دوشنبه ۱۸ اسفند ۱۴۰۴ - ۱۳:۳۴

رئیس مرکز تحقیقات آلودگی هوا در دانشگاه علوم‌پزشکی تهران، می‌گوید پایش‌های لحظه‌ای تاکنون خطر باران اسیدی را نشان نمی‌دهند، اما ستون دودسیاه و گسترده است و مردم در خانه بمانند. نگرانی از آلودگی آب‌های زیرزمینی و سدها هم بالاست؛ نکته‌ای که نه در اطلاعیه سازمان حفاظت محیط‌زیست و نه هلال‌احمر به آن اشاره‌ای نشده است.

شبی که شهر روز شد

به گزارش سلامت نیوز به نقل از پیام ما، تهران و کرج در هشتمین شب حمله آمریکا و اسرائیل به ایران سیاه شدند. انبار نفت در شهرری، شهران، اقدسیه و کرج‌ ساعت ۱۱ شب شنبه، ۱۶ اسفند، هدف حمله قرار گرفت و حالا یک روز بعد از آن شب، باران سیاه هم شهر را فرا گرفته. همه‌چیز سیاه است؛ خیابان‌ها، خانه‌ها، ماشین‌ها. نفت خام در جوی‌های شهر آتش به پا کرده، هوا بوی سوختگی می‌دهد. نفس‌ها تنگ است و سیاهی ممتد. صحبت از احتمال باران اسیدی هم در میان است. هلال‌احمر در اطلاعیه‌اش بر این مورد تأکید کرده و یک منبع آگاه می‌گوید انبارهای نفت خام، سولفورزدایی نشده و مواد آراماتیک فراوانی دارد و بسیار سمی هستند.

این مواد به‌صورت پایدار در هوا باقی خواهد ماند. هرچند «محمدصادق حسنوند»، رئیس مرکز تحقیقات آلودگی هوا در دانشگاه علوم‌پزشکی تهران، می‌گوید پایش‌های لحظه‌ای تاکنون خطر باران اسیدی را نشان نمی‌دهند، اما ستون دودسیاه و گسترده است و مردم در خانه بمانند. نگرانی از آلودگی آب‌های زیرزمینی و سدها هم بالاست؛ نکته‌ای که نه در اطلاعیه سازمان حفاظت محیط‌زیست و نه هلال‌احمر به آن اشاره‌ای نشده است.

آسمان کرج و تهران، ساعت یازده و نیم شب نارنجی شد. صدای انفجار و نور به حدی بود که برخی تصور کردند حمله اتمی است. صدای انفجار برای «طاهره» و خانواده‌اش که خانه‌شان در نزدیکی انبار نفت کرج است، به‌حدی تکان‌دهنده بود که تا چند ساعت از شوک حادثه درنیامدند. «حدود ساعت ۱۱ و نیم شب جنگنده از بالای سر ما رد می‌شد. اول تهران را زدند. بعد از آن انبار نفت کرج مورد حمله قرار گرفت.»
صدای انفجار بسیار شدیدی آمد. ناگهان سراسر آسمان نارنجی شد. کوی بنفشه نارنجی شد.» او می‌گوید از صبح یکشنبه جاده ملارد بسته است. «همه می‌گفتند پنجره‌ها را باز نکنید. کسانی که نزدیک انبار نفت هستند، شرایط خیلی سختی را طی کردند. کسانی که شمال کرج بودند، دیدند آسمان نارنجی شده است.»


«احمد» ترس‌خورده است و می‌گوید از سمت اندیشه و شهر قدس در حرکت بودند که آسمان سیاه شد. «نمی‌دانستیم چه شده. وحشتناک بود، وحشتناک.»
آن‌طورکه «فاطمه» می‌گوید صدا در شهرآرا تمامی نداشت و آتش پالایشگاه شهران از بالای ساختمان‌ها پیدا بود. «بعد آسمان سیاه شد. باران گرفت. خیابان‌ها سیاه شدند. ماشین‌های سپید، سیاه شدند. هر کسی دست به صورتش می‌زد، سیاه می‌شد.» وضعیت برای «صدرا» آخرالزمانی است. او می‌گوید مثل آخرالزمان وحشتناک بود. همه‌جا چرب شده و سیاهی انتها ندارد. «صبح یکشنبه، فردای انفجار از جنوب تهران حرکت کردیم. در شهرری ستون‌های دود وحشتناک بود و باد آنها را به‌سمت مرکز شهر می‌برد. سمت دیگر، دود ناشی از سوختن انبار نفت اقدسیه را می‌دیدیم. انگار شب بود. شبی بی‌انتها و ناتمام.» او می‌گوید یکشنبه نخستین روز کاری بعد از تعطیلی هفت‌روزه بود و مردم به نسبت روزهای دیگر بیشتر در خیابان هستند، اما هیچ‌کدام ماسک ندارند. «هوا سنگین است و حالت تهوع داریم. همه‌جا سیاه است، چسبنده و روغنی. باورمان نمی‌شود این سیاهی مطلق را.»
«سارا» در مرکز شهر کرج است و می‌گوید بعد از انفجار آنقدر آتش و نور زیاد بود که همه شهر تا مدت‌ها روشن بود. «آتش و دود خیلی زیاد بود و خیلی زود دود سیاه به ما هم رسید. ۵ صبح آسمان را نگاه کردم، سیاه بود همچنان. ۱۰ صبح باران شروع شد. اول خوشحال شدم و پنجره را باز کردم، اما همسرم گفت صحبت از باران اسیدی در جریان است و هوا پر از ریزگرد است.» او حالا به‌دنبال خرید ماسک N95 و پانچوی کوهنوردی است. «ته گلویمان انگار چیزی ریخته باشند. همه‌جا بو و مزه عجیبی دارد.»


