به گزارش سلامت نیوز به نقل از خراسان، جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونی علیه ایران، اگرچه با ایستادگی قابل تقدیر نیروهای مسلح همراه بود، اما از جنبه اقتصادی، آثار منفی بر بخش هایی از بازار کار، تولید، مسکن و معیشت مردم برجای گذاشته است. رکود در برخی صنایع، کاهش تقاضا، افت نقدینگی و تخریب بخشی از زیرساختهای شهری و مسکونی، دولت را واداشته تا بستهای جامع از حمایتهای مالی، معیشتی و شهری را تدوین کند. بر این اساس، از ثبتنام تسهیلات اضطراری برای حفظ اشتغال گرفته تا وام ودیعه مسکن و طرح «اعتبار ملی ایرانیان»، مجموعهای از سیاستهای حمایتی برای عبور از بحران در دستورکار قرار گرفته است.
تسهیلات کسب و کار؛ نجات اشتغال در اولویت
وزارت امور اقتصادی و دارایی با صدور اطلاعیه عمومی شماره یک، از آغاز ثبتنام تسهیلات ویژه کسبوکارهای خسارتدیده از جنگ خبر داده است. بنگاههایی که بین دو تا پنجاه نیروی کار بیمهشده دارند، میتوانند از این امکان به تعداد افراد شاغل بهرهمند شوند. مبلغ تسهیلات به ازای هر کارگر ۴۴ میلیون تومان (۴۴۰ میلیون ریال) تعیین شده است (که تقریباً معادل حقوق پایه ماه های فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۵ است)؛ با بازپرداخت کوتاهمدت در دو تا چهار قسط طی شش ماه.
نرخ سود پایه این وام ۲۳ درصد است، اما در صورت حفظ یا افزایش اشتغال تا پایان خردادماه، بنگاه مشمول پاداش میشود و نرخ سود به ۱۸ درصد کاهش مییابد. در مقابل، اگر تعداد کارکنان به زیر ۸۰ درصد برسد، نرخ بهره تا ۳۵ درصد افزایش مییابد و کل بدهی به همراه جریمه بهصورت یکجا مطالبه میشود.
کارشناسان این مکانیسم «تشویق و تنبیه» را طراحی هوشمندانهای برای تضمین حفظ اشتغال میدانند، هرچند برخی صاحبان بنگاهها نگران فشار احتمالی شرایط جنگی بر نیروی انسانی خود هستند. با این حال، وزارت اقتصاد وعده داده است که تسهیلات در کمتر از ۲۴ ساعت پس از تأیید مدارک پرداخت خواهد شد. ثبتنام در سامانه «کات» به نشانی
kat.mefa.ir از ۲۶ فروردین تنها بهمدت پنج روز فعال است. بازه زمانی که البته کوتاه به نظر می رسد.
وام ودیعه مسکن؛ کمک فوری به خسارتدیدگان جنگ
وزارت راه و شهرسازی نیز با محوریت وزیر فرزانه صادق مالواجرد، از طرح گستردهای برای پرداخت وام ودیعه مسکن به خسارتدیدگان جنگ خبر داده است. این تسهیلات بهمنظور کمک به خانوارهایی است که منازل آنان تخریب یا غیرقابل سکونت شده و یا نیازمند تعمیر یا مقاوم سازی است.
وزیر راه تأکید کرده که منابع مالی طرح تأمین شده است و همه واحدهای معرفیشده از سوی بنیاد مسکن تا پایان هفته جاری باید تسهیلات خود را دریافت کنند. بانکها موظفاند فرایندهای اداری را تسهیل کنند و حتی در ایام تعطیل بهصورت شبانهروزی کار پرداخت را انجام دهند.
بر این اساس، سامانه تسهیلات قرضالحسنۀ اسکان موقت با نشانی saman.mrud.ir راهاندازی شده و سقف تسهیلات ودیعه اسکان موقت بر اساس نوع منطقه به این شرح است:
روستاها: تا سقف ۳۰۰ میلیون تومان
شهرهای با جمعیت کمتر از ۲۵ هزار نفر: تا سقف ۴۰۰ میلیون تومان
شهرهای با جمعیت بالای ۲۵ هزار نفر: تا سقف ۶۰۰ میلیون تومان
مراکز استان ها (به استثنای کلانشهرها) تا سقف ۷۰۰ میلیون تومان
مدت بازپرداخت این تسهیلات، بر اساس نوع خسارت تعیین شده از ۱۲ تا ۲۴ ماه است.
درخور ذکر است خدماترسانی در کلانشهرها (بالای یک میلیون نفر) بر عهدۀ شهرداریهاست. به عنوان مثال در شهر تهران، شهرداری به جای پرداخت وام ودیعۀ اسکان موقت، شهروندانی را که خانههای آنها قابل سکونت نیست، به اقامتگاههای تحت مالکیت خود یا هتلها منتقل میکند.
