اختلافات سیاسی طالبان با پاکستان و بسته‌شدن گذرگاه‌های مرزی، بازار دارویی افغانستان را با تغییر در مسیرهای تأمین از هند و روسیه روبه‌رو کرده است.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از هشت صبح افغانستان، این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که افغانستان برای تأمین پایدار دارو و تجهیزات پزشکی به‌دنبال تنوع‌بخشی به منابع وارداتی خود است. با این حال، جایگزینی کامل پاکستان با سایر کشورها، به‌دلیل هزینه‌های حمل‌ونقل، محدودیت مسیرهای تجاری و ادامه ورود غیررسمی داروهای پاکستانی، با موانعی روبه‌روست.

هند؛ گزینه اصلی برای تأمین داروی افغانستان

پاکستان طی سال‌های گذشته یکی از تأمین‌کنندگان اصلی دارو و تجهیزات پزشکی افغانستان بوده است. نزدیکی جغرافیایی، دسترسی زمینی و شبکه گسترده بازرگانان، واردات از این کشور را تسهیل می‌کرد؛ اما اختلافات سیاسی و بسته‌شدن مسیرهای تجاری، تداوم این الگوی تأمین را با مشکل مواجه کرده است.
در این شرایط، هند به‌دلیل برخورداری از صنعت داروسازی گسترده و توان تولید داروهای ژنریک، واکسن و تجهیزات پزشکی، ظرفیت بالایی برای تأمین بخشی از نیاز افغانستان دارد. بر اساس گزارش منبع، تماس‌ها و مذاکرات میان مقام‌های بهداشتی طالبان، شرکت‌های هندی و بازرگانان افغان نیز برای گسترش همکاری‌های تجاری ادامه دارد.

با این حال، هند هنوز نتوانسته است به‌طور کامل جای پاکستان را بگیرد. نبود مرز مشترک و محدودیت مسیرهای انتقال، هزینه و زمان حمل دارو را افزایش می‌دهد.

ورود روسیه به همکاری‌های دارویی

دیدار نور جلال جلالی، وزیر صحت عامه طالبان، با میخائیل موراشکو، وزیر صحت روسیه، و گفت‌وگو درباره تأمین دارو، واکسن، تجهیزات پزشکی و انتقال فناوری، از تلاش افغانستان برای گسترش شرکای خود در حوزه سلامت حکایت دارد.

با وجود این، فاصله جغرافیایی، هزینه انتقال و محدودیت‌های تجاری می‌تواند مانع تبدیل‌شدن سریع روسیه به یکی از تأمین‌کنندگان اصلی داروی افغانستان شود.

جایگاه ایران کجاست؟

افغانستان در حالی به‌دنبال بازتعریف شرکای تجاری و یافتن مسیرهای تازه برای تأمین داروی مورد نیاز خود است که ایران، با وجود تأکید مکرر مسئولان بر ضرورت توسعه صادرات دارویی و بهره‌گیری از ظرفیت بازارهای منطقه‌ای، همچنان جایگاهی مبهم در معادلات جدید تأمین داروی این کشور دارد.

چرخش افغانستان به سمت هند و چین، این پرسش را مطرح می‌کند که آیا صنعت داروی ایران فرصت حضور مؤثرتر در بازار همسایه شرقی را از دست داده است؟ هرچند برای تأیید کاهش سهم ایران، آمار رسمی تجارت دارویی لازم است، اما تحولات اخیر دست‌کم نشان می‌دهد که تأکید بر صادرات، بدون تضمین مزیت رقابتی و ایجاد مسیرهای پایدار تجاری، لزوماً به معنای حفظ بازارهای هدف نیست.