به گزارش سلامت نیوز، مشاور عالی سازمان بهزیستی کشور با اشاره به اینکه حفظ استقلال از بزرگ‌ترین نیازهای سالمندان است، گفت: نیاز سالمندان فقط درمان بیماری نیست، بسیاری از سالمندان به مراقبت‌های مستمر، حفظ استقلال، حمایت روانی و اجتماعی، محیط زندگی مناسب، دسترسی آسان به خدمات سلامت و همچنین امنیت اقتصادی و حمایت‌های اجتماعی متناسب با سالمندی نیاز دارند.

احمد دلبری روز پنج شنبه در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا افزود: با افزایش سالمندی جمعیت، پاسخ به این نیازها مستلزم توسعه مراقبت‌های جامعه‌محور، مراقبت در منزل، پیشگیری از ناتوانی و تقویت خدمات چندتخصصی است. هدف باید این باشد که سالمندان فقط عمر طولانی‌تر نداشته باشند، بلکه سال‌های بیشتری را با سلامت، استقلال و کیفیت زندگی مناسب سپری کنند.

وی در ادامه با تاکید بر اهمیت پیشگیری از ناتوانی برای حفظ استقلال سالمندان، خاطرنشان کرد: نظام سلامت باید از نگاه صرفا درمان‌محور به سمت پیشگیری، حفظ عملکرد و مراقبت‌های جامع سالمندی حرکت کند. توسعه آموزش نیروی انسانی متخصص، تقویت خدمات جامعه‌محور و مراقبت در منزل، آمادگی برای مراقبت‌های طولانی‌مدت و توجه بیشتر به غربالگری و پیشگیری از ناتوانی باید در اولویت قرار گیرد.

دلبری که ریاست انجمن علمی سالمندشناسی و طب سالمندان ایران را بر عهده دارد، افزود: همچنین سیاست‌های سلامت باید با واقعیت سالمند شدن جمعیت ایران هماهنگ شود؛ زیرا تصمیم‌های امروز، کیفیت زندگی سالمندان و هزینه‌های نظام سلامت در دهه‌های آینده را تعیین می‌کند.

وی خاطرنشان کرد: برای بهبود دسترسی سالمندان به خدمات سلامت، باید خدمات بیش از گذشته به محل زندگی سالمندان نزدیک شود؛ از جمله توسعه مراقبت در منزل، تقویت خدمات جامعه‌محور و استفاده از فناوری‌های سلامت. همچنین لازم است نظام ارجاع، پوشش بیمه‌ای و خدمات چندتخصصی متناسب با نیازهای سالمندان تقویت شود. بسیاری از سالمندان به دلیل محدودیت حرکتی، مشکلات اقتصادی یا وابستگی، حتی در دسترسی به خدمات اولیه سلامت با چالش مواجه هستند؛ بنابراین دسترسی آسان و مستمر باید به یکی از اولویت‌های نظام سلامت تبدیل شود، به‌ویژه توسعه ساختارمند خدمات مراقبت و ویزیت در منزل برای سالمندان دارای محدودیت عملکردی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

ضرورت آموزش سالمندی برای پزشکان

این استاد تمام دانشگاه و مشاور عالی سازمان بهزیستی کشور گفت: با توجه به روند سریع سالمندی جمعیت، به نظر می‌رسد آموزش‌های حوزه سالمندی در همه سطوح نظام سلامت هنوز متناسب با نیاز آینده توسعه نیافته است. مراقبت از سالمندان نیازمند شناخت بیماری‌های مزمن، چنددارویی، اختلالات شناختی، مسائل روانی - اجتماعی، پیشگیری از ناتوانی و رویکردهای چندتخصصی است. تقویت آموزش سالمندی برای پزشکان، پرستاران و سایر گروه‌های سلامت و همچنین توسعه آموزش‌های بین‌رشته‌ای، می‌تواند به آمادگی بیشتر نظام سلامت برای پاسخ به نیازهای سالمندان کمک کند.

