سلامت نیوز:زمانیکه ساختار ژنتیکی  گیاهان تغییر کند تا نسیت به برخی آفات یا بیماریهای گیاهی مقاوم باشد به این محصولات، محصولات تراریخته می گویند.

سالها در اروپا و آمریکا این محصولات تولید و مصرف می شد اما براساس برخی تحقیقات انجام گرفته ، محصولات تراریخته همانقدر که می‌توانند دارای کیفیت بهتری باشند ممکن است خطرات ناشناخته‌ای برای انسان و محیط زیست داشته باشند .

به گزارش سلامت نیوز نتایج تحقیقات دانشمندان در برخی کشورها نشان می‌دهد که در ساکنین مجاور به مزارع و روستاهایی که بذرهای تراریخته کشت می‌شود، عوارضی چون حساسیت‌های شدید پوستی، آلرژی شدید دستگاه ایمنی بدن، صدمه به مخاط به ویژه بویایی و تا 90 درصد تخریب پروتئین سلولی و بروز سرطان های مختلف مشاهده شده است.

با اینحال در ایران دستهایی پنهان بدون مطالعه کافی و انجام آزمایشات لازم بر روی این محصولات تولید  و واردات این محصولات را در برنامه پنجم و ششم آورده و هرچند بخشی از زمین های سطح کشت به این شیوه برداشت محصول دارند اما هیچ برچسبی که نشان دهنده ترریخته بودن آن محصول باشد وجود ندارد  تا حداقل مردم خود تصمیم گیرنده نسبت به استفاده از این محصولات باشند یا خیر!

برچسبی که قره یاضی مسئول مرجع ملی ایمنی‌زیستی آن را هزینه بر میداند و میگوید:به دلیل اینکه برچسب گذاری این محصولات هزینه های بالایی دارد و مصرف کنندگان باید هزینه آن را بدهند این کار اخلاقی نیست. البته معتقدیم مردم باید همه چیز را بدانند اما نباید بین برچسب گذاری محصولات تراریخته و محصولاتی که با سم تولید شده اند تبعیض آمیز برخورد کرد.

در این شرایط که به نظر می رسد سیاست گذاران کشور نسبت به این محصولات هیچ حساسیتی ندارند و برای همین وظایفی را برای وزات خانه های بهداشت، کشاورزی و سازمان محیط زیست مشخص کرده اند و مهمترین این ضابطه که مورد تاکید است و باعث شده اختلافاتی به وجود بیاید بحث بررسی و ارزیابی مخاطرات زیست محیطی محصولات تولید شده است که طی پروتکلی باید انجام شود.

در محصولات تولید شده تراریخته چه داخلی و چه خارجی باید در مرحله ایمنی زیستی یکسری مستندات علمی ارائه دهند که نشان دهد این محصول تولید شده هیچ گونه آسیبی به طبیعت وارد نمی کند و هیچ گونه تغییراتی در طبیعت ایجاد نمی کند. این مستندات علمی ارائه شده باید از طرف سازمان محیط زیست تایید شود در این صورت بقیه وزراتخانه ها اختیار این را دارند که برای استفاده از این محصولات مجوز صادر کنند.

سازمان محیط زیست و ارزیابی محصولات تراریخته
 با توجه به ماده ۴ قانون، صدور، تمدید و لغو مجوز فعالیت در امور مرتبط با فناوری زیستی جدید با رعایت ضوابط ایمنی زیستی و در نظر گرفتن قوانین مربوط به دستکاری ژنتیکی، به عهده دستگاه های اجرایی ذی صلاح (وزارت جهاد دانشگاهی، وزارت بهداشت، سازمان حفاظت محیط زیست) است. اما براساس بند (ج) ماده ۴ قانون، فقط سازمان حفاظت محیط زیست اجازه دارد در مورد امور مرتبط با حیات وحش و بررسی ارزیابی مخاطرات زیست محیطی بر مبنای مستندات علمی ارائه شده توسط متقاضی واردات محصولات تراریخته تصمیم گیری کند.

