به گزارش سلامت نیوز به نقل از ایرنا، برخلاف تصور عمومی که خیال می‌کند بخار حاصل از این دستگاه‌ها صرفاً بخار آب است، حقیقت علمی چیز دیگری را نشان می‌دهد. این دستگاه‌ها با حرارت دادن به یک مایع حاوی نیکوتین، طعم‌دهنده‌های شیمیایی تولید می‌کنند که استنشاق مستقیم آن ترکیبات سمی و ذرات معطر خطرناکی را وارد مجاری تنفسی می‌کند.
یکی از رایج‌ترین ادعاهای حامیان تجاری این محصولات، استفاده از آنها به عنوان پل کمکی برای ترک سیگار است. با این حال، نهادهای مرجع بهداشت جهانی و مطالعات بالینی متعدد تأکید می‌کنند که نه تنها شواهد متقاعدکننده‌ای مبنی بر کارایی این روش وجود ندارد، بلکه بسیاری از مصرف‌کنندگان به کاربران دوگانه تبدیل شده و هم‌زمان هم سیگار سنتی و هم ویپ مصرف می‌کنند.
بسیاری از مایعات مصرفی در سیگارهای الکترونیکی حاوی مقادیر بسیار بالایی از نیکوتین هستند که به سرعت جذب جریان خون می‌شود. این امر به ویژه در میان نوجوانان و جوانان، زمینه‌ساز وابستگی شدید عصبی و روانی به نیکوتین شده و راه را برای گرایش به سمت سایر مواد دخانی و مخدر هموار می‌سازد.
استنشاق مداوم مواد شیمیایی تبخیرشده و فلزات سنگین ناشی از کویل‌های حرارتی دستگاه، آسیب‌های جدی و مزمنی به بافت ریه وارد می‌کند. بیماری‌های التهابی ریوی، تشدید حملات آسم، سرفه‌های مزمن و سندرم‌های آسیب حاد ریوی مرتبط با ویپ از جمله عوارض بالینی اثبات‌شده‌ای هستند که تخت‌های بیمارستانی را میزبان بیماران جوان کرده است.
بازاریابی دیجیتال و طعم‌های میوه‌ای یا شیرین این محصولات، طوری طراحی شده که قشر نوجوان و کودکان را هدف قرار دهد. این پدیده باعث شده است تا آمار گرایش به دخانیات در مدارس و میان دختران و پسران جوان به طور نگران‌کننده‌ای رشد کند و زنگ خطری جدی برای سلامت نسل آینده به صدا درآید.
با وجود ممنوعیت رسمی تولید و واردات قانونی سیگارهای الکترونیکی در بسیاری از کشورها از جمله ایران، بازارهای غیررسمی و قاچاق مملو از این اقلام با استانداردهای نامشخص و جعلی است. نبود نظارت بر ترکیبات این محصولات زیرزمینی، خطر مسمومیت‌ها، انفجار باتری دستگاه‌ها در دست یا صورت مصرف‌کننده و ورود مواد ناشناخته به بدن را چندین برابر کرده است.
پژوهش‌های نوین قلب و عروق نشان می‌دهند که نیکوتین و مواد سمی موجود در بخار ویپ‌ها باعث افزایش ضربان قلب، بالا رفتن فشار خون، اختلال در عملکرد عروق خونی و افزایش خطر لخته شدن خون می‌شوند. این تغییرات پاتولوژیک و خطر بروز سکته‌های قلبی و مغزی را در سنین پایین‌تر افزایش می‌دهد.
از منظر اقتصاد سلامت و نظام‌های درمانی، گسترش پدیده‌ی ویپ بار مالی سنگینی را بر دوش نظام سلامت تحمیل می‌کند. سیاست‌گذاران و متخصصان بهداشت عمومی موظفند فراتر از ممنوعیت‌های ساده، با اجرای آگاهی‌بخشی عمومی، مقابله با تبلیغات پنهان در شبکه‌های اجتماعی و کنترل مرزها، با این تهدید نوظهور مقابله کنند.
مشاهدات میدانی در برخی مناطق پایتخت و گزارش فروشندگان لوازم جانبی نشان‌دهنده رشد تقاضا برای دستگاه‌های ویپ در میان دانش‌آموزان و دانشجویان است. تنوع طعم‌ها، قیمت‌های متغیر و عرضه غیرشفاف، این محصول را به گزینه‌ای در دسترس برای نسل جوان تبدیل کرده؛ موضوعی که توجه خانواده‌ها و کارشناسان حوزه سلامت را به خود جلب کرده است.
سیگار الکترونیکی در سال‌های اخیر میان نوجوانان محبوبیت زیادی پیدا کرده، یکی از دلایل اصلی این موضوع، کنجکاوی و تمایل نوجوانان به تجربه چیزهای جدید است. بسیاری از نوجوانان برای آشنایی با این محصول یا امتحان کردن احساس آن، به مصرف سیگار الکترونیکی روی می‌آورند.
