به گزارش سلامت نیوز به نقل از PLOS One، ویتامین C از جمله مواد مغذی ضروری برای بدن است که انسان قادر به تولید آن نیست و باید از طریق رژیم غذایی دریافت شود. این ویتامین پس از جذب از دستگاه گوارش وارد جریان خون شده و به مغز میرسد؛ جایی که نقش آن در سالهای اخیر بیش از پیش مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است.
مطالعات پیشین نشان داده بودند که غلظت ویتامین C در بافت مغز بالاست و حتی میزان آن در مایع مغزینخاعی تقریباً دو برابر خون است. همچنین برخی تحقیقات، دریافت کافی این ویتامین را با کاهش خطر ابتلا به بیماری آلزایمر مرتبط دانستهاند.
اکنون پژوهشگران دانشگاه هیروساکی ژاپن در مطالعهای تازه، شواهد جدیدی درباره ارتباط ویتامین C و سلامت مغز ارائه کردهاند.
بررسی بیش از دو هزار سالمند ژاپنی
در این پژوهش، نمونه خون ۲ هزار و ۴۴ نفر با میانگین سنی ۶۹ سال مورد بررسی قرار گرفت. محققان سپس نتایج آزمایشهای خونی را با دادههای تصویربرداری مغزی مقایسه کردند تا ببینند سطح ویتامین C خون با ساختار و عملکرد مغز چه ارتباطی دارد.
تمرکز اصلی پژوهش روی «شبکه حالت پیشفرض» (Default Mode Network یا DMN) بود؛ شبکهای از نواحی مغزی که حتی در زمان استراحت و زمانی که فرد مشغول فعالیت خاصی نیست، همچنان فعال باقی میماند و ارتباط میان بخشهای مختلف مغز را حفظ میکند.
پژوهشهای قبلی نشان دادهاند که ضعف یا کاهش انسجام این شبکه با افت شناختی و برخی بیماریهای عصبی مرتبط است.
ارتباط ویتامین C با ساختار و عملکرد مغز
نتایج مطالعه نشان داد افرادی که سطح بالاتری از ویتامین C در خون داشتند، به طور متوسط از حجم بیشتری از ماده خاکستری مغز برخوردار بودند. ماده خاکستری بخشی از مغز است که در فرآیندهایی مانند حافظه، حرکت، تصمیمگیری و پردازش هیجانات نقش کلیدی دارد.
علاوه بر این، سطح بالاتر ویتامین C با ارتباطات قویتر در شبکه حالت پیشفرض نیز همراه بود؛ موضوعی که میتواند نشانهای از عملکرد بهتر شبکههای عصبی مغز باشد.
با این حال پژوهشگران تأکید میکنند که این مطالعه تنها یک بررسی مقطعی بوده و نمیتواند رابطه علت و معلولی را ثابت کند. به عبارت دیگر، هنوز نمیتوان با قطعیت گفت که ویتامین C مستقیماً باعث بهبود عملکرد مغز میشود.
ویتامین C میتواند از زوال عقل پیشگیری کند؟
به گفته محققان، یافتههای این پژوهش این فرضیه را تقویت میکند که رژیم غذایی سرشار از ویتامین C ممکن است در حفظ سلامت مغز و کاهش افت شناختی ناشی از افزایش سن نقش حمایتی داشته باشد.
شبکه حالت پیشفرض شامل بخشهای مهمی از مغز از جمله قشر پیشپیشانی شکمی-میانی و قشر سینگولیت خلفی است؛ نواحیای که در پردازش هیجانات، حافظه، توجه و برنامهریزی آینده نقش دارند.
مطالعات قبلی نیز نشان دادهاند که افراد مبتلا به آلزایمر، پارکینسون و افسردگی معمولاً از شبکه حالت پیشفرض ضعیفتر و ارتباطات عصبی کمتری برخوردار هستند.
هنوز به تحقیقات بیشتری نیاز است
پژوهشگران در تحلیل دادهها عواملی مانند سن، جنسیت و بیماریهایی نظیر فشار خون بالا را در نظر گرفتند، اما معتقدند برای تأیید این یافتهها به مطالعات طولی و بلندمدت در جمعیتهای متنوعتر نیاز است.
با این وجود، نتایج این تحقیق بار دیگر بر اهمیت دریافت کافی ویتامین C از طریق رژیم غذایی تأکید میکند. این ویتامین علاوه بر مرکباتی مانند پرتقال، در بسیاری از میوهها و سبزیجات از جمله کیوی، توتفرنگی، فلفل دلمهای، بروکلی و گوجهفرنگی نیز یافت میشود.
کارشناسان میگویند اگرچه هنوز نمیتوان ویتامین C را راهکاری قطعی برای پیشگیری از زوال عقل یا بیماریهای عصبی دانست، اما رعایت یک رژیم غذایی متعادل و سرشار از میوه و سبزیجات همچنان یکی از مهمترین توصیهها برای حفظ سلامت مغز در طول زندگی است.
نظر شما