به گزارش سلامت نیوز به نقل از aol، وقتی ضربان و درد آزاردهنده در سر شروع می‌شود، بسیاری از افراد سراغ روش‌های معمول مانند مصرف دارو، خوابیدن یا نوشیدن آب می‌روند. اما اخیراً یک ترفند عجیب در شبکه‌های اجتماعی مورد توجه قرار گرفته است: قرار دادن گیره موی پنجه‌ای روی ابرو برای کاهش سردرد.

برخی کاربران شبکه‌های اجتماعی حتی ادعا کرده‌اند که این روش می‌تواند بهتر از داروهای تجویزی عمل کند. با این حال، متخصصان می‌گویند این روش ممکن است تا حدی قابل توضیح باشد، اما شواهد علمی کافی برای اثبات اثربخشی آن وجود ندارد.

چرا ممکن است گیره مو درد را کاهش دهد؟

به گفته متخصصان، این روش اساساً نوعی طب فشاری (Acupressure) محسوب می‌شود؛ روشی برگرفته از طب سنتی چینی که در آن با وارد کردن فشار به نقاط مشخصی از بدن تلاش می‌شود علائم کاهش پیدا کند.

دکتر «فواد میان»، متخصص مغز و اعصاب، نوروفیزیولوژی بالینی و پزشکی خواب، توضیح می‌دهد که گیره روی ناحیه‌ای فشار وارد می‌کند که شاخه‌هایی از عصب سه‌قلو در آن قرار دارند. عصب سه‌قلو یکی از مسیرهای مهم مرتبط با درد میگرن است.

به گفته او، این فشار می‌تواند یک پیام حسی جدید در سیستم عصبی ایجاد کند و باعث شود توجه مغز تا حدی از درد منحرف شود.

دکتر «جان استوارت هائو دای»، متخصص مغز و اعصاب، نیز می‌گوید فشار روی پوست می‌تواند سیگنال‌های حسی دیگری را فعال کند که به‌طور موقت درک درد را کاهش می‌دهند. این نظریه گاهی با عنوان «کنترل دروازه‌ای درد» شناخته می‌شود؛ بر اساس این مفهوم، پیام‌های مربوط به لمس، فشار و لرزش می‌توانند سریع‌تر از پیام‌های درد منتقل شوند و در نحوه پردازش درد توسط مغز تأثیر بگذارند.

به زبان ساده، ممکن است مغز در اثر فشار گیره بیشتر روی حس ایجادشده توسط آن تمرکز کند و در نتیجه درد سردرد را کمتر احساس کند.

اما آیا این روش از نظر علمی ثابت شده است؟

هنوز خیر.

متخصصان تأکید می‌کنند که درباره تأثیر مستقیم گیره مو بر سردرد، مطالعه علمی مشخصی انجام نشده است.

دکتر «لینت گوگول»، متخصص مغز و اعصاب، می‌گوید مطالعات بالینی نشان داده‌اند که تحریک الکتریکی کنترل‌شده عصب سه‌قلو می‌تواند درد را کاهش دهد، اما گیره مو یک دستگاه تعدیل عصبی نیست و نمی‌توان اثر آن را با این روش‌های پزشکی مقایسه کرد.

این ترفند تا حدی شبیه ادعاهایی است که درباره پیرسینگ دایث (Daith) مطرح شده است. این پیرسینگ در بخش داخلی غضروف گوش انجام می‌شود و برخی افراد معتقدند تحریک این ناحیه می‌تواند به کاهش میگرن کمک کند. با این حال، مانند ترفند گیره مو، شواهد علمی کافی برای اثبات اثرگذاری آن وجود ندارد و گزارش‌های موجود بیشتر بر تجربه‌های شخصی افراد متکی هستند.

اثر گیره مو احتمالاً موقتی است

متخصصان معتقدند اگر این روش برای فردی مؤثر باشد، احتمالاً تأثیر آن موقتی خواهد بود.

به گفته گوگول، هنوز هیچ مطالعه‌ای مشخص نکرده است که گیره باید چه مدت روی ابرو باقی بماند یا تسکین درد دقیقاً چه مدت ادامه پیدا می‌کند.

میان نیز می‌گوید این روش ممکن است در سردردهای تنشی و مراحل ابتدایی میگرن بیشتر کمک‌کننده باشد، اما اگر حمله میگرنی به مرحله شدید رسیده باشد، احتمالاً تأثیر چندانی نخواهد داشت.