شنیده‌های دیگر از ورود مواد نفتی شهران به فاضلاب و تخلیه ساختمان‌های اطراف آن حکایت دارد. همچنین، عده‌ای دیگر از حرارت ناشی از آتش انبارها در کنار دود گسترده می‌گویند. دود و حرارتی که معلوم نیست تا چند روز ادامه خواهد داشت.

احتمال باران اسیدی وجود ندارد


سازمان حفاظت محیط‌زیست صبح روز گذشته اطلاعیه‌ای درباره آلودگی هوا ناشی از حمله به انبارهای نفت صادر کرد و در آن نوشت «با توجه به شرایط ایجادشده و ورود آلودگی به محدوده شهر تهران در پی حملات اخیر آمریکایی-صهیونی، از شهروندان محترم درخواست می‌شود تا حد امکان از حضور غیرضروری در فضای باز خودداری کنند و در منازل خود بمانند. این توصیه با هدف کاهش میزان مواجهه شهروندان با آلودگی هوا و پیشگیری از بروز مشکلات تنفسی و پیامدهای احتمالی ناشی از آلودگی صورت می‌گیرد. در همین راستا، به گروه‌های حساس از جمله کودکان، سالمندان، بیماران قلبی و ریوی و زنان باردار تأکید می‌شود تا حد امکان از تردد در فضای آزاد پرهیز کنند.»
در ادامه این اطلاعیه آمده «سازمان حفاظت محیط‌زیست ضمن پایش مستمر وضعیت کیفی هوا در تهران، درصورت هرگونه تغییر در شرایط، اطلاع‌رسانی‌های لازم را از طریق مراجع رسمی به شهروندان انجام خواهد داد.»
در این اطلاعیه هیچ صحبتی از وضعیت آب‌های زیرزمینی و سدها در میان نیست؛ نه صحبت از تدابیر مختلف برای مواجهه با آب‌های آلوده و نه خطرات ناشی از آن.


هلال‌احمر هم اطلاعیه آموزشی برای محافظت در برابر باران‌های اسیدی سمی ناشی از انفجار مخازن سوخت منتشر کرد و در آن آورد «انفجار انبارهای نفت باعث ورود حجم انبوهی از ترکیبات سمی هیدروکربن‌ها و اکسیدهای گوگرد و نیتروژن در جو و به ابرها می‌شود که درصورت بارندگی، باران حاصل بسیار خطرناک و دارای خاصیت اسیدی شدید است (این پدیده می‌تواند باعث سوختگی‌های شیمیایی پوست و آسیب جدی به ریه‌ها شود). در زمان بارش پس از انفجارهای نفتی، تحت هیچ شرایطی از منزل خارج نشوید و تمام منافذ را با پارچه مرطوب بپوشانید.‌ اگر در فضای باز غافلگیر شدید، بلافاصله به زیر سقف‌های بتنی یا فلزی پناه ببرید و از پناه گرفتن زیر درختان خودداری کنید. همچنین، درصورت تماس باران با پوست، به‌هیچ‌وجه محل را نمالید و فقط با جریان مداوم آب سرد شست‌وشو دهید.‌ لباس‌هایی را که به این باران آغشته شده‌اند، بلافاصله تعویض کنید و در کیسه دربسته قرار دهید.».
بر استفاده از ماسک‌های فیلتردار (ترجیحاً N95 یا ماسک‌های دارای لایه کربن فعال) هم در این اطلاعیه تأکید شده است و همچین گفته شده که استفاده از مصرف آب چاه‌های روباز یا مخازن ذخیره آب باران در مناطق نزدیک به انفجار جداً خودداری کنید.‌ «حیوانات خانگی و احشام را به فضای کاملاً سرپوشیده منتقل کنید و علوفه آنها را بپوشانید.‌ اگر دچار سوزش شدید مجاری تنفسی، سرفه خشک مداوم یا تاری دید شدید، بلافاصله به مراکز درمانی مراجعه کنید.‌ پس از اتمام بارندگی، سطوح خارجی و خودروها را با فشار آب زیاد بشویید تا رسوبات سمی خشک نشوند.»


