باتوجهبه این موضوع، ما تصمیم گرفتیم تا در ادامه این مقاله، براساس دیدگاههای علمی دکتر رضا غیاثوند، دانشیار تغذیه و از دانشمندان برتر دو درصد جهان، به بررسی دقیق این رژیم بپردازیم. دکتر غیاثوند با رویکردی متفاوت و علمی رژیمهای صرفا کالری شمار را رد کرده و برنامه غذایی اختصاصی هر فرد را براساس سفره خانواده تنظیم میکند. در ادامه، با ما همراه باشید تا بیشتر با رژیم کتوژنیک دکتر غیاثوند آشنا شوید.
مکانیسم رژیم کتوژنیک چگونه است؟
مکانیسم اصلی این رژیم بر پایه تغییر بنیادین نحوه سوختوساز بدن و جایگزینی گلوکز با چربی و اجسام کتونی است. در شرایط معمولی، بدن برای تامین انرژی از کربوهیدرات استفاده میکند اما در طی این رژیم، بهدنبال کاهش شدید مصرف کربوهیدرات، بدن بهاجبار به سراغ جایگزین کردن گلوکز میرود. مزایا و جزئیات علمی این فرایند شامل موارد زیر است:
-
کاهش انسولین و آغاز لیپولیز: با محدود شدن کربوهیدرات موجود در بدن، سطح انسولین خون کاهش مییابد. این وضعیت باعث افزایش لیپولیز یا همان آزادسازی اسیدهای چرب از ذخایر چربی بدن میشود.
-
تولید اجسام کتونی در کبد: اسیدهای چرب آزادشده به کبد منتقل شده و در آنجا طی فرایندی به اجسام کتونی شامل بتاهیدروکسی بوتیرات، استواستات و استون تبدیل میشوند.
-
جایگزینی سوختوساز مغز و بافتها: مغز نمیتواند بهطور مستقیم از اسیدهای چرب بهعنوان منبع انرژی استفاده کند. اما وقتی این اسیدهای چرب در بدن به اجسام کتونی تبدیل میشوند، میتوانند از سد خونی–مغزی عبور کرده و انرژی موردنیاز مغز و سایر بافتها را تامین کنند.
-
بهرهوری بالای انرژی: ازنظر علمی، کتونها سوخت بسیار کارآمدتری هستند؛ بهعنوان مثال، ۱۰۰ گرم بتاهیدروکسی بوتیرات حدود ۱۰۵۰۰ گرم ATP تولید میکند، درحالیکه همین مقدار گلوکز قادر است تنها ۸۷۰۰ گرم ATP تولید کند.
-
نقش سیگنالدهی سلولی: اجسام کتونی فقط یک منبع سوخت کارآمد نیستند بلکه میتوانند بهعنوان مولکولهای سیگنالدهنده عمل کنند. این مولکولها میتوانند بیان ژن را تحتتاثیر قرار داده و باعث کاهش التهاب و ثبات عصبی شوند.
باتوجهبه موارد بالا، استفاده از رژیم کتوژنیک میتواند به تناسب اندام سریع و کنترل بعضی بیماریها کمک کند. اما باید توجه داشته باشید که بهدلیل فشار متابولیکی که به کبد و پانکراس وارد میشود، اجرا آن باید حتما تحت نظارت متخصص انجام شود تا مزیتهایی که کمی قبلتر به آنها اشاره کردیم، خود به یک چالش جدید تبدیل نشوند.
فواید درمانی و بالینی رژیم کتوژنیک چیست؟
در این بخش به فواید درمانی و بالینی این رژیم میپردازیم و بهطور کامل جزئیات آن را با شما عزیزان به اشتراک خواهیم گذاشت. بهطورکلی فواید رژیم کتوژنیک در دستهبندیهای زیر قرار میگیرند:
مدیریت صرع و بیماریهای مغز و اعصاب
شاید برایتان جالب باشد که بدانید رژیم کتوژنیک در ابتدا (دهه ۱۹۲۰) برای درمان صرع مقاوم به دارو در کودکان ابداع شد و امروزه هم همچنان بهعنوان یک درمان استاندارد برای کاهش فرکانس و شدت تشنجها در کودکان و بزرگسالانی که به دارو پاسخ نمیدهند استفاده میشود. علاوهبراین، رژیم کتوژنیک بهعنوان درمان اصلی برای بیماریهایی مثل کمبود ناقل گلوکز نوع ۱ (GLUT1) و کمبود پیرووات دهیدروژناژ نیز محسوب میشود. حتی اخیرا شواهد اولیه در پژوهشهای مربوط به بیماریهای نورودژنراتیو نشان دادهاند که این رژیم میتواند در بهبود علائم آلزایمر و پارکینسون هم موثر باشد.
