به گزارش سلامت نیوز به نقل از همشهری، با آنکه هانتاویروس، ویروس نوظهوری نیست و سالهاست در بعضی از کشورهای جهان گزارش میشود، اما انتشار خبر ابتلای تعدادی از مسافران کشتی تفریحی کروز و مرگ ۳ نفر از آنها، نگرانیها درباره این ویروس و احتمال شیوع گسترده آن را افزایش داده است؛ بهخصوص در پی شنیده شدن این گمانه که بعضی کالاهای وارداتی از طریق کشتی نیز ممکن است در انتقال آلودگی نقش داشته باشند؛ کالاهایی مثل قوطیهای نوشابه و سایر محصولات بستهبندیشده وارداتی.
قوطیهای نوشابه آلوده به هانتاویروساند؟
دکتر آمیتیس رمضانی، متخصص بیماریهای عفونی و رئیس انجمن متخصصان بیماریهای عفونی کشور درباره احتمال آلودگی قوطیهای نوشابه به هانتاویروس و باز شدن پای این ویروس از این طریق به ایران، میگوید: «درباره انتقال آلودگی از طریق قوطیهای نوشابه که با کشتی به کشور میرسند، از نظر تئوریک این ریسک وجود دارد؛ اینکه بخواهیم بگوییم احتمال آن زیاد است، اینطور نیست. ممکن است جعبهها و قوطیهای نوشابه در انباری بوده باشند که به ترشحات جوندههایی مثل موش آلوده شده باشد و بعد فرد از آنها استفاده کند؛ بنابراین احتمال انتقال وجود دارد، اما این احتمال بسیار کم است و ما آن را جزو راههای اصلی انتقال محسوب نمیکنیم.» دکتر رمضانی در عین حال تأکید میکند: «با این حال بهتر است قبل از مصرف، قسمت بالای قوطی نوشابه شسته شود.»
راه اصلی و راههای نادر انتقال
درباره راه انتقال هانتاویروس، این متخصص بیماریهای عفونی توضیح میدهد: «راه اصلی انتقال هانتاویروس تماس مستقیم با ادرار، بزاق و مدفوع جونده آلوده یا تنفس و استنشاق ذرات آلوده است؛ یعنی ذرات یا ترشحات معلق در هوا که به ترشحات بدن موش ازجمله ادرار، مدفوع یا بزاق خشکشده آلوده باشند.»
بهگفته دکتر رمضانی، «انتقال هانتاویروس از طریق انسان به انسان، انتقال از طریق غذای آلوده، یا از طریق گازگرفتگی توسط موش آلوده یا تماس ترشحات جونده با پوست زخمی و همچنین انتقال آزمایشگاهی جزو راههای نادر انتقال هستند. خوشبختانه موشهای کشور ما به این ویروس آلوده نیستند و از طرف دیگر، بهدلیل محدود بودن پروازهای بینالمللی و محدودیت تماسها، احتمال ورود و انتقال این ویروس به کشور ما کمتر است. البته این ریسک وجود دارد که از طریق کشتیهایی که وارد کشور میشوند، در موارد محدود انتقال رخ دهد.»
این متخصص بیماریهای عفونی در این زمینه بیشتر توضیح میدهد: «مسئله این است که اگر محیطی آلوده باشد؛ مثلا انباری یا زیرزمینی که به ترشحات حیوان جونده آلوده شده و در آن جعبههایی وجود داشته باشد که به این ترشحات آلوده باشند، موقع تمیز کردن آن فضا، ترشحات آلوده در هوا معلق میشوند و فرد از طریق استنشاق ذرات، آنها را وارد ریه خود میکند و به آن مبتلا میشود؛ بنابراین مهمترین راه انتقال، استنشاق هوای آلوده به ذرات معلق و راه بعدی، تماس مستقیم با دست آلوده و ترشحات جونده است. البته انتقال تنفسی شایعتر است.»
این ویروس روی سطوح باقی میماند
رئیس انجمن متخصصان بیماریهای عفونی کشور به این موضوع مهم اشاره میکند که «آلودگی هانتاویروس میتواند روی سطوح باقی بماند و مثل بعضی ویروسها نیست که بعد از مدتی کاملا از بین برود و بیاثر شود. چون عامل انتقال، ترشحات خشکشده است و ترشحات هم خودبهخود از سطوح پاک نمیشوند. در ضمن این ترشحات، قابل دیدن نیست.» رمضانی میگوید: «حتی تمیز کردن محیط آلوده میتواند خطر ابتلا را بیشتر کند؛ چون معمولا افراد، محیط را جاروی خشک میکشند، ذرات آلوده در هوا پخش میشوند و فرد با استنشاق ذرات مبتلا میشود. این احتمال برای ابتلا، از تماس مستقیم با قوطیهای نوشابه بیشتر است.»
آیا هانتاویروس
مثل کرونا جهانی میشود؟
خیلیها نگران این موضوع هستند که هانتاویروس نیز مثل کرونا جهانی شود اما دکتر رمضانی تأکید میکند که «این ویروس قابلیت پاندمی شدن (جهانی شدن) ندارد.»
توصیههای مهم متخصص
رئیس انجمن متخصصان بیماریهای عفونی کشور با تأکید بر اینکه موشهای پایتخت و درکل موشهای کشور ما آلوده به هانتاویروس نیستند، در عین حال چند توصیه مطرح میکند که ناظر بر پیشگیری از تماس با منابع احتمالی آلودگی و رعایت نکات بهداشتی در محیطهای پرخطر است:
افرادی که قصد دارند محیطهایی مثل انبارها و فضاهایی را که احتمال حضور جوندگان - بهخصوص موش - در آنها وجود دارد تمیز کنند، موقع تمیز کردن و جابهجایی جعبهها و وسایلی که وارد کشور میشوند، حتما از دستکش و ماسک استفاده کنند.
زمان تمیز کردن انبارها و مخصوصا زمانی که میخواهیم مدفوع موشها را پاک کنیم، از جارو کردن خشک خودداری شود. بهتر است ابتدا مواد ضدعفونیکننده روی آن قسمت ریخته شود تا آلودگی از بین برود و بعد محیط با جارو و... تمیز شود.
از تماس مستقیم با جوندگان خودداری کنند. البته خوشبختانه در کشور ما موشها آلودگی گستردهای به انواع بیماریهای عفونی ندارند و به همین دلیل این ریسک پایینتر است.
بهتر است قوطیهای نوشابه قبل از مصرف شسته شوند. شستوشو با آب ساده کافی است. درباره سایر ظروف بستهبندی لازم نیست وسواس به خرج دهیم؛ چون احتمال انتقال در این حد نیست که بخواهیم خیلی جدی با آن برخورد کنیم.
نظر شما