دلبری افزود: اکنون مهم‌ترین چالش، کمبود شدید نیروی متخصص در برابر رشد سریع جمعیت سالمندان است. علاوه بر این، محدود بودن ظرفیت‌های آموزشی، آگاهی ناکافی نسبت به نقش طب سالمندی و آماده نبودن کامل نظام سلامت، پوشش‌های بیمه‌ای و زیرساخت‌های مراقبت طولانی‌مدت و چندبُعدی سالمندان از چالش‌های جدی محسوب می‌شود. در حالی که بار بیماری‌های مزمن، دمانس، ناتوانی و نیاز به مراقبت در سالمندان در حال افزایش است، زیرساخت‌های تخصصی متناسب با این تغییر جمعیتی هنوز به اندازه کافی توسعه نیافته‌اند.

وی یادآور شد: آینده طب سالمندی، آینده یکی از مهم‌ترین حوزه‌های نظام سلامت خواهد بود؛ زیرا تقریبا همه کشورها با افزایش امید به زندگی و رشد جمعیت سالمند مواجه‌اند. انتظار می‌رود این حوزه بیش از گذشته به سمت پیشگیری، مراقبت‌های شخصی‌سازی‌شده، فناوری‌های دیجیتال، مراقبت در منزل، هوش مصنوعی و مدیریت بیماری‌های مزمن حرکت کند. در ایران نیز با شتاب سالمندی جمعیت، نیاز به متخصصان طب سالمندی و خدمات جامع سالمندی در سال‌های آینده افزایش خواهد یافت. سؤال اصلی این نیست که آیا به این تخصص نیاز خواهیم داشت یا نه؛ بلکه این است که آیا برای این نیاز از امروز آماده می‌شویم یا خیر.

مراقبت از سالمندان نیازمند ویزیت در منزل است

مشاور عالی سازمان بهزیستی کشور اظهار داشت: برای جذب جوانان به طب سالمندی، تنها معرفی اهمیت علمی این رشته کافی نیست؛ بلکه باید زیرساخت‌های حرفه‌ای و اقتصادی آن نیز تقویت شود. مراقبت از سالمندان معمولا نیازمند صرف زمان بیشتر، ارزیابی چندبُعدی جسمی، روانی و اجتماعی و در بسیاری موارد ویزیت در منزل و بررسی محیط زندگی سالمند است؛ در حالی که نظام‌های پرداخت فعلی همیشه این پیچیدگی و زمان صرف‌شده را منعکس نمی‌کنند و لازم است نظام پرداخت، خدمات زمان‌بر و جامع سالمندی را متناسب با پیچیدگی آن ارزش‌گذاری کند.

دلبری افزود: اگر حمایت‌های شغلی، جایگاه تخصصی، تعرفه‌های متناسب با ماهیت خدمات سالمندی و فرصت‌های حرفه‌ای این حوزه تقویت شود، طب سالمندی می‌تواند برای نسل جدید پزشکان به یکی از تخصص‌های اثرگذار و آینده‌دار تبدیل شود. سرمایه‌گذاری بر متخصصان سالمندی، در واقع سرمایه‌گذاری برای آمادگی نظام سلامت در برابر آینده جمعیتی کشور است.

وی گفت: نیازهای سالمندان معمولا فقط پزشکی نیست و ابعاد روانی، اجتماعی، توانبخشی و مراقبتی را نیز در بر می‌گیرد؛ بنابراین مراقبت مؤثر از سالمندان نیازمند همکاری نزدیک پزشکان، پرستاران، روانشناسان، متخصصان توانبخشی، مددکاران اجتماعی و مراقبان است. تقویت آموزش‌های بین‌رشته‌ای، ایجاد تیم‌های مراقبتی مشترک و توسعه مدل‌های مراقبت جامع می‌تواند به ارائه خدمات هماهنگ‌تر و مؤثرتر برای سالمندان کمک کند. آینده مراقبت سالمندی، بیش از آنکه فردمحور باشد، تیم‌محور خواهد بود.