کاهش وزن و تناسب اندام
یکی از رایجترین دلایلی که افراد به سراغ رژیم کتوژنیک میروند، تناسب اندام و کاهش وزن سریع است. افراد معمولا در دو هفته اول حدود ۴/۵ کیلوگرم وزن کم میکنند که بهطور عمده ناشی از دفع آب و تخلیه ذخایر گلیکوژن است. با تداوم رژیم، بدن به سراغ استفاده از ذخایر چربی میرود و تولید کتونها باعث کاهش اشتها میشوند. به همین خاطر این رژیم یک گزینه ایدهآل برای کاهش وزن است و زیاد برای افرادی که بهدنبال افزایش وزن هستند کاربردی نیست.
بهبود دیابت نوع ۲ و سندروم متابولیک
رژیم کتوژنیک تاثیرات بسیار چشمگیری بر پارامترهای بیوشیمیایی دارد. این رژیم میتواند باعث کاهش سطح گلوکز خون و هموگلوبین A1c شده و حساسیت به انسولین را بهبود ببخشد. بهاینترتیب؛ افرادی که به دیابت نوع ۲ مبتلا هستند میتوانند از این طریق به کنترل قند خون خود کمک زیادی کنند. علاوهبراین تحقیقات نشان دادهاند که این رژیم میتواند به کاهش تری گلیسیریدها و افزایش کلسترول خوب (HDL) نیز کمک کند.
سندرم تخمدان پلیکستیک (PCOS)
یکی دیگر از مزایای بسیار قابلتوجه این رژیم که بهدنبال بهبود مقاومت به انسولین اتفاق میافتد، تنظیم سطح هورمونهای آندروژن است. این موضوع میتواند به بهبود علائم در زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلیکستیک کمک زیادی کند.
کاربرد کمکی در درمان سرطان (درحال تحقیق)
مطالعات پیشبالینی نشان میدهند که رژیم کتوژنیک با ایجاد محیطی که در آن سلولهای سرطانی دسترسی کمتری به گلوکز دارند، ممکن است رشد تومورها را در برخی سرطانها مثل گلیوبلاستوما و نوروبلاستوما کند کرده و اثربخشی شیمیدرمانی را افزایش دهد. با وجود تمام این فواید، بهدلیل ماهیت محدودکننده و احتمال بروز برخی عوارض، این رژیم باید حتما توسط یک فرد متخصص تنظیم شود تا تمام جنبههای علمی در آن موردتوجه قرار بگیرند. علاوهبراین، پایش مستمر شاخصهای بیوشیمیایی خون برای جلوگیری از کمبود ریزمغذیها و حفظ تعادل الکترولیتها در طول مسیر درمان ضرورت دارد. در نهایت، همسویی این رویکرد تغذیهای با پروتکلهای درمانی متداول میتواند گامی مؤثر در جهت بهبود کیفیت زندگی بیماران و افزایش پاسخدهی به درمانهای اصلی باشد.
رژیم کتوژنیک اپلیکیشن چیاپی چگونه است؟
رژیم کتوژنیک اپلیکیشن چیاپی یک رژیم کاملا اختصاصی است که بهطور منحصربهفرد و باتوجهبه ویژگیهای هر فرد توسط دکتر غیاثوند تنظیم میشود. دکتر رضا غیاثوند دارای دکترای تغذیه از دانشگاه علوم پزشکی تهران هستند و درحال حاضر عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهاناند. ایشان از سوی سازمان امور پزشکی اصفهان در سالهای ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ بهعنوان بهترین متخصص تغذیه و درمانگر تغذیه پزشکی استان اصفهان شناخته شدهاند.
دکتر غیاثوند بیش از ۱۵۲ مقاله برتر علمی دارند و با دانشی بهروز، رژیم غذایی مراجعان خود را تنظیم میکنند. در رژیمهای چیاپی بهطور کامل درمورد نحوه و مقدار تمام وعدههای اصلی و میانوعدهها توضیح داده شدهاست. حتی باتوجهبه وضعیت سلامت و شرایط بدنی شما، با جزئیات کامل درمورد ممنوعیات و تنقلات مجاز نیز توضیح داده خواهد شد.
رژیم کتوژنیک، یک تیر و دو نشان!
رژیم کتوژنیک یک روش سریع برای کاهش وزن در زمان کوتاه است و درعینحال میتواند نتایج درخشانی در وضعیت سلامت و مدیریت بیماریهای نورولوژیک نیز داشته باشد. این رژیم برای افرادی که بهدنبال افزایش وزن هستند، گزینه ایدهآلی نیست. در این مقاله درمورد جزئیاتی که در طی این رژیم در بدن شما اتفاق میافتد صحبت کردیم و به فواید آن اشاره داشتیم. همانطور که گفتیم؛ در کنار تمام این مزیتها، اگر رژیم بهدرستی تنظیم نشود، میتواند خطرات جدی نیز به همراه داشته باشد.
به همین دلیل توصیه میکنیم برای شروع رژیم کتوژنیک حتما با افراد متخصص مشورت کنید. پلتفرم چیاپی با رویکرد علمی دکتر غیاثوند این امکان را برای شما فراهم کردهاست تا رژیمی کاملا شخصیسازیشده دریافت کنید و در مسیر سلامت و تناسب اندام قدم بگذارید.
نظر شما