به گزارش سلامت نیوز به نقل از health، این روزها ساعتهای هوشمند و دستبندهای سلامتی به بسیاری از افراد اجازه میدهند ضربان قلب خود را در طول شبانهروز بررسی کنند. همین موضوع باعث شده این سؤال مطرح شود که آیا ضربان قلب پیش از خواب میتواند کیفیت خواب همان شب را پیشبینی کند؟
برخی افراد، از جمله برایان جانسون، چهره فعال در حوزه طول عمر، معتقدند ضربان قلب در حالت استراحت پیش از خواب میتواند یکی از بهترین شاخصها برای پیشبینی کیفیت خواب باشد. اما متخصصان خواب تأکید میکنند که این شاخص تنها یک قطعه از پازل خواب است و نباید بیش از حد به آن وابسته شد.
ضربان قلب در حالت استراحت چه چیزی را نشان میدهد؟
ضربان قلب در حالت استراحت، تعداد دفعاتی است که قلب در هر دقیقه زمانی که فرد در حالت آرام و بدون فعالیت بدنی است، میتپد.
برای بیشتر بزرگسالان سالم، ضربان قلب استراحت معمولاً بین ۶۰ تا ۱۰۰ ضربه در دقیقه قرار دارد. در افراد بسیار ورزشکار، این عدد میتواند حتی به حدود ۴۰ ضربه در دقیقه نیز برسد.
البته ضربان قلب یک عدد ثابت نیست و در طول روز و از روزی به روز دیگر تغییر میکند.
استرس، کافئین، برخی داروها، مصرف الکل و بیماری میتوانند ضربان قلب را افزایش دهند. در مقابل، روشهای آرامسازی و کاهش استرس ممکن است باعث پایین آمدن آن شوند.
بنابراین، پایینتر بودن ضربان قلب پیش از خواب معمولاً میتواند نشاندهنده ورود بدن به وضعیت آرامتر باشد؛ اما این موضوع بهتنهایی به معنای داشتن خواب باکیفیت نیست.
ضربان قلب بالا یعنی خواب بدی خواهید داشت؟
لزوماً نه.
افزایش ضربان قلب میتواند نشان دهد سیستم عصبی بدن هنوز در وضعیت برانگیختگی قرار دارد؛ شرایطی که ممکن است خوابیدن را دشوارتر کند. اما ضربان قلب بالا همیشه علت خواب بد نیست.
برای مثال، ممکن است فرد به دلیل استرس، نوشیدن الکل یا خوردن یک وعده غذایی سنگین در ساعات نزدیک خواب، هم ضربان قلب بالاتری داشته باشد و هم خواب نامطلوبی را تجربه کند.
در چنین شرایطی، افزایش ضربان قلب بیشتر میتواند نشانه وجود عامل دیگری باشد که هم ضربان قلب و هم خواب را تحت تأثیر قرار داده است.
به همین دلیل، متخصصان توصیه میکنند اگر ضربان قلب پیش از خواب افزایش پیدا کرده است، به جای نگرانی درباره عدد ثبتشده، از خود بپرسید: چه چیزی باعث شده ضربان قلبم بالا برود؟
ضربان قلب قبل از خواب بیشتر نشاندهنده «آمادگی بدن برای خواب» است
متخصصان خواب معتقدند ضربان قلب پیش از خواب را بهتر است بهعنوان شاخصی از آمادگی فیزیولوژیک بدن برای خواب در نظر گرفت، نه یک ابزار دقیق برای پیشبینی کیفیت خواب.
شاخصهایی مانند تغییرپذیری ضربان قلب (HRV) و فشار خون نیز میتوانند اطلاعات مفیدی درباره وضعیت بدن ارائه کنند، اما حتی این معیارها هم نمیتوانند کیفیت خواب را بهطور کامل پیشبینی کنند.
عوامل ذهنی و رفتاری نیز اهمیت زیادی دارند؛ از جمله:
-
میزان فعالیت بدنی در طول روز
-
سطح استرس
-
میزان آرامش پیش از خواب
-
احساس خستگی یا سرزندگی هنگام صبح
در واقع، یکی از سادهترین شاخصهای خواب خوب این است که صبح پس از بیدار شدن احساس شادابی و آمادگی برای انجام فعالیتهای روزانه داشته باشید.
