به گزارش سلامت نیوز به نقل از International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity، در زندگی پرشتاب امروزی، توصیههای سادهای که بتوان آنها را در برنامه روزانه حفظ کرد، میتوانند برای مدیریت وزن اهمیت زیادی داشته باشند. نتایج یک مطالعه جدید نشان میدهد دو عادت غذایی، یعنی طولانیتر کردن فاصله غذا خوردن در طول شب و صرف زودهنگام صبحانه، ممکن است به حفظ وزن سالم در بلندمدت کمک کنند.
پژوهشگران مؤسسه سلامت جهانی بارسلونا (ISGlobal) در اسپانیا، اطلاعات مربوط به رژیم غذایی و وزن ۷۰۷۴ فرد ۴۰ تا ۶۵ ساله را بررسی کردند. نتایج نشان داد افرادی که شام را زودتر میخورند، صبحانه را زودتر صرف میکنند و در فاصله این دو وعده غذایی چیزی نمیخورند، پس از پنج سال شاخص توده بدنی (BMI) پایینتری دارند.
اگرچه شاخص توده بدنی بهتنهایی معیار کاملی برای ارزیابی چاقی محسوب نمیشود، این یافتهها به مجموعه مطالعاتی اضافه میشود که تأثیر زمان غذا خوردن بر سلامت و وزن بدن را بررسی میکنند.
پژوهشگران معتقدند این ارتباط ممکن است با ریتم شبانهروزی بدن مرتبط باشد؛ ساعت زیستی داخلی که چرخهای تقریباً ۲۴ ساعته دارد و زمان استراحت، بیداری و بسیاری از فرایندهای فیزیولوژیک بدن را تنظیم میکند.
لوسیانا پونس-موزو، اپیدمیولوژیست مؤسسه ISGlobal، میگوید: «نتایج ما در راستای مطالعات اخیر دیگر نشان میدهد طولانیتر کردن دوره ناشتایی شبانه، در صورتی که با صرف زودهنگام شام و صبحانه همراه باشد، ممکن است به حفظ وزن سالم کمک کند.»
او معتقد است غذا خوردن در ساعات ابتدایی روز هماهنگی بیشتری با ریتم شبانهروزی بدن دارد و میتواند به بهبود مصرف انرژی و تنظیم اشتها کمک کند؛ عواملی که در حفظ وزن سالم نقش دارند.
صبحانه دیرهنگام و دفعات بیشتر غذا خوردن با BMI بالاتر مرتبط بود
پژوهشگران با استفاده از چندین روش آماری و در نظر گرفتن عواملی مانند سن و خواب، ارتباط میان الگوهای غذایی و شاخص توده بدنی را بررسی کردند.
نتایج نشان داد صرف صبحانه در ساعات دیرتر و افزایش دفعات غذا خوردن با شاخص توده بدنی بالاتر ارتباط دارد؛ درحالیکه طولانیتر بودن فاصله ناشتایی شبانه با BMI پایینتر همراه بود.
این ارتباطها بهویژه در زنان پیش از یائسگی آشکارتر بود. نتایج این پژوهش در مجله بینالمللی تغذیه رفتاری و فعالیت بدنی (International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity) منتشر شده است.
تیم تحقیقاتی همچنین با استفاده از تحلیل خوشهای، شرکتکنندگان را بر اساس عادتهای غذایی در گروههای مختلف طبقهبندی کرد. این روش به پژوهشگران کمک کرد الگوهای غذایی را دقیقتر بررسی کنند و تفاوتهای احتمالی میان زنان و مردان را تشخیص دهند.
حذف صبحانه و روزهداری طولانی لزوماً به کاهش وزن منجر نمیشود
یکی از الگوهای شناساییشده فقط در مردان مشاهده شد. افراد این گروه نخستین وعده غذایی خود را حدود ساعت ۲ بعدازظهر میخوردند و بهطور متوسط ۱۷ ساعت در طول شبانهروز ناشتا میماندند. همچنین احتمال مصرف الکل، سیگار کشیدن و بیکاری در این گروه بیشتر بود.
کامیل لاسال، اپیدمیولوژیست مؤسسه ISGlobal، درباره این یافته گفت: «در زیرگروهی از مردان که با حذف صبحانه روزهداری متناوب انجام میدادند، مشاهده کردیم که این روش تأثیری بر وزن بدن نداشت.»
او افزود مطالعات مداخلهای دیگری که روی افراد مبتلا به چاقی انجام شدهاند نیز نشان دادهاند این روش در کاهش وزن بلندمدت، مؤثرتر از کاهش میزان کالری دریافتی نیست.
به گفته پژوهشگران، اگر فردی برای کاهش کالری دریافتی صبحانه را حذف میکند، ممکن است بهتر باشد بهجای کنار گذاشتن این وعده غذایی، زمان شام را به ساعات زودتری منتقل کند و صبحانه را نیز زودتر بخورد.
لاسال تأکید میکند که روزهداری متناوب روشهای مختلفی دارد و مطالعه حاضر تنها یکی از این الگوها، یعنی ناشتایی شبانه، را بررسی کرده است.
نقش ساعت زیستی در تنظیم انسولین و ذخیره چربی
پژوهشگران احتمال میدهند هماهنگی زمان غذا خوردن با ساعت زیستی بدن بتواند در تنظیم ترشح انسولین و مدیریت ذخیره چربی نقش داشته باشد؛ با این حال، برای تأیید این سازوکارها به مطالعات بیشتری نیاز است.
خواب نیز ممکن است در این ارتباط نقش داشته باشد. خواب کافی یکی از عوامل مهم حفظ سلامت است و الگوهای غذایی مورد بررسی در این پژوهش ممکن است با تنظیم بهتر چرخه خواب و بیداری هماهنگ باشند.
این مطالعه برای اثبات رابطه علت و معلولی طراحی نشده بود و صرفاً ارتباط میان زمان غذا خوردن و شاخص توده بدنی را نشان میدهد. پژوهشگران پیشنهاد میکنند مطالعات آینده با مشارکت گروههای بزرگتر و متنوعتر و در دورههای زمانی طولانیتر انجام شوند. همچنین انجام کارآزماییهای بالینی که در آنها زمان مشخصی برای وعدههای غذایی تعیین شود، میتواند به روشن شدن اثر واقعی این الگوها کمک کند.
البته شواهد جدیدتری نیز در این زمینه منتشر شده است. تحلیل سال ۲۰۲۶ از کارآزماییهای تصادفیسازیشده نشان داد بازههای غذا خوردنی که در ساعات ابتدایی روز آغاز و پایان مییابند، در مقایسه با بازههای دیرهنگام، به بهبود بیشتر وزن و قند خون کمک میکنند.
آنا پالومار-کروس، اپیدمیولوژیست مؤسسه ISGlobal، میگوید: «پژوهش ما بخشی از حوزه نوظهور کرونوتغذیه است؛ حوزهای که نهتنها به بررسی آنچه میخوریم، بلکه به زمان و تعداد دفعات غذا خوردن نیز توجه میکند.»
به گفته او، اساس این حوزه پژوهشی بر این شناخت استوار است که الگوهای نامنظم غذا خوردن ممکن است با سیستم شبانهروزی بدن، یعنی مجموعه ساعتهای زیستی تنظیمکننده چرخه شب و روز و فرایندهای فیزیولوژیک وابسته به آن، تداخل داشته باشند.

نظر شما