رئیس اسبق سازمان غذا و دارو با اشاره به کاهش تدریجی محدودیتهای لجستیکی پس از جنگ، از بازگشت آرام زنجیره تأمین به شرایط عادی خبر داد، اما تأکید کرد که افزایش هزینههای تولید و حملونقل همچنان پابرجاست و بدون اصلاح سیاستهای اقتصادی، نمیتوان از صنعت دارو انتظار داشت این هزینهها را به تنهایی تحمل کند.
به گزارش سلامت نیوز به نقل از سالمخبر، رسول دیناروند در نشست واکاوی وضعیت نظام دارویی، خروج از بحران در دوران پساجنگ که از سوی بیستوششمین دوره سمینار دانشجویان داروسازی ایران IPSS26 برگزار شد با اشاره به شرایط پس از جنگ اظهار کرد: «هنوز در وضعیت نه جنگ و نه صلح قرار داریم و تا زمانی که توافقی جدی و پایدار حاصل نشود، نمیتوان گفت خطر به طور کامل برطرف شده است؛ اما واقعیت این است که اکنون دیگر با شرایط محاصره اقتصادی مواجه نیستیم و کشتیهای نفتی و کشتیهای حامل کالا میتوانند در مسیرهای خود تردد و در بنادر ایران تخلیه بار انجام دهند.»
وی افزود: «دورانی که نزدیک به دو ماه ورود بسیاری از کالاها از جمله دارو، مواد اولیه و سایر اقلام با اختلال جدی روبهرو بود و ناچار بودیم از مسیرهای جایگزین، پرهزینه و دشوار استفاده کنیم، در حال پایان یافتن است و احتمال بازگشت زنجیره تأمین به شرایط عادی پیش از جنگ، هر روز بیشتر میشود.»
دیناروند در عین حال تأکید کرد که آثار اقتصادی بحران همچنان ادامه دارد و گفت: «هزینههای حملونقل و تأمین هنوز افزایش یافته و بسیاری از مسیرهای گذشته نیز به طور کامل فعال نشدهاند. تا زمانی که این شرایط ادامه دارد، انتظار اینکه صنعت این افزایش هزینهها را خودش جذب کند، انتظار منطقی و قابل اجرایی نیست.»
وی با اشاره به اظهارات اخیر وزیر بهداشت درباره ضرورت اصلاح قیمت دارو گفت: «واقعیت این است که یا باید بپذیریم وضعیت تأمین دارو با بحران و کمبودهای جدیتری مواجه شود یا اینکه قیمت دارو متناسب با واقعیتهای اقتصادی اصلاح شود.»
دیناروند با انتقاد از برخی دیدگاهها درباره جلوگیری از افزایش قیمت دارو تصریح کرد: «گاهی مطرح میشود که وزارت بهداشت موظف است هم دارو را تأمین کند و هم اجازه افزایش قیمت ندهد؛ اما چنین انتظاری با اصول اقتصاد سازگار نیست.»
وی افزود: «اقتصاد نه دستوری است و نه زوری. هیچ بنگاه اقتصادی را نمیتوان با فرمولهای غیراقتصادی اداره کرد. حتی در بهترین شرایط نیز تولید زمانی ادامه پیدا میکند که برای بنگاه صرفه اقتصادی داشته باشد.»
این استاد حوزه دارو در ادامه با مقایسه صنعت دارو و خودروسازی اظهار کرد: «تنها بنگاههای دولتی میتوانند سالها با زیان به فعالیت ادامه دهند؛ همانگونه که صنعت خودروسازی به دلیل قیمتگذاری دستوری سالها زیان انباشته داشته است. اما نمیتوان انتظار داشت بخش خصوصی، از جمله صنعت دارو، نیز با زیان مستمر به تولید ادامه دهد.»
به گفته دیناروند، تداوم قیمتگذاری بدون توجه به واقعیت هزینههای تولید، در نهایت پایداری تولید دارو و امنیت تأمین بازار را با چالش جدی مواجه خواهد کرد.
کمبود دارو بهمراتب بدتر از افزایش قیمت است
دیناروند با دفاع از عملکرد مدیریت سازمان غذا و دارو در شرایط بحرانی، تأکید کرد مهمترین اولویت نظام دارویی کشور باید جلوگیری از کمبود دارو باشد. وی همچنین پیشنهاد کرد قیمت دارو هر سال بر اساس یک فرمول مشخص و متناسب با نرخ تورم و تغییرات نرخ ارز اصلاح شود تا از بروز بحران در تولید جلوگیری شود.
رسول دیناروند با ارزیابی عملکرد مدیریت سازمان غذا و دارو گفت: «دکتر عبداللهی از مدیران باتجربه حوزه دارو هستند و به دلیل مسئولیتهای قبلی، شناخت دقیقی از مسائل این حوزه دارند. به اعتقاد من، هم شرایط را بهخوبی درک میکنند و هم راهحلها را میدانند.»
وی در عین حال افزود: «محدودیتها و فشارهای بیرونی بسیار زیاد است و گاهی اوقات، مدیران سازمان غذا و دارو با وجود آنکه راهحل را میدانند، امکان ایستادگی در برابر برخی فشارهای خارج از سازمان یا حتی درون وزارت بهداشت را ندارند.»
دیناروند با اشاره به شرایط دشوار صنعت دارو اظهار کرد: «با وجود همه مشکلات اقتصادی و فشارهایی که از جهات مختلف بر حوزه دارو وارد شده، عملکرد سازمان غذا و دارو در مجموع قابل دفاع است و این سازمان توانسته تا حد زیادی نیازهای دارویی کشور را تأمین کند.»
وی با تأکید بر اینکه چالش اصلی نظام دارویی، کمبود دارو است نه قیمت آن، گفت: «آنچه بیش از هر چیز به مردم آسیب میزند، کمبود دارو است. بیماری که برای نجات جان خود به دارو دسترسی ندارد، با مشکلی بهمراتب بزرگتر از افزایش قیمت دارو روبهرو است.»
این استاد حوزه دارو ادامه داد: «افزایش قیمت دارو موضوعی ثانویه است؛ اولویت اصلی آن است که زنجیره تأمین بتواند دارو را بهطور پایدار در اختیار بیماران قرار دهد و این هدف نیز بدون اقتصادی بودن تولید امکانپذیر نیست.»
دیناروند سپس راهکار خود برای پایان دادن به اختلافهای سالانه بر سر قیمتگذاری دارو را تشریح کرد و گفت: «اصلاح قیمت دارو باید هر سال بر اساس یک فرمول مشخص انجام شود؛ بهگونهای که هم نرخ تورم و هم تغییرات نرخ ارز در آن لحاظ شود. این فرمول پیچیده نیست و میتواند بهصورت دائمی مبنای قیمتگذاری قرار گیرد.»
وی افزود: «حتی لازم نیست افزایش قیمت دقیقاً معادل نرخ تورم یا رشد نرخ ارز باشد، بلکه میتوان با تعیین ضرایب مشخص، سهم هر یک از این متغیرها را در فرمول قیمتگذاری لحاظ کرد تا هم تولیدکننده دچار زیان نشود و هم از شوکهای قیمتی جلوگیری شود.»
دیناروند تأکید کرد: «اگر قیمت دارو متناسب با واقعیتهای اقتصادی اصلاح نشود، تولید غیراقتصادی خواهد شد و نتیجه آن، تشدید کمبودهای دارویی و آسیب بیشتر به بیماران خواهد بود.»
نظر شما