به گزارش سلامت نیوز به نقل از جام جم، با ابلاغ وزارت علوم و تصمیم ستاد مدیریت آموزش عالی تهران، امتحانات پایان نیمسال اول سال تحصیلی ۱۴۰۵ ــ ۱۴۰۴ مقطع کارشناسی دربسیاری ازدانشگاههای کشور مجازی برگزار خواهد شد؛ تهران، شهید بهشتی، علامه طباطبایی، علم و فرهنگ، صنعتی امیرکبیر، خواجهنصیر، علموصنعت، الزهرا، جامع علمی کاربردی و صنعتی شریف برخی از این دانشگاهها هستند. درعینحال، امتحانات تحصیلات تکمیلی (کارشناسیارشد و دکتری) طبق برنامه قبلی بهصورت حضوری برگزار خواهد شد تا کیفیت و استاندارد علمی این دورهها حفظ شود.
براساس اعلام وزارت علوم، دانشجویان دوره کارشناسی موظفند برای آزمونها مطابق برنامه وارد سامانههای آموزش الکترونیکی دانشگاه شوند. مسئولان دانشگاهها نیز موظف به فراهمکردن تدابیر لازم برای پشتیبانی فنی و آموزش استفاده صحیح از سامانهها هستند.بااینحال، وزارت بهداشت با توجه به کمبود زیرساختهای نرمافزاری و سختافزاری مورد نیاز برای برگزاری مطلوب آزمونهای مجازی، تأکید کرده است که دانشگاهها و دانشکدههای علوم پزشکی مجاز به برگزاری آزمونها بهصورت مجازی نیستند. بنابراین، تمامی آزمونهای پایانترم تمامی مقاطع تحصیلی در نیمسال اول سال تحصیلی جاری بهصورت حضوری و در بازه زمانی ۴ تا ۲۳ بهمنماه برگزار خواهد شد.
آزمون حضوری همچنان در اولویت
تجربه دوران همهگیری کرونا نشان داد که برگزاری امتحانات دانشگاهها بهصورت آنلاین، حتی در شرایط اضطراری، نقش بسیار مهمی در تضمین تداوم روند آموزشی و جلوگیری از اختلال در فرآیند یادگیری دانشجویان ایفا میکند. این شیوه، با وجود مزایای قابل توجه، چالشها و محدودیتهایی را نیز آشکار ساخت. در آن دوران، بسیاری از دانشجویان با محدودیتهای جدی در دسترسی به اینترنت پرسرعت مواجه بودند و برخی دیگر از کمبود تجهیزات مناسب مانند لپتاپ یا تبلت رنج میبردند؛ مسائلی که کیفیت تجربه آزمون آنلاین را تحت تأثیر قرار میداد. علاوه بر مشکلات فنی، دغدغههای امنیتی نیز بخش مهمی از چالشهای برگزاری امتحانات مجازی را تشکیل میدهد. نگرانیها در مورد امکان تقلب، دستکاری نتایج و نقض امنیت سامانههای آزمون، هم استادان و هم مسئولان دانشگاهها را به خود مشغول کرده بود.
با گذشت زمان و بهرهگیری از تجربه برگزاری امتحانات آنلاین در دوران کرونا، دانشگاهها توسعه و تقویت زیرساختهای فناوری آموزشی را نهتنها برای شرایط اضطراری، بلکه برای ارتقای کیفیت آموزش در بلندمدت بیش از پیش مد نظر قرار دادند. بههمیندلیل، بسیاری از دانشگاهها زیرساختهای برگزاری آزمون آنلاین را تقویت کرده، امکانات اینترنت و تجهیزات دانشجویان را ارتقا داده و آموزشهای مستمر را برای کارکنان و اساتید فراهم کردند، اما با وجود این، آزمون حضوری همچنان بهعنوان اولویت اصلی مورد تأکید کارشناسان باقی مانده است.
دکتر محمود کمرهای، معاون آموزشی دانشگاه تهران با تأکید بر تفاوت کیفیت میان آزمون حضوری و مجازی میگوید: بدیهی است که آزمون حضوری نسبت به روشهای دیگر از کیفیت و دقت بیشتری برخوردار است و تجربه حضور فیزیکی در جلسه آزمون ویژگیهایی دارد که آزمون غیرحضوری نمیتواند بهطور کامل آن را شبیهسازی کند. اما با توجه به شرایط موجود، آزمون مجازی میتواند با رعایت الزاماتی جایگزینی مناسب باشد. برای برگزاری بهتر آزمونهای مجازی، دانشگاههایی مانند دانشگاه تهران در حال بررسی و بهروزرسانی زیرساختهای خود هستند. تلاش بر این است که دانشجویان بتوانند آزمونهای غیرحضوری را با کیفیت بالا و مشکلات کمتری تجربه کنند.
