چهارشنبه ۹ آذر ۱۴۰۱ - ۱۰:۴۱
کد خبر: 348082

این روزها دولت درگیر مشکل داروست و سیاست حذف ارز ترجیحی دارو اکنون تبدیل به یک مساله اجتماعی شده است. دولت از طریق طرح دارویار که هسته اصلی آن جبران هزینه‌های ناشی از حذف ارز ترجیحی و عدم تحمیل هزینه افزایش قیمت به جیب نیازمندان دارو بود قصد داشت که نظام سلامت کشور را پایدار نگه‌دارد، اما آنچه که اکنون مشاهده می‌شود آشفتگی در مدیریت یکی از مهم‌ترین و ضروری‌ترین بخش‌های اقتصادی - اجتماعی است.

ساده‌ترین داروها چگونه نایاب شدند؟

به گزارش سلامت نیوز به نقل از روزنامه آرمان ملی، طبق گزارش‌ها اکنون انواع آنتی‌بیوتیک‌ها، انواع سرم، داروهای مورد نیاز کودکان از جمله شربت‌ها و داروهای ضد التهاب و همچنین داروهای استروئیدی مانند بتامتازون، داروهای ضدآلرژی مانند لوراتادین و نیز داروهای مورد نیاز بیماران دیابتی در کشور کمیاب شده و از طرف دیگر موج جدید بیماری آنفلوآنزا در حالی در کشور همه‌گیر شده که کمبود این داروها هزینه زیادی را به بیماران تحمیل کرده است.

وزیر بهداشت در مجلس برای توجیه این مساله در کشور گفته «اکنون در مرحله‌گذار و انتقال از یک وضعیت موجود به وضعیت انقلابی هستیم.» گفتن این جملات آن هم در حالی که تامین یکی از مهم‌ترین ضروریات یک زندگی ساده و نرمال برای مردم با دشواری مواجه شده حقیقتا نمک پاشیدن روی زخم مردم است. چندی پیش قائم مقام سازمان اموال تملیکی در سخنانی اعلام کرد اواخر سال گذشته در حالی که با کمبود سرم در کشور مواجه بودیم حجم وسیعی از سرم‌ها امحا شد.

همچنین در هفت ماهه سالجاری حدود 782 میلیارد تومان کالا امحا شده که حدود 20 میلیارد تومان شامل انواع دارو و 4.5 میلیارد تومان نیز مربوط به لوازم و تجهیزات پزشکی است. سازمان اموال تملیکی مستقیما وزارت بهداشت را عامل اصلی امحای این کالاها معرفی کرده؛ کالاهایی که جدای از اینکه می‌توانستند نیازهای دارویی جامعه را تا حدی رفع و رجوع کنند بلکه ارزبری فراوانی هم داشته که این خود زیان مالی هنگفتی را به دولت و شرکت‌ها تحمیل کرده است.

حال با تمامی این موارد ریشه اصلی اختلال در زنجیره عرضه دارو در کشور چیست؟ جدای از ناهماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی یعنی وزارت بهداشت، وزارت صمت و بانک مرکزی و... که نمایندگان مجلس آن را به عنوان مهم‌ترین عامل معرفی می‌کنند به نظر می‌رسد بحث تامین مالی صنعت دارویی کشور نقش اساسی در این بحران را داشته است.

هدف اصلی دولت از راه‌اندازی طرح دارویار این بود که با حذف ارز ترجیحی هزینه افزایش قیمت به بیماران تحمیل نشود یعنی تمامی داروهایی که مشمول بیمه بودند شامل طرح دارویار می‌شوند. اما بررسی‌ها نشان داده که از نزدیک 2000 قلم داروی بیمه‌ای فعال در زمان ارز ترجیحی تعداد داروهایی که بعد از حذف ارز ترجیحی مشمول پرداختی بیمه شده‌اند به حدود 1000 قلم کاهش یافته است و این بدین معناست که مردم هزینه حدود 1000 قلم دارو را که قبلا مشمول بیمه بودند از جیب خود پرداخت کرده‌اند.

همچنین حدود 1200 قلم داروی غیربیمه‌ای فعال در کشور وجود دارد که از میان آن‌ها تنها 300 قلم مشمول طرح دارویار شده و گزارش‌ها نشان می‌دهد که در کل مردم هزینه افزایش قیمت حدود 1800 قلم دارو را از جیب خود پرداخت کرده‌اند.

کمیسیون بهداشت و درمان مجلس می‌گوید بیمه سلامت و نیروهای مسلح توانسته‌اند کاملا به تعهدات بیمه‌ای خود عمل نمایند، اما سازمان تامین اجتماعی که بیش از 2400 میلیارد تومان اعتبار دریافت کرده هنوز تعهد پرداختی خود برای جبران افزایش قیمت‌ها را به انجام نرسانده و گزارشی در این خصوص نیز ارائه نکرده است. دیوان محاسبات کشور در گزارش تفریغ بودجه خود اعلام کرد که کل اعتبار مقرر شده برای داروهای تولید داخل مشمول طرح دارویار حدود 21هزار میلیارد تومان بوده که 17هزار میلیارد تومان معادل یک میلیارد دلار به سه سازمان بیمه‌گر یعنی بیمه سلامت، تامین اجتماعی و نیروهای مسلح تخصیص یافته است.