مشوق های شهرسازی برای بازسازی؛ دست خالی خسارت دیدگان
همزمان با بستههای مالی، شورایعالی شهرسازی و معماری نیز بستهای از مشوقهای شهرسازی برای بازسازی ساختمانهای آسیبدیده تصویب کرده است. غلامرضا کاظمیان، دبیر شورا، اعلام کرده که این بسته شامل مواردی چون تغییر کاربری به نوع انتفاعیتر، افزایش یا اصلاح تراکم ساختمانی، و تسهیل ضوابط شهرسازی و معماری است.به گفته او، هدف از این مشوقها تسریع در نوسازی بناهایی است که بر اثر شدت خسارت دیگر قابل مرمت نیستند. رعایت الزامات ایمنی، پدافند غیرعامل و استانداردهای ساخت نیز در کنار این تسهیلها الزامی خواهد بود تا تابآوری شهری در برابر بحرانهای آینده افزایش یابد.
سخنگوی دولت در برنامه تلویزیونی در این باره گفته است کسانی که منازلشان نیاز به مقاوم سازی یا تخریب و بازسازی دارد، اجازه تراکم شناور دریافت خواهند کرد. مثلاً چنانچه ساختمانی قرار بوده ۵ طبقه ساخته شود، دو طبقه تراکم اضافه به آن تعلق می گیرد (به طور رایگان) تا سازنده رغبت برای ساخت پیدا کند.
با وجود این، کارشناسان تأکید میکنند که این نوع مشوقها ممکن است برای بسیاری از خانوارهای خسارتدیده کفایت نکند؛ زیرا بخش قابل توجهی از ساکنان، توان مالی لازم را برای آغاز پروژههای ساختمانی- حتی با تراکم بیشتر- ندارند. در نتیجه، احتمال میرود فشار اقتصادی این خانوارها را به سمت فروش ملک یا جابه جایی اجباری سوق دهد؛ مسیری که میتواند بافت اجتماعی محلات آسیبدیده را نیز دچار تغییر کند.
از سوی دیگر معلوم نیست با توجه به تراکم بسیار زیاد مسکن در شهرهایی مانند تهران، تا چه میزان تراکم های اضافه، امکان افزوده شدن داشته باشند و قیدهایی از قبیل رعایت پدافند غیرعامل تا چه میزان رعایت خواهد شد. در نتیجه باید گفت، بدون پیشبینی ابزارهای تأمین مالی مستقیم برای خانوارهای کمدرآمد، مشوقهای شهرسازی بهتنهایی نمیتوانند تضمینکننده بازگشت ساکنان اصلی به بافتهای آسیبدیده باشند.
اعتبار ملی ایرانیان؛ کمک معیشتی در شرایط جنگی
یکی از مهمترین بستههای حمایتی دولت در بعد معیشتی که از قبل از جنگ پیگیری می شود، طرح «اعتبار ملی ایرانیان» است. با این حال، اظهارات حسینی کیا، عضو کمیسیون صنایع و معادن، نشان می دهد که هم اینک این طرح با محوریت وزارت اقتصاد در دستورکار قرار گرفته است. طبق این طرح، به هر خانواده ایرانی ۳۰ میلیون تومان اعتبار خرید با اقساط بلندمدت و نرخ بهره پایین اختصاص مییابد. کارشناسان معتقدند اجرای کامل این طرح میتواند تا حدودی از شوک تورمی ناشی از جنگ بکاهد و به گردش نقدینگی در بازارهای خرد کمک کند.
کارگران ساختمانی؛ حلقه مغفول حمایتی
جدای از موارد فوق، به نظر می رسد جای خالی بسته های حمایتی از کارگران بخش هایی همچون ساخت و ساز خالی است. از جمله مهم ترین اقشار آسیب دیده، کارگران ساختمانی هستند که رکود بازار مسکن و افت صدور پروانه های ساختمانی در سال جاری موجب شده در تامین معیشت با دشواری روبه رو شوند. این گروه از ابتداییترین حمایتهای مالی محروماند و حتی مشمول بیمه بیکاری نیز نیستند، چون بیمهشان ماهیت «خویشفرما» دارد. در این زمینه می توان با اختصاص تسهیلات با حداقل سود، از این اقشار نیز حمایت کرد.
در مجموع به نظر می رسد دولت تلاش های خوبی برای جبران تبعات جنگ آغاز کرده است. با این حال، در برخی بخش ها از جمله کمک به بازسازی واحدهای آسیب دیده، طرح های موجود نیازمند دقت و بازبینی بیشتری است تا در حد امکان، از ایجاد چالش برای مهم ترین دارایی خانوارها یعنی مسکن جلوگیری شود. در این باره بد نیست از تجربه مهم جهاد سازندگی در بازسازی بعد از جنگ تحمیلی عراق بر ایران استفاده شود. جایی که تعاون و مشارکت های مردمی بر پایه نیت های خیرخواهانه، حرکت های سازندگی و حمایتی مهمی را رقم زد.
نظر شما