بنابراین ارزیابی براساس مستندات و مدارکی است که از سوی متقاضی به سازمان حفاظت محیط زیست ارائه می شود از این رو سازمان حفاظت محیط زیست برای حفظ حقوق ، سعی دارد شاخص های ارزیابی را برای مدارک متقاضیان تعیین کند، تا مستنداتی که متقاضیان به سازمان ارائه می کنند، برای ارزیابی مخاطرات زیست محیطی مفید باشد.

در سال ۱۳۸۳، کتاب چارچوب ملی ایمنی زیستی جمهوری اسلامی ایران تدوین شد اما از آن زمان تا کنون این کتاب به روزرسانی نشده است.در این شرایط مشکل نبود کارشناس و متخصصی است که بتوانند در زمینه تعیین شاخص های ارزیابی ضوابطی را مشخص کند و در عین حال  وابستگی به نهادی نداشته باشد و موضوع کاملا علمی و از مجاری قانونی سپری شود.متخصصی که عضو شرکتهای تولید کننده این محصولات نباشد و سلامت مردم اولویت اول او برای انجام ازمایشات لازم باشد.

تفاهم نامه وزارت علوم و سازمان محیط زیست
نبود متخصص و کارشناس در حوزه های مختلف و تخصصی محیط زیست سبب شد تا در دی ماه سال گذشته وزارت علوم و سازمان محیط زیست تفاهم نامه همکاری مشترک  امضا کردند که  تصویب و درج حداقل دو واحد درسی محیط زیست در تمام رشته های تحصیلی مقاطع كارشناسی ارشد و دکترا و همکاری در ایجاد گرایش های بین رشته ای محیط زیست در مقاطع تحصیلات تکمیلی نظیر ادبیات و محیط زیست ،ادیان و محیط زیست در دانشگاه های وابسته به وزارت علوم بر اساس ضوابط موجود ، از جمله مفاد این تفاهم نامه مشترک است.

همچنین همکاری در ایجاد تحول بنیادی در نگرش به محیط زیست در بخش های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، صنعت، کشاورزی و سایر بخش های کشور هم در این تفاهم نامه تاکید شد.

اقدامات اجرایی برای تفاهم نامه
بعد از  امضای تفاهم نامه عبدارضا کرباسی رئیس دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران اعلام کرد که دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران به عنوان یکی از مراکز دانشگاهی و پژوهشی فعال و باسابقه در حوزه محیط زیست آماده اجرای مفاد این تفاهم نامه برای رسیدن به اهداف کلان زیست محیطی کشور است.

همان زمان نیز محمد فرهادی وزیر علوم اعلام کرد که یکی از دانشگاه های کشور قطب علمی محیط زیست شود.اکنون حدود یک سال از انعقاد این تفاهم نامه می گذرد اما هنوز به نظر می رسد اقدامات عملی برای این تفاهم نامه انجام نشده است و هنوز هم کارشناس متخصص در زمینه فناوری زیستی علمی وجود ندارد.

این علم در آغاز قرن بیستم ، کشاورزی و صنعت را در کنار هم آورد.  فناوری زیستی از علومی محسوب می شود که هم اکنون تحولی اساسی را در صنعت به وجود آورده است . این فناوری براساس نظر دانشمندان ، سومین جایگاه در میان 7علم کلیدی قرن حاضر را به خود اختصاص داده است . حیطه کاربردی این فناوری به تمام زمینه های استراتژیک مثل مواد، انرژی ، غذا و محیط زیست کشیده شده است.

از همین رو با وجود اینکه مواد غذایی دستکاری شده باید از فیلتر سازمان محیط زیست عبور کند و این سازمان تمامی تلاشش را برای ارائه راهکار و تربیت نیروی انسانی متخصص در زمینه ارزیابی مخاطرات زیستی داشته ،هنوز تفاهم نامه ای که میتواند سرنوشت تولیدات تراریخته را تعیین کند در  وزارت علوم خاک میخورد و گویا عزمی برای اجرایی شدن ان وجود ندارد.