به گزارش سلامت نیوز به نقل از sciencealert، مزایای بالقوه داروهای خانواده GLP-1 مانند اوزمپیک (Ozempic) و ویگووی (Wegovy) همچنان در حال افزایش است. این داروها که در ابتدا برای درمان دیابت توسعه یافته بودند، اکنون توسط میلیونها نفر برای کاهش وزن استفاده میشوند؛ اما شواهد جدید نشان میدهد آثار مثبت آنها ممکن است بسیار فراتر از کنترل وزن و متابولیسم باشد.
در سالهای اخیر، با افزایش استفاده از داروهای GLP-1 از جمله سماگلوتاید و لیراگلوتاید، پژوهشگران متوجه الگوی قابلتوجهی شدهاند: افرادی که از این داروها استفاده میکنند، کمتر به برخی بیماریها از جمله بیماریهای قلبی، کلیوی، کبدی، اختلالات مغزی و حتی برخی سرطانها مبتلا میشوند.
اکنون نتایج سه مطالعه جدید نشان میدهد این مزایا ممکن است شامل سرطان پستان نیز باشد. یافتهها حاکی از آن است که مصرفکنندگان داروهای GLP-1 حدود ۳۰ درصد کمتر در معرض ابتلا به سرطان پستان قرار دارند. همچنین در میان افرادی که به این سرطان مبتلا شدهاند، احتمال گسترش بیماری تقریباً به نصف کاهش یافته و خطر مرگ ناشی از آن نیز کمتر گزارش شده است.
این نتایج پیش از انتشار رسمی، در نشست سالانه انجمن آمریکایی انکولوژی بالینی (ASCO) در شیکاگو ارائه شد.
کاهش چشمگیر خطر ابتلا
در نخستین مطالعه، تیمی به سرپرستی الیزابت مکدونالد، رادیولوژیست پستان در دانشگاه پنسیلوانیا، اطلاعات سلامت بیش از ۱۱۰ هزار زن ۴۵ تا ۸۰ ساله دارای اضافهوزن یا چاقی را بررسی کرد.
از میان شرکتکنندگان که بین سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ در مطالعه حضور داشتند، نزدیک به ۱۴ درصد سابقه دریافت داروهای GLP-1 را داشتند. نتایج نشان داد زنانی که این داروها را مصرف کرده بودند، ۳۰.۵ درصد کمتر از سایرین به سرطان پستان مبتلا شدند؛ حتی پس از در نظر گرفتن عواملی مانند سن، نژاد، شاخص توده بدنی (BMI)، تراکم بافت پستان و وضعیت ابتلا به دیابت.
مکدونالد تأکید کرد که این مطالعه از نوع مشاهدهای بوده و نمیتواند رابطه علت و معلولی را بهطور قطعی اثبات کند، اما به مجموعه شواهد رو به رشدی میافزاید که بررسی نقش این داروها در پیشگیری از سرطان را ضروری میسازد.
پژوهشگران اکنون در حال طراحی یک کارآزمایی بالینی هستند تا مشخص شود آیا این داروها میتوانند خطر ابتلا به سرطان پستان را در زنان پرخطر کاهش دهند یا خیر.
کاهش احتمال پیشرفت سرطان
مطالعه دیگری که در همان نشست ارائه شد، بیش از ۱۲ هزار بیمار مبتلا به سرطانهای پستان، ریه، روده بزرگ و کبد را بررسی کرد.
نتایج نشان داد بیمارانی که داروهای GLP-1 مصرف میکردند، در مقایسه با افرادی که از داروهای دیگر دیابت استفاده میکردند، با خطر کمتری برای پیشرفت و گسترش سرطان مواجه بودند.
در میان بیماران مبتلا به سرطان پستان، تنها ۱۰ درصد از مصرفکنندگان GLP-1 با پیشرفت بیماری به مراحل پیشرفتهتر مواجه شدند؛ در حالی که این رقم در گروه دیگر ۲۰ درصد بود.
مارک دیوید اورلند، انکولوژیست کلینیک کلیولند و سرپرست این مطالعه، گفت یافتهها نشان میدهد مصرف داروهای GLP-1 میتواند با کاهش معنادار پیشرفت سرطان در چندین نوع تومور جامد همراه باشد و انجام مطالعات گستردهتر را توجیه میکند.
افزایش شانس بقا
سومین مطالعه نیز دادههای ۱۳۷ هزار و ۴۹۳ بیمار مبتلا به سرطان پستان را بررسی کرد. نتایج نشان داد بیمارانی که دستکم سه ماه بهطور مداوم داروهای GLP-1 دریافت کرده بودند، پس از پنج سال از نرخ بقای کلی بالاتری برخوردار بودند.
پژوهشگران معتقدند هنوز مشخص نیست این اثرات ناشی از کاهش وزن است یا مکانیسمهای زیستی دیگری در آن نقش دارند.
فراتر از کاهش وزن
داروهای GLP-1 با تقلید عملکرد برخی هورمونهای طبیعی بدن، اشتها را کاهش داده و به کاهش وزن کمک میکنند. با این حال، مطالعات جدید نشان میدهد اثرات آنها ممکن است به همینجا محدود نشود.
برخی شواهد حاکی از آن است که این داروها بر التهاب و عملکرد سیستم ایمنی نیز تأثیر میگذارند؛ عواملی که در شکلگیری و پیشرفت سرطان نقش مهمی دارند.
مارسین خویستک، انکولوژیست مرکز سرطان فاکس چیس، میگوید داروهای GLP-1 هرگز صرفاً داروهای کنترل قند خون نبودهاند و ویژگیهای ضدالتهابی و تنظیمکننده سیستم ایمنی آنها از مدتها پیش مورد توجه دانشمندان قرار داشته است.
به گفته او، آنچه اکنون اهمیت دارد، مشاهده الگوهای مشابه در انواع مختلف سرطان و در مطالعاتی با این حجم بزرگ از دادههاست؛ موضوعی که انجام کارآزماییهای تصادفی و کنترلشده را ضروری میسازد.
بر اساس برآوردها، امسال بیش از ۳۲۰ هزار زن در ایالات متحده به سرطان پستان مبتلا خواهند شد و حدود ۴۰ هزار نفر نیز جان خود را بر اثر این بیماری از دست خواهند داد. اگر نتایج مطالعات آینده این یافتهها را تأیید کند، شاید داروهایی که امروز برای کاهش وزن تجویز میشوند، در آینده به ابزاری مهم در پیشگیری و کنترل سرطان پستان تبدیل شوند.
نظر شما