وسواس اندازهگیری خواب؛ وقتی ساعت هوشمند باعث اضطراب میشود
متخصصان خواب درباره پدیدهای به نام «ارتوسومنیا» (Orthosomnia) نیز هشدار دادهاند.
ارتوسومنیا به نوعی وسواس و نگرانی بیش از حد درباره دستیابی به «خواب کامل» گفته میشود که میتواند با استفاده مداوم از دادههای ساعتهای هوشمند و ردیابهای خواب تشدید شود.
برای مثال، ممکن است فرد قبل از خواب متوجه شود ضربان قلبش بالاتر از حد معمول است و با خودش فکر کند که امشب خواب خوبی نخواهد داشت.
همین نگرانی میتواند اضطراب ایجاد کند و خوابیدن را دشوارتر کند.
متخصصان میگویند وابستگی بیش از حد به اعداد و دادههای دستگاههای پوشیدنی ممکن است نتیجه معکوس داشته باشد؛ یعنی وسیلهای که قرار بوده به بهبود خواب کمک کند، خودش به عامل اضطراب تبدیل شود.
به جای وسواس روی عدد ضربان قلب، روی عادتهای خواب تمرکز کنید
متخصصان توصیه میکنند به جای تلاش برای «بهینهسازی» خواب بر اساس اعداد ساعت هوشمند، عادتهای اساسی و اثباتشده خواب سالم را جدی بگیرید.
برنامه خواب منظمی داشته باشید
تا حد امکان هر شب در ساعت مشخصی به رختخواب بروید و صبح نیز تقریباً در ساعت ثابتی بیدار شوید.
قبل از خواب از صفحهنمایش فاصله بگیرید
استفاده از تلفن همراه، رایانه و سایر صفحهنمایشها در ساعات نزدیک خواب میتواند آرام شدن ذهن را دشوارتر کند.
در طول روز فعالیت بدنی داشته باشید
ورزش و فعالیت منظم میتواند به بهبود کیفیت خواب کمک کند؛ البته بهتر است فعالیتهای شدید را خیلی نزدیک به زمان خواب انجام ندهید.
از مصرف الکل اجتناب کنید
الکل ممکن است باعث خوابآلودگی اولیه شود، اما میتواند ساختار و کیفیت خواب را مختل کند.
نزدیک زمان خواب غذای سنگین نخورید
وعدههای غذایی سنگین یا دیرهنگام ممکن است هم ضربان قلب را افزایش دهند و هم خواب را مختل کنند.
اگر ضربان قلب قبل از خواب بالا بود چه کنیم؟
اگر گاهی متوجه افزایش ضربان قلب خود پیش از خواب شدید، بهتر است به جای نگرانی از عدد روی ساعت، ابتدا سعی کنید بدن را آرام کنید.
تمرینهای تنفسی، کاهش نور محیط، کنار گذاشتن تلفن همراه و چند دقیقه آرامسازی میتوانند به بدن برای ورود به حالت استراحت کمک کنند.
البته اگر ضربان قلب بهطور مداوم بالا است یا همراه با علائمی مانند تپش قلب شدید، درد قفسه سینه، تنگی نفس، سرگیجه یا غش کردن است، نباید صرفاً آن را به کیفیت خواب نسبت داد و بهتر است برای ارزیابی پزشکی اقدام شود.
بررسی ضربان قلب قبل از خواب میتواند اطلاعاتی درباره وضعیت آرامش بدن ارائه دهد، اما معیار قطعی برای پیشبینی کیفیت خواب نیست.
استرس، کافئین، الکل، غذای دیرهنگام و بیماری میتوانند ضربان قلب را تغییر دهند و در عین حال بر خواب نیز اثر بگذارند.
بنابراین به جای اینکه هر شب با دیدن یک عدد روی ساعت هوشمند نگران کیفیت خواب خود شوید، بهتر است روی اصول سادهتری تمرکز کنید: برنامه خواب منظم، فعالیت بدنی، کاهش استرس، محدود کردن صفحهنمایش و پرهیز از مصرف الکل و غذای سنگین پیش از خواب.
در نهایت، اگر صبح از خواب بیدار میشوید و احساس شادابی دارید و در طول روز عملکرد مناسبی دارید، احتمالاً کیفیت خواب شما بهتر از چیزی است که یک عدد روی ساعت هوشمند نشان میدهد.
نظر شما