به گزارش سلامت نیوز به نقل از ایرنا،دکتر حسین کرمانپور، رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاعرسانی وزارت بهداشت، در مقالهای به ابعاد مهمی از پوشش اخبار خودکشی پرداخت و بر لزوم رعایت مراقبتهای اخلاقی و روانشناختی در این زمینه تأکید کرد. او توضیح داد که رسانهها باید بدانند که پوشش خودکشی، اگر بهدرستی انجام نشود، نهتنها به حل مسئله کمک نمیکند بلکه ممکن است خود بخشی از مشکل شود. در این یادداشت، پنج دلیل اصلی برای ضرورت مراقبت رسانهها در انتشار اخبار خودکشی بیان شده است که در ادامه توضیح میدهیم.
۱. اثر تقلیدی (Werther effect)
دکتر کرمانپور به یکی از معروفترین نمونههای تاریخی یعنی اثر «ورتر» اشاره کرد که در قرن هجدهم پس از انتشار رمان رنجهای ورتر جوان اثر گوته، منجر به افزایش خودکشیهای تقلیدی در چند کشور اروپایی شد. رسانهها باید از انتشار جزئیات احساساتی و رمانتیک اخبار خودکشی پرهیز کنند، چرا که این نوع روایتها میتوانند برای افراد آسیبپذیر جرقهای برای اقدام به خودکشی باشند. او تأکید کرد که وقتی خبر شبیه داستان قهرمانانه یا دراماتیک بیان میشود، احتمال تقلید از آن افزایش مییابد.
۲. حفاظت از افراد در بحران
در سال ۱۹۶۲، پس از مرگ مریلین مونرو، پوشش گسترده و هیجانزده رسانهها منجر به افزایش خودکشیهای مشابه در هفتههای بعد شد. دکتر کرمانپور توضیح داد که رسانهها باید آگاه باشند که افراد زیادی در شرایط شکننده و آسیبپذیر قرار دارند و انتشار تیترهای شوکآور یا توصیفات دقیق میتواند آستانه تحمل آنها را بشکند. این نه تنها دردی را درمان نمیکند، بلکه ممکن است به بحران روانی فرد دامن بزند.
۳. جلوگیری از عادیسازی و مشروعیتبخشی
در دهه ۱۹۸۰، رسانهها در وین بهطور پیوسته اخبار خودکشیهای رخ داده در متروی وین را با تیترهای درشت و بدون تحلیل پوشش میدادند. نتیجه این امر افزایش خودکشیهای مشابه بود. پس از پذیرش دستورالعملهای صحیح در پوشش اخبار خودکشی و پرهیز از سادهسازی علتها، میزان این اتفاقات بهطور چشمگیری کاهش یافت. کرمانپور تأکید کرد که رسانهها باید از عادیسازی خودکشی پرهیز کنند و نباید این رفتار را بهعنوان یک گزینه قابل فهم یا راهحل معرفی کنند.
۴. صیانت از حریم خصوصی و کرامت انسانی
یکی دیگر از موضوعات مهمی که دکتر کرمانپور به آن اشاره کرد، حفظ حریم خصوصی و کرامت انسانی بازماندگان قربانیان خودکشی است. وی از رسانهها خواست که از انتشار نام، عکس و جزئیات شخصی قربانیان خودکشی پرهیز کنند، زیرا این اقدام نهتنها به آگاهی جامعه کمک نمیکند بلکه به خانوادهها آسیبهای بیشتری وارد میکند. همچنین این نوع پوشش، اعتماد عمومی به رسانهها را کاهش میدهد و رنج قربانیان را تکثیر میکند.
۵. تبدیل خبر به فرصت پیشگیری (Papageno effect)
دکتر کرمانپور در نهایت به پدیدهای تحت عنوان «اثر پاپاژنو» اشاره کرد که بر اساس آن، روایتهای امیدبخش از عبور سالم از بحرانها و معرفی منابع کمک میتواند باعث کاهش خودکشیها شود. در کشورهای اروپایی، تحقیقات نشان داده است که وقتی رسانهها بهجای تمرکز بر مرگ و آسیب، بر فرصتهای پیشگیری و عبور از بحران تأکید میکنند، میتوانند نرخ خودکشی را کاهش دهند. او تأکید کرد که رسانهها میتوانند با ارائه اطلاعات صحیح درباره منابع کمک و راههای دسترسی به حمایتهای روانی، جان افراد زیادی را نجات دهند.
جمعبندی تاریخی و توصیههای اخلاقی
دکتر کرمانپور در پایان جمعبندی کرد که رسانهها باید خودکشی را «مسئله سلامت عمومی» و نه «داستان قهرمانانه» ببینند. تاریخ نشان میدهد که هرجا رسانهها خودکشی را بهصورت داستانی جذاب و هیجانانگیز پوشش دادند، احتمال تقلید آن افزایش یافت. اما هرجا که این اخبار بهصورت مسئولانه و با هدف آگاهیبخشی و پیشگیری منتشر شده است، آسیبها کاهش یافته است. او تأکید کرد که رسانهها باید هوشمندانه و با انتخاب دقیق واژهها، از شدت آسیبها بکاهند و بهجای پخش شوک، پخش امید کنند.
نظر شما