از سوی دیگر، اگر گیره واقعاً باعث کاهش درد شود، احتمالاً این اثر تا زمانی ادامه خواهد داشت که گیره روی ابرو قرار دارد. پس از برداشتن آن، ممکن است درد دوباره بازگردد؛ زیرا گیره در واقع یک محرک حسی خارجی ایجاد می‌کند و علت اصلی میگرن را درمان نمی‌کند.

بنابراین، حتی اگر این روش برای فردی مفید باشد، نباید آن را یک درمان قطعی یا «معجزه‌آسا» برای سردرد دانست.

گیره مو حتی ممکن است سردرد را بدتر کند

این ترفند برای همه مناسب نیست و در برخی افراد حتی ممکن است باعث تشدید علائم شود.

میان می‌گوید حساسیت پوستی می‌تواند باعث شود فشار گیره حال فرد را بدتر کند. گوگول نیز هشدار می‌دهد که لمس یا فشار حتی ملایم روی صورت برای برخی افراد مبتلا به میگرن دردناک است.

این مسئله به‌ویژه در افرادی اهمیت دارد که هنگام حمله میگرنی دچار آلودینیا (Allodynia) می‌شوند؛ وضعیتی که در آن فرد نسبت به لمس یا فشارهای معمولی حساسیت شدید پیدا می‌کند.

اگر کسی قصد امتحان کردن این روش را دارد، متخصصان توصیه می‌کنند:

• گیره را بیش از حد سفت نکنید.

• فشار باید محکم اما بدون ایجاد درد باشد.

• اگر درد یا علائم تشدید شد، گیره را فوراً بردارید.

• از این روش به‌عنوان جایگزین درمان‌های معمول سردرد استفاده نکنید.

گوگول می‌گوید خودش این روش را توصیه نمی‌کند، اما دای موضع میانه‌تری دارد و معتقد است اگر فردی با این روش تسکین خفیف و موقتی پیدا می‌کند و آسیبی به او وارد نمی‌شود، لزوماً نیازی به منع آن نیست.

با این حال، او تأکید می‌کند که این روش نباید جایگزین درمان‌های مبتنی بر شواهد، به‌ویژه در افرادی شود که بیش از ۱۵ روز در ماه دچار سردرد هستند یا میگرن‌های شدید و ناتوان‌کننده دارند.

دای همچنین توصیه می‌کند گیره بیشتر از ۳۰ دقیقه روی ابرو باقی نماند.

به گفته او، استفاده از گیره به این شکل در صورتی که فشار زیادی وارد نکند، عموماً کم‌خطر است؛ اما فشار بیش از حد یا طولانی‌مدت می‌تواند باعث تحریک اعصاب سطحی، تشدید درد موضعی یا حتی ایجاد سردرد تنشی شود.

پزشکان چه روش‌های دیگری را برای سردرد پیشنهاد می‌کنند؟

ترفند گیره مو تنها روش غیر دارویی برای کنترل سردرد نیست.

متخصصان می‌گویند روش‌های ساده‌ای مانند قرار دادن کمپرس سرد روی سر یا گردن و کاهش نور و صدا نیز ممکن است به تسکین میگرن کمک کنند.

برخی افراد نیز با مصرف کافئین یا استفاده از کمپرس یخ احساس بهتری پیدا می‌کنند، در حالی که برای دیگران استراحت در یک اتاق تاریک مؤثرتر است.

برای پیشگیری از میگرن نیز داشتن برنامه منظم خواب، وعده‌های غذایی منظم، جلوگیری از کم‌آبی بدن و مدیریت استرس اهمیت دارد.

همچنین شناسایی و پرهیز از محرک‌های غذایی و نوشیدنی‌ها، مانند شکلات، پنیر، الکل و در برخی افراد قهوه، می‌تواند به کنترل حملات کمک کند.

در صورت بروز میگرن نیز استفاده از داروهای تجویزشده توسط پزشک می‌تواند مؤثر باشد.

متخصصان در نهایت هشدار می‌دهند که ترفندهای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی ممکن است در برخی افراد به کاهش علائم کمک کنند، اما نباید این تصور را ایجاد کنند که برای میگرن یک راه‌حل سریع و قطعی وجود دارد.

این روش‌ها در بهترین حالت می‌توانند در کنار درمان‌های فعلی مورد استفاده قرار گیرند و نباید جایگزین درمان‌های اثبات‌شده یا ارزیابی پزشکی شوند؛ به‌ویژه زمانی که سردردها مکرر، شدید، رو به تشدید یا از نظر الگوی بروز متفاوت شده‌اند.