به گزارش سلامت نیوز به نقل از خراسان، حالا اگر دختران و دخترکان را در حال سیگار کشیدن ببینیم شاید چندان تعجب نکنیم؛ احتمالا موضوع برایمان عادی شده یا در حال عادی شدن است.
البته سال هاست که مسئله «اعتیاد زنانه» مطرح است اما موضوع جدید، هشداری است که معاون پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر مطرح کرده است: «اگرچه سهم زنان از جمعیت مصرفکنندگان همچنان پایینتر از مردان است، اما سرعت گرایش آنان به مواد مخدر بیش از مردان شده، ضمن این که میانگین سن مصرفکنندگان در سالهای اخیر از حدود ۲۳ تا ۴۴ سال به بازه ۲۰ تا ۳۶ سال رسیده است.
اگر زنان معتاد شوند...
به دلیل بافتار فرهنگی جامعه ایرانی، اساسا اغلب آسیب های اجتماعی شکل و فرمی مردانه دارند؛ برای نمونه اغلب ما وقتی می خواهیم در ذهنمان یک دزد، یک معتاد یا یک کیف قاپ را تصور کنیم، بیشتر چهره و شمایل یک مرد دزد، معتاد یا قاپ زن برایمان تجسم می شود. در حالی که در سال های اخیر، زنان نیز به بخشی جدی از این آسیب ها ورود کرده اند. اعتیاد، یکی از این آسیب هاست که زنان معمولاً مصرف را با مواد سنتی آغاز میکنند اما در صورت گرفتار شدن در چرخه اعتیاد، سرعت حرکت آنها به سمت مواد صنعتی و پرخطر بیشتر از مردان است.
معاون پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر می گوید: اگرچه سهم زنان از جمعیت مصرفکنندگان همچنان پایینتر از مردان است، اما سرعت گرایش آنان به مواد مخدر بیش از مردان شده است.
زنان، ۱۰ درصد معتادان
اما مهم است که بدانیم، تعداد زنان معتاد کشور چقدر است؛ سوالی که اساسا به دلیل ضعف جدی در آمارها و فقدان سازوکارهای آمارگیری و پیمایش، نمی توان به رقم قابل اتکایی در این زمینه رسید. اما یک گزارش می گوید: براساس برخی پژوهش ها، ۹.۶ درصد از معتادان کشور را زنان تشکیل می دهند. وزارت بهداشت نیز در آمار خود درباره زنان معتاد از رقم یک زن معتاد به ازای ۸ مرد معتاد گزارش می دهد.
در عین حال، بسیاری از زنان و دختران نیز به علت برچسب هایی که به یک زن و دختر معتاد در جامعه ما زده می شود کمتر به مراکز درمانی مراجعه می کنند و بدین ترتیب، اغلب، اعتیاد در زنان و دختران پنهان مانده و بخش قابل توجهی از جمعیت معتادان زن کشور درآمار گنجانده نمی شود.
زنان و اعتیاد چرا؟
اگرچه عواملی مانند فشار دوستان، کنجکاوی، لذتطلبی یا دردهای روانی در هر دو جنس وجود دارد، اما نتایج یک مقاله در مجله اعتیاد، در آذر ۱۴۰۴ نشان میدهد که الگوی علل و زمینهها در زنان و مردان متفاوت است؛ بهطور خلاصه میتوان گفت: در مردان، شروع مصرف بیشتر با هیجانطلبی، گروه همسالان و هویتجویی گره خورده است. اما در زنان، شروع مصرف بیشتر با فرار از رنج، تروما، خشونت، افسردگی، اضطراب و روابط عاطفی ناسالم پیوند دارد.
در سالهای اخیر، ایجاد مراکز درمان اعتیاد ویژه زنان، خانههای امن و خدمات کاهش آسیب مخصوص زنان، گام مهمی در حمایت از زنان معتاد بوده است.
آثار این بلا در زندگی یک زن معتاد
این مقاله علمی، پیامدها و یافته های اعتیاد روی زنان در حال درمان در تهران را واکاوی کرده که با هم مرور می کنیم:
بسیاری از زنان معتاد، نقش مادری خود را از دست داده یا تهدید به سلب حضانت شدهاند.
اعتیاد در کنار انگ و فقر، زنان را به سمت روابط ناسالم، وابستگی مالی و حتی تنفروشی سوق داده است.
احساس شرم، تنهایی و بیاعتمادی به خانواده و جامعه، آنها را در چرخهای از سکوت و تکرار فرو میبرد.
افت شدید سلامت جسمی مانند سوءتغذیه، بیماریها و عوارض تزریق، کیفیت زندگی را بهشدت پایین میآورد.
برای زنان ایرانی، اعتیاد فقط یک مشکل سلامتی نیست؛ بحرانی است که نقش همسر، مادر، دختر و حتی «زن بودن» را زیر سؤال میبرد و همین، بازگشت به زندگی را دشوارتر میکند.
اعتیاد زنانه در ایران و جهان
در بررسی مقایسه ای درباره اعتیاد زنان در ایران و جهان خوب است بدانیم، مطالعات بینالمللی نشان میدهد فاصله مصرف مواد بین زنان و مردان در بسیاری از جوامع در حال کم شدن است؛ بهویژه در مورد الکل، داروهای نسخهای، ماریجوانا و متآمفتامین. در برخی کشورها، دختران نوجوان حتی در بعضی الگوهای مصرف به پسران نزدیک شدهاند.
در ایران، اگرچه آمار رسمی هنوز نشان میدهد که مردان نسبت بیشتری از مصرفکنندگان مواد را تشکیل میدهند، اما مطالعات داخلی حاکی از افزایش تدریجی سهم زنان در مراجع درمان اعتیاد، کمپها و مراکز کاهش آسیب است. بخشی از این افزایش، نتیجه تغییرات اجتماعی و بخشی دیگر، حاصل دیدهشدن بیشتر و راهاندازی خدمات ویژه زنان است.
با این حال، باید به این نکته توجه کرد که بسیاری از زنان معتاد هرگز به مراکز رسمی مراجعه نمیکنند؛ بنابراین، آنچه در آمار دیده میشود، فقط نوک یک کوه یخ است.
نظر شما