به گزارش سلامت نیوز به نقل از verywellhealth،مصرف بیشتر فیبر، حفظ عملکرد طبیعی دستگاه گوارش و کاهش تماس با پلاستیک میتواند به دفع برخی ذرات میکروپلاستیک کمک کند، اما هنوز روش اثباتشدهای برای خارج کردن میکروپلاستیک از بافتهای بدن وجود ندارد.
میکروپلاستیکها قطعات پلاستیکی کوچکتر از پنج میلیمتر هستند که در سالهای اخیر توجه پژوهشگران را به خود جلب کردهاند. مطالعات اولیه، ارتباط احتمالی میان قرار گرفتن در معرض میکروپلاستیکها و مشکلاتی مانند استرس اکسیداتیو، التهاب و تغییرات غیرطبیعی در پاسخهای ایمنی را بررسی کردهاند.
میکروپلاستیکها در نمونههای خون، مدفوع و بخشهایی از بدن انسان شناسایی شدهاند و همین موضوع باعث افزایش علاقه به راههایی برای کمک به دفع آنها شده است. با این حال، شواهد انسانی درباره روشهای «سمزدایی» یا حذف میکروپلاستیکها هنوز محدود است و در حال تکامل قرار دارد.
در شرایط فعلی، کاهش تماس با میکروپلاستیکها و حفظ عملکرد طبیعی بدن، از جمله دستگاه گوارش، کلیهها، کبد و دستگاه تنفسی، منطقیترین رویکرد است.
۱. از عملکرد طبیعی بدن حمایت کنید
بدن انسان بهطور طبیعی بخشی از ذرات میکروپلاستیک را، بهویژه از طریق دستگاه گوارش، دفع میکند. شناسایی این ذرات در ادرار و مدفوع نشان میدهد که دستکم بخشی از میکروپلاستیکهای واردشده به بدن میتوانند دفع شوند.
نوشیدن آب کافی، فعالیت بدنی منظم و داشتن یک رژیم غذایی متعادل به عملکرد طبیعی بدن و فرایندهای دفع مواد زائد کمک میکنند. با این حال، تاکنون شواهد محکمی وجود ندارد که نشان دهد یک رژیم غذایی یا برنامه خاص میتواند بهطور مستقیم دفع میکروپلاستیکها را افزایش دهد.
۲. مصرف فیبر را افزایش دهید
برخی مطالعات آزمایشگاهی و حیوانی نشان دادهاند که فیبر غذایی موجود در میوهها، سبزیجات، غلات کامل و حبوبات ممکن است بتواند ذرات میکروپلاستیک را در دستگاه گوارش به دام بیندازد و به دفع آنها از طریق مدفوع کمک کند.
برای مثال، در یک مطالعه آزمایشگاهی، فیبر نامحلول موجود در سبوس گندم توانست مانند یک جاذب عمل کرده و میزان میکروپلاستیکها را در یک محیط شبیهسازیشده روده کاهش دهد.
مطالعات حیوانی نیز نشان دادهاند که فیبر سبوس گندم میتواند میزان میکروپلاستیک موجود در روده را کاهش دهد؛ بهطوری که با افزایش میزان فیبر مصرفشده، کاهش میکروپلاستیکها نیز بیشتر بوده است.
با این حال، هنوز مشخص نیست که آیا افزایش مصرف فیبر در انسان نیز واقعاً دفع میکروپلاستیکها را افزایش میدهد یا میتواند میکروپلاستیکهای موجود در بافتهای بدن را کاهش دهد.
۳. پروبیوتیکها را در رژیم غذایی بگنجانید
پژوهشهای اولیه نشان میدهند که برخی باکتریهای پروبیوتیک ممکن است بتوانند به ذرات میکروپلاستیک در دستگاه گوارش متصل شوند و به خروج آنها از بدن کمک کنند.
برخی مطالعات حیوانی نیز نشان دادهاند که گونههای خاصی از پروبیوتیکها میتوانند میزان ماندگاری میکروپلاستیکها در روده را کاهش دهند. با این حال، شواهد کافی در انسان وجود ندارد.