بااین‌حال، «محمدصادق حسنوند»، رئیس مرکز تحقیقات آلودگی هوا در دانشگاه علوم‌پزشکی تهران، می‌گوید آنها در حال پایش منطقه هستند و شاخص کیفیت هوا مانند روزهای بسیار آلوده سال است. «ترکیبات گوگرد و نیتروژن در هوا آن‌چنان نیست که احتمال باران اسیدی وجود داشته باشد، اما ستون دود گسترده است و دود سیاه با مواد آلاینده مختلف خطرناک‌اند.» او می‌گوید مردم تا می‌توانند از خانه خارج نشوند، پنجره‌ها را ببندند و اگر هم خارج شدند، ماسک بزنند. «امیدوارم با بارش باران وضعیت بهتر شود.»

حمله به انبارهای نفت خطرناک‌تر از انبار بنزین


شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران هم درباره حمله به زیرساخت‌های توزیع سوخت اطلاعیه‌ای صادر کرد. براین‌اساس، به‌منظور حفظ تعادل در مصرف و اطمینان از دسترسی همگانی تا بازگشت کامل ظرفیت توزیع، به‌صورت مقطعی در برخی مناطق متأثر از این حمله، محدودیت‌هایی در سقف سوخت‌گیری اعمال می‌شود تا تضمین‌کننده توزیع عادلانه و پایدار سوخت مورد نیاز هموطنان در این دوره گذار باشد. «از هموطنان عزیز تقاضا می‌شود ضمن پرهیز از ترددهای غیرضرور، از کارت سوخت شخصی خود برای سوخت‌گیری اقدام کنند. با توجه به وجود ظرفیت مناسب سی‌ان‌جی و با هدف جلوگیری از ازدحام در جایگاه‌های عرضه سوخت به دارندگان خودروهای دوگانه‌سوز توصیه می‌شود سوخت‌گیری خود را از طریق جایگاه‌های سی‌ان‌جی انجام دهند.»


یک منبع آگاه که نخواست نامش در گزارش بیاید، درباره وضعیت پیش‌ رو و مشکلات کمبود بنزین می‌گوید: «هرچند تأمین منابع بنزین از سوی مخازن ثانویه پیش‌تر نیز انجام شده و آنچه اکنون در قالب کمبود بنزین عنوان می‌شود، صرفاً جنبه روانی دارد، اما باید این نکته را در نظر داشت که هدف حمله از سوی اسرائیل ایجاد رعب و وحشت در بین مردم و همچنین نارضایتی عمومی است و مردم باید نسبت به این موضوع آگاه باشند.»


این منبع آگاه همچنین تأکید کرد تنها یکی از این مخازن (انبار نفت شهرری)، انبار بنزین بود و سه انبار دیگر مربوط به نفت خام به‌عنوان سوخت پالایشگاه است که همین امر می‌تواند نگرانی درباره کمبود بنزین را تا اندازه‌ای برطرف کند.
یک منبع آگاه دیگر نیز با اشاره به آنکه حمله به انبارهای نفت بسیار خطرناک‌تر از انبار بنزین است، گفت: «انبارهای نفت خام، سولفورزدایی نشده و مواد آراماتیک فراوانی دارد و بسیار سمی هستند. این مواد به‌صورت پایدار در هوا باقی خواهد ماند و از بین نمی‌رود. حال اگر با وزش باد روبه‌رو باشیم، شاهد انتقال این آلاینده‌ها به سایر نقاط خواهیم بود و اگر باران ببارد، باران اسیدی را شاهد هستیم. این درحالی‌است که منابع نفتی به خاک نیز سرایت و آن را آلوده می‌کنند و اگر نشست مخازن بسیار بالا باشد (آن‌گونه‌که در انبار نفت شهران رخ داد)، این آلایندگی به آب‌های زیرزمینی هم نفوذ می‌کند.»
مردم در ترس و سیاهی فرورفته‌اند. آنها در ۱۰ روز گذشته زیر بمباران شب و روز گذرانده‌اند و آنچه می‌خواهند، پایان این سیاهی است؛ پایان جنگ.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha