به گزارش سلامت نیوز به نقل از health، کیتهای آزمایش هورمونی خانگی در سالهای اخیر محبوبیت زیادی پیدا کردهاند؛ محصولاتی که در شبکههای اجتماعی و فروشگاهها با وعده ارائه اطلاعات درباره باروری، یائسگی، استرس، سطح انرژی و حتی عملکرد بدن تبلیغ میشوند.
اما آیا این آزمایشها واقعاً میتوانند اطلاعات مفیدی درباره وضعیت سلامت فرد ارائه کنند؟
سه پزشک در گفتوگو با Health درباره کاربرد و محدودیتهای این آزمایشها توضیح دادهاند و هشدار دادهاند که نتیجه یک آزمایش هورمونی بهتنهایی نمیتواند تصویر کاملی از وضعیت بدن ارائه کند.
آزمایش هورمونی خانگی چیست؟
آزمایشهای هورمونی خانگی همانطور که از نامشان پیداست، کیتهایی هستند که به فرد اجازه میدهند نمونه مورد نیاز برای بررسی هورمونها را در خانه تهیه کند.
برخی از این آزمایشها چندین هورمون را بهطور همزمان بررسی میکنند. هورمونهایی مانند کورتیزول، استروژن، هورمون لوتئینکننده (LH)، پروژسترون و تستوسترون از جمله مواردی هستند که در این کیتها بررسی میشوند.
برخی محصولات نیز برای اندازهگیری هورمونهای تیروئیدی یا هورمونهای مرتبط با سوختوساز بدن طراحی شدهاند.
افراد معمولاً زمانی سراغ این آزمایشها میروند که با علائمی مانند خستگی، گرگرفتگی یا مشکلات باروری مواجه هستند و به دنبال توضیحی برای این علائم میگردند.
فرآیند انجام آزمایش نیز معمولاً ساده است؛ فرد در خانه نمونه ادرار، بزاق یا خون تهیه میکند و آن را برای بررسی به آزمایشگاه میفرستد. بعضی شرکتها پس از آماده شدن نتیجه، علاوه بر ارائه گزارش، تفسیر نتایج یا مشاوره پزشکی نیز ارائه میکنند.
مشکل اصلی چیست؟
«آنو ناوانی»، پزشک متخصص درد و پزشکی بازساختی، میگوید کاربرد عملی این آزمایشها در بسیاری از موارد محل تردید است.
دلیل آن این است که آزمایش هورمونی معمولاً تنها یک لحظه مشخص از وضعیت هورمونها را نشان میدهد، در حالی که سطح هورمونها در بدن دائماً تغییر میکند.
برای مثال، سطح کورتیزول در طول روز تغییر میکند. میزان تستوسترون نیز میتواند از یک روز به روز دیگر متفاوت باشد. از سوی دیگر، سطح استروژن و پروژسترون در طول چرخه قاعدگی تغییرات قابل توجهی دارد.
بنابراین، یک عدد بهتنهایی نمیتواند مشخص کند که آیا هورمونهای فرد طبیعی هستند یا خیر.
تفسیر آزمایش هورمون ساده نیست
به گفته ناوانی، تفسیر درست نتایج هورمونی نیازمند در نظر گرفتن عوامل مختلفی از جمله زمان و نحوه نمونهگیری، وضعیت جسمی فرد، علائم، سابقه پزشکی و عملکرد سایر اندامهای بدن است.
به همین دلیل، ممکن است یک نتیجه آزمایش که روی کاغذ «بالا» یا «پایین» به نظر میرسد، در شرایط خاص برای فرد معنای بیماری نداشته باشد.
«الکسا میسس مالچوک»، پزشک خانواده در پنسیلوانیا، نیز میگوید در برخی موارد حتی نتیجهای که بهدرستی اندازهگیری و تفسیر شده، ممکن است اطلاعات پزشکی چندانی در اختیار فرد قرار ندهد.
آزمایش کورتیزول یک مثال مهم است
برای نمونه، آزمایش کورتیزول در افراد سالم و بدون علائم یک بیماری مشخص، معمولاً برای ارزیابی استرس توصیه نمیشود.
