به گزارش سلامت نیوز به نقل از Arteriosclerosis Thrombosis and Vascular Biology، شیرین‌کننده‌های مصنوعی و جایگزین‌های قند سال‌هاست در محصولات «کم‌کالری» و رژیمی استفاده می‌شوند و بسیاری از افراد برای کاهش مصرف قند یا کنترل وزن به آن‌ها روی می‌آورند. اما پژوهش‌های تازه نگرانی‌هایی را درباره تأثیر برخی از این مواد بر سلامت قلب و عروق مطرح کرده‌اند.

بسیاری از افراد برای جلوگیری از افزایش قند خون یا کاهش کالری دریافتی از این محصولات استفاده می‌کنند، اما اکنون پرسش‌هایی درباره اثرات طولانی‌مدت آن‌ها بر سلامت عمومی در حال شکل‌گیری است.

شیرین‌کننده‌های جایگزین قند چه هستند؟

شیرین‌کننده‌های مصنوعی شامل مواد زیر هستند:

• آسپارتام

• سوکرالوز

• ساخارین

• الکل‌های قندی مانند اریتریتول و زایلیتول

که در محصولات رژیمی و بدون قند استفاده می‌شوند. این مواد بسیار شیرین‌تر از شکر معمولی هستند، بنابراین مقدار کمی از آن‌ها برای ایجاد طعم شیرین کافی است.

این محصولات برای افرادی که می‌خواهند وزن خود را کنترل کنند یا نوسان قند خون را کاهش دهند، جذاب به نظر می‌رسند، به‌ویژه افراد مبتلا به دیابت.

اختلاف نظر میان متخصصان

بسیاری از نهادهای نظارتی مصرف این مواد را در حد مجاز روزانه بی‌خطر می‌دانند. حتی برخی راهنماهای تغذیه‌ای توصیه می‌کنند افراد در معرض خطر بیماری قلبی یا دیابت به جای قند از این جایگزین‌ها استفاده کنند.

اما به گفته Stanley Hazen از Cleveland Clinic، یافته‌های جدید نشان می‌دهد هنوز لازم است مطالعات بلندمدت‌تری درباره ایمنی قلبی‌عروقی این مواد انجام شود.

برخی دانشمندان معتقدند مطالعات گذشته بیشتر بر کنترل وزن تمرکز داشته و اثرات احتمالی دیگر این مواد کمتر بررسی شده است.

اریتریتول؛ شیرین‌کننده‌ای زیر ذره‌بین

پژوهشگران در مؤسسه تحقیقاتی Lerner Research Institute اثر اریتریتول، یکی از الکل‌های قندی رایج در محصولات بدون قند مانند آدامس و تنقلات رژیمی، را بررسی کردند.

در آزمایش‌هایی روی داوطلبان سالم، افزایش سطح اریتریتول در خون با تمایل بیشتر به تشکیل لخته‌های خونی همراه بود.

به گفته W. H. Wilson Tang، یکی از پژوهشگران این مطالعه:«مصرف معمول غذا یا نوشیدنی حاوی اریتریتول ممکن است به‌طور موقت فرایند تشکیل لخته خون را تحریک کند و این موضوع نیازمند بررسی بیشتر است.»

زایلیتول هم بی‌خطر نیست؟

پژوهشگران مشاهده کردند ماده دیگری به نام زایلیتول نیز ممکن است رفتاری مشابه در خون ایجاد کند. در برخی بیماران با سطح بالاتر این ماده در خون، احتمال بروز رویدادهای قلبی در سال‌های بعد بیشتر بوده است.

از آنجا که این مواد در محصولات رژیم‌های کم‌کربوهیدرات یا «کِتو» بسیار استفاده می‌شوند، نگرانی درباره مصرف گسترده آن‌ها افزایش یافته است.

تعادل میان طعم شیرین و ایمنی

بر اساس یافته‌های جدید، پژوهشگران توصیه می‌کنند افرادی که در معرض خطر لخته خون یا بیماری قلبی هستند، در مصرف این شیرین‌کننده‌ها احتیاط کنند.

دکتر هیزن توصیه می‌کند:گاهی مصرف مقدار کمی شیرینی حاوی قند طبیعی می‌تواند گزینه بهتری نسبت به مصرف مداوم محصولات حاوی الکل‌های قندی باشد، به‌ویژه برای افرادی که بیماری قلبی، دیابت یا سندرم متابولیک دارند.

چرا این موضوع اهمیت دارد؟

مصرف شیرین‌کننده‌ها در افراد مختلف بسیار متفاوت است؛ برخی افراد روزانه چندین نوشیدنی رژیمی مصرف می‌کنند یا مرتب تنقلات بدون قند می‌خورند.

دستورالعمل‌های ایمنی این مواد زمانی تدوین شد که اثرات بلندمدت قلبی آن‌ها هنوز روشن نبود، بنابراین اکنون نیاز به بازبینی احتمالی این توصیه‌ها مطرح شده است.

در نهایت چه باید کرد؟

کارشناسان هنوز توصیه به حذف کامل این محصولات نمی‌کنند، اما بر مصرف متعادل و رژیم غذایی متوازن تأکید دارند.

بررسی برچسب محصولات غذایی و مشورت با پزشک یا متخصص تغذیه می‌تواند به انتخاب بهتر کمک کند؛ به‌خصوص برای افرادی که سابقه بیماری قلبی یا مشکلات متابولیک دارند.