به گزارش سلامت نیوز به نقل از clevelandclinic، در صورت نیاز به تزریق خون، پزشکان ابتدا گروه خونی بیمار را بررسی میکنند تا مناسبترین خون برای او انتخاب شود. بهترین گزینه همیشه دریافت خون همگروه است، اما در شرایط اورژانسی که زمان کافی برای انجام آزمایش وجود ندارد، گلبولهای قرمز گروه خونی O منفی میتوانند به بیشتر افراد، صرفنظر از گروه خونیشان، تزریق شوند.
به همین دلیل، این گروه خونی به عنوان «اهداکننده جهانی گلبول قرمز» شناخته میشود؛ هرچند این عنوان فقط درباره گلبولهای قرمز صدق میکند و شامل پلاسما یا پلاکت نمیشود.
چرا O منفی «اهداکننده جهانی» است؟
گروههای خونی بر اساس وجود یا نبود آنتیژنهایی به نامهای A، B و Rh(D) روی سطح گلبولهای قرمز تعیین میشوند.
- گروه خونی A دارای آنتیژن A است.
- گروه B آنتیژن B دارد.
- گروه AB هر دو آنتیژن A و B را داراست.
- گروه O هیچیک از این دو آنتیژن را ندارد.
از سوی دیگر، خون به دو دسته مثبت و منفی تقسیم میشود:
- خون مثبت دارای آنتیژن Rh(D) است.
- خون منفی فاقد این آنتیژن است.
بنابراین، گروه خونی O منفی هیچیک از آنتیژنهای A، B و Rh(D) را ندارد؛ ویژگیای که احتمال واکنش سیستم ایمنی بدن گیرنده را به حداقل میرساند.
به گفته متخصصان، اگر فردی خونی دریافت کند که آنتیژنهای آن با گروه خونیاش سازگار نباشد، سیستم ایمنی ممکن است به سلولهای خونی تزریقشده حمله کند؛ واکنشی که میتواند بسیار خطرناک و حتی مرگبار باشد.
نکات مهم درباره گروه خونی O منفی
۱. حیاتیترین گروه خونی در شرایط اضطراری
در حوادثی مانند تصادفات، خونریزیهای شدید یا جراحیهای اورژانسی، پزشکان گاهی فرصت تعیین گروه خونی بیمار را ندارند. در چنین شرایطی، خون O منفی میتواند جان بیمار را نجات دهد؛ به همین دلیل ذخیره این گروه خونی در مراکز انتقال خون اهمیت ویژهای دارد.
۲. دارندگان O منفی فقط از O منفی خون دریافت میکنند
اگرچه افراد دارای گروه خونی O منفی میتوانند به تقریباً همه افراد خون اهدا کنند، اما خودشان تنها قادر به دریافت خون از فردی با همین گروه خونی هستند؛ زیرا وجود هر آنتیژن دیگری میتواند واکنش ایمنی ایجاد کند.
۳. یک استثنای بسیار نادر وجود دارد
افرادی که دارای گروه خونی بسیار نادر Rh-null یا «خون طلایی» هستند، حتی نمیتوانند خون O منفی دریافت کنند. این گروه خونی که تنها حدود یک نفر از هر شش میلیون نفر به آن مبتلاست، فاقد تمام آنتیژنهای Rh است و فقط از فرد دیگری با همین گروه خونی میتواند خون دریافت کند.
۴. O مثبت هم بسیار ارزشمند است
گروه خونی O مثبت نیز تقاضای بالایی دارد، زیرا میتوان آن را به تمام افرادی که گروه خونی مثبت دارند، از جمله A مثبت، B مثبت، AB مثبت و O مثبت، تزریق کرد.
اهداکننده جهانی پلاسما و پلاکت چه کسانی هستند؟
گلبول قرمز تنها بخشی از خون نیست که قابل اهداست. پلاسما و پلاکت نیز برای بسیاری از بیماران حیاتی هستند، اما قوانین سازگاری آنها با گلبول قرمز تفاوت دارد.
- پلاسما: افراد دارای گروه خونی AB، اهداکنندگان جهانی پلاسما محسوب میشوند و پلاسمای آنها تقریباً برای همه گروههای خونی قابل استفاده است.
- پلاکت: بهطور معمول، گروه خونی AB منفی به عنوان اهداکننده جهانی پلاکت شناخته میشود، هرچند تطابق پلاکت پیچیدگیهای بیشتری دارد.
به همین دلیل، مراکز انتقال خون معمولاً بر اساس گروه خونی هر فرد، مناسبترین نوع اهدای خون را پیشنهاد میکنند. برای مثال، به دارندگان گروه خونی O منفی معمولاً توصیه میشود گلبول قرمز اهدا کنند، در حالی که افراد دارای گروه خونی AB مثبت بیش از همه برای اهدای پلاسما و پلاکت مورد نیاز هستند.
اگر شرایط اهدای خون را دارید، صرفنظر از گروه خونیتان، اهدای خون میتواند جان انسانهای زیادی را نجات دهد. با این حال، گروه خونی O منفی به دلیل قابلیت استفاده در شرایط اضطراری، جایگاه ویژهای در نظام سلامت دارد و همواره یکی از پرتقاضاترین گروههای خونی در مراکز انتقال خون به شمار میرود.
نظر شما