در مطالعات دیگری، یک نوع باکتری پروبیوتیک موجود در کیمچی توانسته است در شرایط آزمایشگاهی به نانوپلاستیکها، یعنی ذرات پلاستیکی بسیار کوچک، متصل شود. این اثر حتی در محیط اسیدی شبیه دستگاه گوارش نیز حفظ شد.
در یک مطالعه روی موشها نیز مصرف این پروبیوتیک بیش از دو برابر دفع پلاستیک از طریق مدفوع را افزایش داد. با این حال، هنوز مشخص نیست که همین اثر در بدن انسان نیز اتفاق میافتد.
۴. مواد غذایی سرشار از پلیفنول مصرف کنید
پژوهشهای آزمایشگاهی ارتباط میان قرار گرفتن در معرض میکروپلاستیکها و برخی شاخصهای استرس اکسیداتیو و التهاب را نشان دادهاند.
پلیفنولها ترکیبات طبیعی موجود در بسیاری از غذاها و نوشیدنیهای گیاهی هستند و خواص آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی دارند.
برخی تحقیقات اولیه روی انسان نشان دادهاند که پلیفنولها ممکن است بعضی از نشانگرهای التهابی مرتبط با قرار گرفتن در معرض میکروپلاستیکها را کاهش دهند، اما هیچ شواهدی وجود ندارد که نشان دهد مصرف مواد غذایی سرشار از پلیفنول میتواند میکروپلاستیکها را از بافتهای بدن خارج کند.
در یک مطالعه، ترکیبی از ۴۳ نوع پلیفنول به مدت ۲۸ روز در اختیار ۹۸ بزرگسال قرار گرفت. نتایج نشان داد که این مداخله برخی نشانگرهای التهابی را در افرادی که تماس بیشتری با میکروپلاستیکها داشتند، کاهش داده است.
۵. تماس با میکروپلاستیکها را کاهش دهید
از آنجا که هنوز هیچ روش بالینی اثباتشدهای برای خارج کردن میکروپلاستیکها از بافتهای بدن وجود ندارد، کاهش تماس با این ذرات، بهترین راه برای محدود کردن ورود بیشتر آنها به بدن محسوب میشود.
میکروپلاستیکها میتوانند از طریق خوردن، تنفس و تماس پوستی وارد بدن شوند. برای کاهش تماس با آنها میتوان چند اقدام ساده انجام داد:
- مصرف آب بطریشده پلاستیکی را کاهش دهید و در صورت امکان از آب تصفیهشده استفاده کنید. ذرات پلاستیکی میتوانند از بطریهای پلاستیکی وارد آب شوند.
- غذا را در ظروف پلاستیکی گرم نکنید. گرم کردن غذا در ظروف پلاستیکی یا پوشاندن غذای داغ با پلاستیک میتواند آزاد شدن ذرات میکروپلاستیک را افزایش دهد.
- برای نگهداری غذا از ظروف شیشهای یا استیل استفاده کنید، بهویژه برای غذاهای داغ، چرب و نوشیدنیها.
- میزان گردوغبار خانه را کاهش دهید. گردگیری مرطوب، استفاده از جاروبرقی دارای فیلتر HEPA و بهبود تهویه میتواند میزان گردوغبار و الیاف معلق در هوای داخل خانه را کاهش دهد.
- از چای کیسهای حاوی پلاستیک کمتر استفاده کنید. برخی چایهای کیسهای ساختهشده از موادی مانند پلیپروپیلن یا نایلون میتوانند هنگام دم کشیدن ذرات پلاستیکی آزاد کنند. استفاده از چای فلهای یا کیسههای بدون پلاستیک و صافی غیربلاستیکی میتواند تماس با این ذرات را کاهش دهد.
در مجموع، شواهد فعلی از وجود یک روش قطعی برای «پاکسازی» یا سمزدایی بدن از میکروپلاستیکها حمایت نمیکند. تمرکز بر تغذیه متعادل، دریافت فیبر کافی و مهمتر از همه کاهش تماس با منابع پلاستیکی، رویکردی است که در حال حاضر پشتوانه منطقیتری دارد.
نظر شما