بحران تبصره 14 و طرح دارویار

چندی پیش رئیس سازمان برنامه و بودجه برای توضیح دلایل عدم تخصیص بودجه اشتغال از محل منابع تبصره 14 یا فروش داخلی و صادراتی فرآورده‌های نفت و گاز در مجلس حاضر شد و به کسری بودجه 200 هزار میلیارد تومانی اشاره کرد. میرکاظمی اعلام کرد که پولی برای پرداخت بودجه اشتغال نیست و منابع تعیین شده از محل تبصره 14 که به میزان 640 هزار میلیارد تومان است با کسری بیش از 200 هزار میلیارد تومانی مواجه شده است. این کسری بودجه البته دامان حوزه سلامت و دارو را نیز گرفته است.

سازمان برنامه و بودجه مقرر شده که از منابع تبصره 14 ماهانه 3 هزار میلیارد تومان به صورت مستمر جهت پوشش طرح دارویار یا همان جبران افزایش قیمت ناشی از حذف ارز ترجیحی دارو تخصیص دهد که این کار را نکرده است؛ بنابراین عدم تخصیص اعتبار لازم از جانب سازمان برنامه و بودجه به بیمه‌ها یکی دیگر از مشکلاتی که روی زنجیره تولید و توزیع دارو اثر گذاشته است.

سازمان برنامه و بودجه بر اساس تبصره 14موظف است حدود 32هزار میلیارد تومان را به سازمان بیمه سلامت، وزارت بهداشت و طرح پزشک خانواده، یارانه دارو و شیر خشک و بسیاری موارد دیگر پرداخت کند و این جدای از تامین مالی حق بیمه بسیاری از افراد بیمه شده توسط سازمان تامین اجتماعی، جبران مابه التفاوت نرخ ارز دارو و تجهیزات پزشکی، بیمه سلامت افراد باقی مانده جامعه، بیمه تکمیلی جانبازان و ایثارگران و... است. کسری بودجه 200 هزار میلیارد تومانی صرفا روی بحث اشتغال تاثیر نمی‌گذارد بلکه حتی می‌تواند منجر به بحران دارویی نیز شود چرا که صنعت دارو به‌شدت به تامین مالی منظم از زنجیره تولید تا توزیع حساس است.

بدهی داروخانه‌ها به سازمان‌های بیمه‌گر

یکی دیگر از مشکلاتی که منجر به بحران در توزیع دارو شد بدهی داروخانه‌ها به سازمان تامین اجتماعی بود. با توجه به اینکه هزینه داروخانه‌ها درسالجاری به‌شدت افزایش یافته لذا پرداخت به موقع سازمان‌های بیمه‌گر به ویژه تامین اجتماعی به داروخانه‌ها برای تنظیم توزیع دارو ضروری است، اما به نظر می‌رسد که تعهدات سازمان تامین اجتماعی در قبال داروخانه‌ها رعایت نشده است.

نایب‌رئیس انجمن داروسازان چند پیش در سخنانی اعلام کرد که مطالبات داروخانه‌ها از بیمه‌ها بعد از اجرای طرح دارویار دو برابر شده و پوشش بیمه‌ای داروها بعد از افزایش قیمت نیز کمتر شده است. در حال حاضر بدهی داروخانه‌ها به سازمان تامین اجتماعی حدود 2000 میلیارد تومان است و این در حالیست که سال گذشته رقم بدهی کمتر از نصف این مبلغ بوده است.

وی همچنین گفته که تاب‌آوری داروخانه‌ها تمام شده و بسیاری از آن‌ها طاقت همکاری با سازمان تامین اجتماعی را ندارند. در مقابل سازمان تامین اجتماعی این شرایط را به گردن دولت می‌اندازد و می‌گوید که مبلغ 2400 میلیارد تومانی که دولت به سازمان تامین اجتماعی برای پرداخت دارویار تخصیص داده کفاف بدهی‌های این سازمان را نمی‌دهد و خود سازمان باید 1000 میلیارد تومان دیگر روی آن بگذارد و به داروخانه‌ها پرداخت کند.

این در حالیست که دولت باید ماهانه 8000 میلیارد تومان حق کارفرمایی خود را به سازمان تامین اجتماعی پرداخت کند. این وضعیت آشفته‌بازار زنجیره تامین مالی دارو کار را به جایی رسانده که زنجیره تولید و توزیع دارو با اختلال مواجه شده و نتیجه آن چیزی نیست جز بحران دارویی و درگیر شدن مردم برای تهیه داروهای ساده‌ای مانند آموکسی سیلین و یا داروهای بسیار ضروری مانند انسولین.

یکی دیگر از مهم‌ترین مسائلی که اکنون زنجیره تولید و توزیع دارو با آن دست و پنجه نرم می‌کند بحث بحران نقدینگی ناشی از افزایش نرخ ارز است. پیش از این پیش‌بینی می‌شد که با حذف ارز ترجیحی بسیاری از شرکت‌ها دچار بحران نقدینگی برای تامین مواد اولیه شوند و حالا این اتفاق افتاده است به طوری که هم میزان تولید دارو کاهش یافته و هم میزان خرید مواد اولیه از خارج. از طرفی قیمت‌گذاری برخی از داروها به گونه‌ای است که تولید آن‌ها برای شرکت‌های تولید دارو به دلیل قیمت‌گذاری دستوری با زیان همراه است و به همین دلیل آن‌ها از تولید آن اجتناب می‌کنند.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
0 + 0 =