراد با فشار و محدودیت‌های بیشتری در زندگی روزمره همراه است.

این یافته به معنای «آزاد گذاشتن قند خون» نیست

این مطالعه در واقع یک نکته مهم را مطرح می‌کند: هدف از مدیریت دیابت فقط رسیدن به اعداد بهتر قند خون نیست، بلکه کیفیت زندگی فرد نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

با این حال، از آنجا که یافته‌ها قرار است در یک نشست علمی ارائه شوند و این تحلیل یک ارتباط آماری را بررسی کرده است، نمی‌توان از آن نتیجه گرفت که ایجاد نوسان عمدی در قند خون یا کاهش سختگیری در کنترل قند خون برای افراد مبتلا به دیابت مفید است.