به گزارش سلامت نیوز به نقل از eatingwell، سرطان‌های دهان حدود ۳ درصد از موارد جدید سرطان را در جهان تشکیل می‌دهند. اگرچه مصرف دخانیات، نوشیدنی‌های الکلی و ابتلا به ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) همچنان مهم‌ترین عوامل خطر این بیماری محسوب می‌شوند، اما شواهد علمی نشان می‌دهد رژیم غذایی نیز می‌تواند در شکل‌گیری محیطی مساعد برای رشد سلول‌های سرطانی نقش داشته باشد.

چرا گوشت‌های فرآوری‌شده خطرناک تلقی می‌شوند؟

به گفته متخصصان، گوشت‌های فرآوری‌شده حاوی مواد نگهدارنده‌ای مانند نیترات‌ها و نیتریت‌ها هستند که برای افزایش ماندگاری و بهبود رنگ و طعم محصولات استفاده می‌شوند.

این ترکیبات در بدن می‌توانند به موادی به نام «ترکیبات N-نیتروزو» تبدیل شوند که خاصیت سرطان‌زایی دارند. به همین دلیل، آژانس بین‌المللی تحقیقات سرطان (IARC) گوشت‌های فرآوری‌شده را در گروه مواد «سرطان‌زای قطعی برای انسان» طبقه‌بندی کرده است.

مطالعات پیشین نیز ارتباط میان مصرف زیاد نیترات‌ها و نیتریت‌ها با افزایش خطر برخی سرطان‌ها از جمله سرطان پستان، پروستات و دستگاه گوارش را نشان داده‌اند.

پخت در دمای بالا، خطر را بیشتر می‌کند

متخصصان می‌گویند شیوه پخت نیز اهمیت زیادی دارد. زمانی که گوشت در دمای بسیار بالا، روی شعله مستقیم یا به‌صورت دودی و زغالی پخته می‌شود، ترکیباتی مانند هیدروکربن‌های آروماتیک چندحلقه‌ای (PAHs) و آمین‌های هتروسیکلیک (HAAs) تولید می‌شوند.

این مواد می‌توانند به DNA سلول‌ها آسیب برسانند، استرس اکسیداتیو ایجاد کنند و احتمال بروز تغییرات سرطانی را افزایش دهند.

التهاب مزمن؛ حلقه اتصال رژیم غذایی و سرطان

یکی دیگر از دلایل نگرانی درباره گوشت‌های فرآوری‌شده، نقش آن‌ها در افزایش التهاب مزمن است.

کارشناسان معتقدند رژیم‌های غذایی التهاب‌زا می‌توانند موجب ایجاد التهاب خفیف اما مداوم در بافت‌های دهان شوند. در چنین شرایطی توانایی بدن برای ترمیم سلول‌های آسیب‌دیده کاهش یافته و احتمال بروز تغییرات سرطانی بیشتر می‌شود.

علاوه بر این، آهن «هِم» موجود در گوشت قرمز فرآوری‌شده نیز ممکن است در فرآیندهای مرتبط با سرطان‌زایی نقش داشته باشد.

تأثیر بر باکتری‌های مفید دهان

دهان انسان میزبان بیش از ۷۰۰ گونه باکتری است که بسیاری از آن‌ها برای سلامت دهان و بدن مفید هستند.

پژوهشگران می‌گویند رژیم غذایی نامناسب می‌تواند تعادل این میکروبیوم را بر هم بزند. این وضعیت که «دیس‌بیوز» نام دارد، با افزایش التهاب و ایجاد شرایط مساعد برای رشد سلول‌های غیرطبیعی ارتباط دارد.

اگرچه تحقیقات در این زمینه هنوز در مراحل اولیه قرار دارد، اما شواهد نشان می‌دهد رژیم غذایی غنی از میوه‌ها، سبزیجات و مواد غذایی کامل می‌تواند به حفظ تعادل میکروبیوم دهان کمک کند.

علائم هشداردهنده سرطان دهان

پزشکان توصیه می‌کنند در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر، به پزشک یا دندان‌پزشک مراجعه شود:

• زخم‌های دهانی که پس از دو تا سه هفته بهبود نمی‌یابند.

• لکه‌های قرمز، سفید یا خال‌دار روی زبان، لثه یا مخاط دهان.

• لق شدن یا از دست دادن غیرمنتظره دندان‌ها.

• وجود توده، برجستگی یا تورم در لب‌ها، گونه‌ها، لثه یا زیر فک.

• درد یا بی‌حسی مداوم در لب‌ها، گونه‌ها یا لثه‌ها.

چگونه خطر سرطان دهان را کاهش دهیم؟

متخصصان تأکید می‌کنند که هیچ روشی نمی‌تواند به‌طور کامل از سرطان پیشگیری کند، اما برخی اقدامات می‌توانند خطر ابتلا را به‌طور چشمگیری کاهش دهند:

• ترک کامل سیگار و سایر محصولات دخانی.

• محدود کردن مصرف نوشیدنی‌های الکلی.

• مصرف روزانه دست‌کم پنج تا هفت وعده میوه و سبزیجات.

• رعایت بهداشت دهان و دندان از طریق مسواک، نخ دندان و معاینات منظم دندان‌پزشکی.

• دریافت واکسن HPV طبق توصیه‌های پزشکی.

اگرچه دخانیات، الکل و عفونت HPV همچنان مهم‌ترین عوامل خطر سرطان دهان محسوب می‌شوند، اما شواهد رو به رشدی وجود دارد که نشان می‌دهد مصرف زیاد گوشت‌های فرآوری‌شده نیز می‌تواند در افزایش این خطر نقش داشته باشد. متخصصان توصیه می‌کنند برای حفظ سلامت دهان و کاهش احتمال ابتلا به سرطان، مصرف این محصولات محدود و سهم میوه‌ها، سبزیجات و غذاهای تازه در رژیم غذایی افزایش یابد.ساعت کاری داروخانه