به گفته وی، آزمونهای مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری برای حفظ کیفیت و اطمینان از صحت برگزاری، کماکان حضوری برگزار خواهند شد.
۳ الزام اساسی برگزاری آزمون مجازی
اگرچه برگزاری آزمونهای غیرحضوری در دانشگاهها، بهویژه در شرایط اضطراری یا زمانی که ادامه آموزش حضوری ممکن نیست، میتواند جایگزینی مناسب برای تضمین تداوم روند آموزشی و جلوگیری از عقبماندگی تحصیلی دانشجویان باشد، اما اجرای این شیوه با پیچیدگیها و چالشهای خاصی همراه است و درصورتیکه زیرساختها و الزامات لازم فراهم نباشند، نهتنها به اهداف آموزشی کمک نخواهد کرد، بلکه میتواند به بروز ناعدالتی آموزشی، کاهش کیفیت سنجش یادگیری و مشکلات دیگر نیز منجر شود.
دکتر کمرهای در این زمینه تأکید میکند که یکی از الزامات اساسی برای برگزاری با کیفیت آزمونهای غیرحضوری، وجود شبکه ارتباطی مطمئن، پایدار و قابل اعتماد است.
این امر به دانشگاهها امکان میدهد تا آزمون را بدون نگرانی از قطع اینترنت یا بروز مشکلات فنی برگزار کنند و دانشجویان نیز بتوانند در شرایطی عادلانه و مشابه محیط حضوری، به سؤالات پاسخ دهند. از سوی دیگر، اطمینان از رعایت اصول اخلاقی و آموزشی توسط دانشجویان، یعنی جلوگیری از استفاده غیرمجاز از منابع و ابزارهای دیگر، نقش تعیینکنندهای در کیفیت کلی آزمون دارد. این موضوع نهتنها تضمینکننده اعتبار نتایج است، بلکه اعتماد دانشگاهها و اساتید به سنجش آنلاین یادگیری را نیز افزایش میدهد.
به گفته معاون آموزشی دانشگاه تهران، طراحی روند آزمون، نحوه طرح سؤالات و توزیع آنها میان دانشجویان میتواند تا حد قابلتوجهی از امکان تقلب یا استفاده غیرمجاز از منابع جلوگیری کند. بااینحال، حتی با وجود طراحی دقیق و حرفهای سؤالات، کیفیت نهایی آزمون به میزان قابلتوجهی به پایداری شبکههای ارتباطی، فراهمبودن زیرساختهای نرمافزاری و سختافزاری و همچنین عملکرد صحیح و منظم دانشجویان وابسته است.
به گفته وی،بهطورکلی،برگزاری موفق آزمونهای غیرحضوری نیازمندهماهنگی دقیق میان سه عامل اصلی زیرساختهای فنی مناسب، طراحی هوشمندانه و استاندارد سؤالات و رعایت اصول اخلاقی و آموزشی توسط دانشجویان است. بنابراین تحقق همزمان این عوامل میتواند امکان سنجش دقیق و عادلانه یادگیری دانشجویان را فراهم کند و کیفیت آموزش مجازی را به سطحی نزدیک به آموزش حضوری ارتقا دهد.
راهکارهای جایگزین
باتوجه به احتمال بروزمشکلات فنی مانند قطعی اینترنت یاضعف شبکه دربرخی مناطق،برگزاری آزمونهای غیرحضوری نیازمند راهکارهای جایگزین و برنامهریزی دقیق است تا هیچ دانشجویی بهدلیل محدودیتهای زیرساختی از حق شرکت در آزمون محروم نشود.
ایجاد این راهکارها و پیشبینی شرایط اضطراری، بخش مهمی از تضمین عدالت آموزشی و کیفیت برگزاری آزمونها محسوب میشود. با توجه به اینکه شبکه ارتباطی کشور تحت نظارت سازمان فناوری اطلاعات فعالیت میکند و مسئولیت فراهمکردن امکانات لازم برای دانشگاهها بر عهده این سازمان است، کمرهای از هماهنگیهای گسترده این سازمان با وزارت علوم خبر میدهد تا مشکلات احتمالی در برگزاری آزمونها به حداقل برسد و دانشجویان بتوانند بدون نگرانی از قطعی اینترنت یا مشکلات فنی در آزمونها شرکتکنند.
معاون آموزشی دانشگاه تهران همچنین با تأکید بر توجه ویژه به مناطق محروم و شهرستانها میگوید: اگر دانشجویی بهدلیل قطعی اینترنت یا مشکلات شبکهای نتواند در آزمون شرکت کند، موضوع بهطور کامل بررسی میشود و در صورت تأیید مساله، راهحل جایگزین برای او در نظر گرفته خواهد شد. این رویکرد اطمینان میدهد که هیچ دانشجویی بهدلیل محدودیتهای زیرساختی از حق شرکت در آزمون محروم نمیشود و دسترسی برابر برای همه برقرار است.
نظر شما