به گزارش سلامت نیوز به نقل از فارس، واکسیناسیون یکی از مؤثرترین روشهای پیشگیری از بیماریها در تاریخ پزشکی است. واکسنها با تحریک سیستم ایمنی بدن، آن را برای مقابله با عامل بیماریزا آماده میکنند، بدون آنکه فرد بیمار شود.
تزریق واکسن موجب میشود که بدن در صورت مواجهه با ویروس یا باکتری واقعی، بتواند به سرعت و با قدرت از خود دفاع کند.
اهمیت واکسن تنها در محافظت از فرد واکسینهشده خلاصه نمیشود، بلکه جامعه نیز از آن سود میبرد. هنگامی که درصد زیادی از افراد یک جامعه واکسینه میشوند، زنجیره انتقال بیماری قطع شده و حتی افرادی که قادر به تزریق واکسن نیستند (مانند نوزادان یا افراد دارای بیماریهای خاص) نیز در امان میمانند. این پدیده را «ایمنی جمعی» مینامند.
با واکسیناسیون گسترده، بسیاری از بیماریهای خطرناک مانند آبله و فلج اطفال در جهان ریشهکن یا بسیار نادر شدهاند. علاوه بر حفظ سلامت، واکسنها هزینههای درمان و بار اقتصادی ناشی از بیماریها را کاهش میدهند.
بنابراین، تزریق بهموقع واکسنها اقدامی حیاتی برای حفظ سلامت فرد و جامعه است و بیتوجهی به آن میتواند پیامدهای جدی برای سلامت عمومی به همراه داشته باشد.
آمارها نشان میدهد که ایران در سالهای اخیر از نظر پوشش واکسیناسیون در سطح نسبتاً بالایی قرار داشته است.
بر اساس برآوردهای مشترک سازمان جهانی بهداشت (WHO) و یونیسف در گزارش سال ۲۰۲۳، پوشش واکسنهای اصلی کودکان در ایران معمولاً بالای ۹۰ درصد بوده است.
بهعنوان مثال، میزان دریافت سه دوز واکسن دیفتری، کزاز و سیاهسرفه (DTP3) در کودکان حدود ۹۵ درصد و پوشش واکسن سرخک نیز در حدود ۹۰ تا ۹۵ درصد گزارش شده است.
این ارقام نشان میدهد که برنامه ایمنسازی کشوری در ایران از گستردگی و دسترسی مناسبی برخوردار است.
دستیابی به پوشش بالای ۹۰ درصد برای بسیاری از واکسنها، نقش مهمی در کنترل بیماریهای واگیردار و جلوگیری از همهگیریهای گسترده داشته است. البته حفظ این سطح از پوشش نیازمند تداوم آگاهی عمومی، دسترسی عادلانه به خدمات بهداشتی و پایبندی خانوادهها به برنامه زمانبندی واکسیناسیون است.
هفته جهانی ایمنسازی ۲۰۲۶( 30 -24 آوریل) برابر با ۴ الی ۱۰ اردیبهشت، با شعار «واکسنها برای هر نسل مؤثرند»، بر نقش حیاتی واکسیناسیون در سلامت عمومی و بقای نسلها تأکید میکند.
این رویداد جهانی یادآور دستاوردهای چشمگیر واکسنها در طول بیش از نیم قرن گذشته است؛ دستاوردهایی که به لطف تصمیم آگاهانه افراد برای محافظت از خود و عزیزانشان، بیش از ۱۵۰ میلیون نفر را از مرگ نجات داده و از بروز بیماریهای مهلک مانند سرخک، دیفتری، فلج اطفال و بسیاری دیگر جلوگیری کرده است.
اهمیت واکسیناسیون در طول تاریخ و پیشرفتهای نوین
واکسنها، به عنوان یکی از قدرتمندترین ابزارهای سلامت عمومی، بیش از ۲۰۰ سال است که نسل به نسل، سپر بلای بشریت بودهاند. موفقیت چشمگیر واکسیناسیون تا بدانجا رسیده که بسیاری از بیماریهای هولناک که زمانی کابوس خانوادهها بود، امروزه در بسیاری از نقاط جهان به ندرت مشاهده میشوند. این دستاورد عظیم، نتیجهی تلاش مستمر علمی و تعهد فردی به سلامت است.
امروزه، با پیشرفتهای شگرف علمی، واکسنهای نوین علیه بیماریهایی چون مالاریا، کووید-۱۹، HPV، وبا، تب دنگی، مننژیت، RSV، ابولا و Mpox توسعه یافتهاند. این نوآوریها به افراد در هر سنی کمک میکنند تا زندگی طولانیتر، سالمتر و باکیفیتتری را تجربه کنند.
چالشها و امیدها
با وجود این پیشرفتها، نباید از چالشهای پیش رو غافل شد. در سال ۲۰۲۴، متأسفانه حدود ۲۰ میلیون کودک در سراسر جهان، حداقل یک دوز واکسن ضروری را دریافت نکردهاند.
این آمار، زنگ خطری است که اهمیت تلاشهای مستمر برای دسترسی عادلانه به واکسنها را یادآوری میکند.
واکسنها: سرمایهگذاری در آینده
تصمیم خانوادهها برای واکسیناسیون فرزندانشان، در کنار تعهد بیدریغ کادر بهداشت و درمان، نقشی کلیدی در بهبود ۴۰ درصدی بقای نوزادان در ۵۰ سال گذشته ایفا کرده و دهها میلیون کودک را از معلولیتهای مادامالعمر مصون داشته است.
امروزه، تعداد کودکانی که اولین سالهای زندگی خود را با سلامتی پشت سر میگذارند، به مدرسه میروند، تحصیل میکنند، تشکیل خانواده میدهند و دوران کهولت را تجربه میکنند، بیش از هر زمان دیگری در طول تاریخ بشر است.
پیام هفته جهانی ایمنسازی هفته جهانی ایمنسازی ۲۰۲۶ با شعار «واکسنها برای هر نسل مؤثرند»، فرصتی است تا بار دیگر بر این حقیقت تأکید کنیم که واکسنها، نه تنها میراثی ارزشمند از گذشته، بلکه سرمایهگذاری حیاتی برای آینده سلامت بشریت هستند.
بیایید با ترویج فرهنگ واکسیناسیون، اطمینان حاصل کنیم که این میراث گرانبها، نسل به نسل به آیندگان منتقل شود و جهانی سالمتر را برای همه بسازیم.
نظر شما