به گزارش سلامت نیوز به نقل از deccanherald، پژوهشگران با استفاده از تصویربرداری پیشرفته مغزی، فعالیت مغز افراد مبتلا به اختلال افسردگی اساسی را با افراد سالم مقایسه کردند. نتایج نشان داد که مغز انسان به‌طور طبیعی میان الگوهای مختلف فعالیت جابه‌جا می‌شود؛ اما در افراد مبتلا به افسردگی، این جابه‌جایی‌ها انعطاف‌پذیری کمتری دارند. مغز آن‌ها پس از ورود به برخی وضعیت‌های خاص، مدت بیشتری در همان حالت باقی می‌ماند.

محققان این پدیده را نوعی «به دام افتادن سیستم مغزی» توصیف می‌کنند؛ وضعیتی که می‌تواند توضیح دهد چرا بسیاری از بیماران احساس می‌کنند نمی‌توانند از افکار منفی، بی‌انگیزگی یا احساس غم و ناامیدی رهایی پیدا کنند.

ارتباط این یافته با علائم افسردگی

مطالعه نشان داد افرادی که شدت افسردگی بیشتری داشتند، کمتر قادر بودند میان شبکه‌های مختلف مغزی جابه‌جا شوند. این کاهش انعطاف‌پذیری با پدیده‌ای به نام «خشکی شناختی» یا Cognitive Rigidity مرتبط است؛ یعنی فرد در الگوهای فکری و هیجانی تکراری گرفتار می‌شود و خروج از آن‌ها دشوارتر می‌شود.

همچنین پژوهشگران دریافتند برخی حالت‌های مغزی مرتبط با کاهش لذت‌بردن از زندگی (آنهدونیا) در افراد افسرده بیشتر رخ می‌دهند. این مسئله می‌تواند یکی از دلایل از دست رفتن انگیزه و بی‌علاقگی نسبت به فعالیت‌هایی باشد که قبلاً برای فرد لذت‌بخش بوده‌اند.

چرا این کشف اهمیت دارد؟

سال‌هاست که دانشمندان می‌دانند افسردگی فقط یک مشکل روانی نیست و با تغییرات واقعی در مغز همراه است. اما این پژوهش یکی از نخستین مطالعاتی است که نشان می‌دهد احساس «گیر افتادن» که بسیاری از بیماران توصیف می‌کنند، ممکن است بازتاب مستقیم نحوه حرکت مغز میان حالت‌های مختلف فعالیت باشد.

این یافته می‌تواند در آینده به توسعه درمان‌هایی کمک کند که به جای تمرکز صرف بر علائم، انعطاف‌پذیری شبکه‌های مغزی را هدف قرار دهند و به مغز کمک کنند از این چرخه‌های تکراری خارج شود.

تحقیقات جدید نشان می‌دهد احساس «درجا زدن» و «گیر افتادن» در افسردگی ممکن است ریشه‌ای عصبی داشته باشد. مغز افراد مبتلا به افسردگی تمایل دارد در برخی الگوهای فعالیت قفل شود و انعطاف کمتری برای انتقال به حالت‌های دیگر داشته باشد. این کشف نه‌تنها درک ما از افسردگی را عمیق‌تر می‌کند، بلکه می‌تواند راه را برای درمان‌های دقیق‌تر و مؤثرتر در آینده هموار سازد