سیگارهای الکترونیکی، همان گونه که از نامشان پیداست، دستگاه‌هایی هستند که به عنوان جایگزین سیگارهای سنتی طراحی شده‌اند، این ابزارها با استفاده از فناوری گرمایشی، مایعی موسوم به «جویس» یا «سالت» را به بخار تبدیل کرده و امکان استنشاق نیکوتین و سایر ترکیبات را بدون تولید دود واقعی فراهم می کنند، بر خلاف تصور عمومی، نیکوتین به صورت مستقیم در ساختار دستگاه وجود ندارد، بلکه درون مایع هایی قرار دارد که کاربر در مخزن دستگاه می ریزد.
بر اساس گزارش وزارت بهداشت، ۲۵ درصد مردم استان تهران سیگار می‌کشند که چهار درصد آنها، بانوان هستند و البته مصرف سیگارهای الکترونیکی این روزها در میان نوجوانان و جوانان پایتخت رو به افزایش است.
کاهش سن ابتلا به سرطان ریه با گسترش سیگارهای الکترونیک با بیش از دو هزار طعم مختلف
دکتر مصطفی قانعی رئیس انجمن ریه ایران در گفت وگو با خبرنگار ایرنا نسبت به کاهش سن ابتلا به سرطان ریه با گسترش سیگارهای الکترونیک با بیش از دو هزار طعم مختلف هشدار داد و افزود: این محصولات خطرات جدی برای سلامت جوانان به همراه دارد. آمارها نشان می‌دهد که بیماری‌های انسداد ریه در میان زنان نیز رو به افزایش است که این روند، سلامت نسل‌های آینده را تهدید می‌کند.
وی ادامه داد: سیگارهای الکترونیکی که در سال‌های اخیر به عنوان جایگزینی کم‌خطرتر یا ابزاری برای ترک سیگار سنتی معرفی و تبلیغ شده‌اند، امروزه به یکی از جدی‌ترین تهدیدات برای بروز سرطان ریه هستند و برخلاف تصور رایج میان مصرف‌کنندگان، این دستگاه‌ها بی‌حس‌وحال و بی‌خطر نیستند و بخار آنها حاوی ترکیبی پیچیده از مواد شیمیایی سمی است که مستقیما بافت حساس ریه را هدف قرار می‌دهد.
قانعی اظهار داشت: مکانیسم اصلی عمل سیگارهای الکترونیکی بر پایه حرارت دادن به یک مایع معمولاً حاوی نیکوتین، طعم‌دهنده‌ها و حلال‌های شیمیایی بوده و یکی از خطرناک‌ترین ابعاد این فناوری‌های نوین، وجود بیش از دو هزار طعم گوناگون و جذاب است که به‌ویژه نسل جوان، نوجوانان و افراد ناآگاه را ترغیب به مصرف می‌کند.
به گفته وی، مواد شیمیایی به کار رفته برای ایجاد طعم‌های میوه‌ای و غیره اگرچه ممکن است در صنایع غذایی و گوارشی ایمن به نظر برسند، اما استنشاق حرارتی آنها سموم سرطان‌زا آزاد می‌کند که به مرور زمان آسیب‌های جبران‌ناپذیری به ریه وارد می‌سازد.
رئیس انجمن ریه تصریح کرد: پژوهش‌های تخصصی نشان می‌دهد که بخار سیگارهای الکترونیکی حاوی فلزات سنگینی همچون نیکل، سرب، کروم است. این ذرات بسیار ریز ناشی از حرارت‌دهی قطعات داخلی دستگاه و مایع مصرفی، تا عمیق‌ترین بخش‌های ریه نفوذ کرده و با ایجاد استرس شدید، زمینه را برای جهش‌های سلولی و آغاز فرآیند بدخیمی فراهم می‌کنند.
کاهش چشمگیر سن ابتلا به سرطان ریه در میان مصرف‌کنندگان جوان سیگارهای الکترونیکی نگران کننده است
قانعی گفت: کاهش چشمگیر سن ابتلا به ضایعات پیش‌سرطانی و سرطان ریه در میان مصرف‌کنندگان جوان سیگارهای الکترونیکی نگران کننده است و افرادی که مصرف دخانیات را با این دستگاه‌ها در سنین نوجوانی آغاز می‌کنند، در دهه‌های سوم و چهارم زندگی خود با نشانه‌های اولیه آسیب‌های شدید ریوی و خطر بروز تومورهای بدخیم مواجه می‌شوند که زنگ خطری جدی برای نظام سلامت است.
آنچه مسلم است، سیگارهای الکترونیکی نه یک دستاورد برای کاهش آسیب، بلکه ابزاری تازه برای استمرار سودجویی صنایع دخانی با بسته‌بندی فریبنده مدرن هستند. صیانت از سلامت عمومی جامعه، به‌ویژه کودکان و جوانان، نیازمند عزم ملی، همکاری بین‌بخشی میان آموزش و پرورش، رسانه‌ها و نهادهای درمانی است تا با آگاهی‌بخشی شفاف، این ترند مخرب مهار شود.
نظر شما