این آزمایش بیشتر در شرایط پزشکی خاص، از جمله بررسی بیماریهایی مانند سندرم کوشینگ یا برخی تومورها، کاربرد دارد.
بنابراین اگر فرد متوجه شود سطح کورتیزولش بالاتر از محدوده خاصی است، لزوماً به این معنا نیست که باید برای پایین آوردن آن اقدام کند یا کاهش این عدد الزاماً باعث کاهش استرس او خواهد شد.
در چنین شرایطی، اقداماتی مانند بهبود خواب، تغذیه مناسب و فعالیت بدنی منظم میتوانند اهمیت بیشتری داشته باشند.
پس آزمایشهای خانگی کاملاً بیفایدهاند؟
نه لزوماً.
پزشکان معتقدند این آزمایشها ممکن است در برخی شرایط یک فایده غیرمستقیم داشته باشند.
برای مثال، فردی که مدتها علائمی مانند خستگی یا گرگرفتگی را نادیده گرفته است، ممکن است پس از انجام آزمایش و مشاهده یک نتیجه غیرطبیعی، برای نخستینبار تصمیم بگیرد درباره علائم خود با پزشک صحبت کند.
به گفته ناوانی، بنابراین ارزش اصلی آزمایشهای خانگی ممکن است نه در ارائه یک تشخیص قطعی، بلکه در ایجاد انگیزه برای مراجعه فرد به پزشک باشد.
«کِشیا گیتر»، متخصص زنان و زایمان و استاد بالینی این رشته در کالج پزشکی ویل کورنل، نیز با این دیدگاه موافق است و میگوید نتایج این آزمایشها میتوانند نقطه شروع گفتوگو با پزشک باشند.
قبل از آزمایش هورمونی چه کار کنیم؟
پزشکان توصیه میکنند پیش از خرید کیت آزمایش هورمونی، ابتدا درباره علائم یا نگرانیهای خود با پزشک صحبت کنید.
پزشک میتواند مشخص کند که آیا اساساً انجام آزمایش هورمونی ضرورت پزشکی دارد یا خیر و در صورت نیاز، نوع آزمایش مناسب و زمان درست انجام آن را تعیین کند.
اگر فرد همچنان تمایل داشته باشد از آزمایش خانگی استفاده کند، پزشکان میگویند در برخی شرایط ممکن است این کار قابل قبول باشد؛ بهخصوص زمانی که علائم خفیف تا متوسط باشند، هورمون مناسب در زمان مناسب بررسی شود و فرد بداند که نتیجه آزمایش تنها یکی از قطعات پازل پزشکی است.
چه زمانی نباید به آزمایش خانگی اکتفا کرد؟
پزشکان هشدار میدهند اگر علائم فرد شدید یا رو به تشدید است یا سابقه پزشکی پیچیدهای دارد، نباید پیش از مشورت با پزشک به آزمایشهای هورمونی خانگی تکیه کند.
همچنین نباید صرفاً بر اساس یک عدد غیرطبیعی، اقدام به مصرف دارو، مکمل یا درمانهای هورمونی کرد.
آزمایشهای هورمونی خانگی میتوانند اطلاعاتی درباره سطح برخی هورمونها ارائه دهند، اما یک نتیجه آزمایش بهتنهایی برای تشخیص بیماری یا تعیین روش درمان کافی نیست. هورمونها تحت تأثیر زمان، چرخه قاعدگی، وضعیت جسمی و عوامل مختلف دیگر تغییر میکنند.
به همین دلیل، اگر درباره علائمی مانند خستگی، گرگرفتگی، مشکلات باروری یا تغییرات انرژی نگران هستید، بهتر است پیش از خرید کیتهای خانگی، با پزشک مشورت کنید. در بسیاری از موارد، علائم و سابقه پزشکی فرد در کنار آزمایشهای مناسب، اطلاعات بسیار ارزشمندتری از یک عدد منفرد ارائه میدهند.
نظر شما