به گزارش سلامت نیوز به نقل از پانا، علیاکبر رجایی در تشریح پدیده بیابانزایی اظهار کرد: «بیابانزایی فرآیندی است که طی آن زمینهای حاصلخیز و مراتع در اثر عواملی مانند خشکسالی، فرسایش خاک، چرای بیرویه دام، برداشت بیرویه آبهای زیرزمینی، مدیریت نادرست منابع و افزایش شوری خاک، بهتدریج توان تولیدی خود را از دست داده و به شرایط بیابانی نزدیک میشوند.»
رجایی با اشاره به آمارهای موجود تصریح کرد: «اکنون بین ۳۰ تا ۳۵ میلیون هکتار از اراضی کشور در معرض بیابانزایی قرار دارند که حدود ۲۰ میلیون هکتار آن به عنوان کانونهای بحرانی فرسایش بادی شناخته میشوند.»
به گفته وی، استانهای کرمان، سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی، سمنان، اصفهان، البرز و تهران از جمله مناطق درگیر این پدیده هستند و حتی در استانهای تهران و البرز نیز کانونهای فعال فرسایش بادی وجود دارد.
این کارشناس محیط زیست تأکید کرد: «یکی از تبعات جدی بیابانزایی، مهاجرت روستاییان و ترک سکونتگاههای بومی است. افرادی که به دلیل تخریب منابع طبیعی و کاهش توان معیشتی ناچار به ترک محل زندگی خود میشوند، در ادبیات محیطزیست «آوارگان زیستمحیطی» نامیده میشوند.» وی بیان کرد: «بیابانزایی علاوه بر مهاجرت، موجب نابودی زیستگاههای طبیعی، افزایش خطر فرسایش خاک و حتی نشست زمین در برخی مناطق کشور میشود.»
رجایی درباره راهکارهای کنترل این پدیده گفت: «تغذیه مصنوعی آبخوانها، هدایت سیلابها به دشتها برای تقویت سفرههای زیرزمینی، اصلاح الگوی کشت و حفاظت از تالابها و رودخانهها از مهمترین اقدامات مؤثر در مهار بیابانزایی است.»
وی ادامه داد: «ایران در کمربند خشک و نیمهخشک جهان قرار دارد و با کمبود بارش مواجه است. علاوه بر این، بخشی از ریزگردها از کانونهای خارجی بهویژه از کشور عراق وارد میشود. بنابراین همکاریهای منطقهای برای تثبیت کانونهای گرد و غبار، حفظ پوشش گیاهی و اجرای طرحهای مالچپاشی میتواند نقش مؤثری در کاهش اثرات ریزگردها در استانهای خوزستان و ایلام داشته باشد.»
این کارشناس با تأکید بر اهمیت آموزش نسل جوان گفت: «دانشآموزان و دانشجویان میتوانند با مشارکت در طرحهای کاشت نهال و گیاهان مقاوم به شوری و خشکی نقش مهمی در کاهش روند بیابانزایی ایفا کنند.» به گفته وی، کاشت گونههایی مانند طاق، گز، آتریپلکس، آکاسیا، بنه (پسته وحشی) و گیاهان مرتعی نظیر گون، درمنه، اسفند، خارشتر و قیچ در تثبیت خاک و کاهش فرسایش مؤثر است.
رجایی همچنین با اشاره به اهمیت مدیریت مصرف آب خاطرنشان کرد: «استفاده از روشهای نوین آبیاری مانند آبیاری قطرهای به جای آبیاری غرقابی میتواند ضمن کاهش مصرف آب، از بروز تنشهای آبی و تشدید شوری خاک جلوگیری کند.»
نظر شما