به گزارش سلامت نیوز به نقل از eatingwell، آلزایمر یک بیماری تحلیلبرنده مغز است که بهتدریج سلولهای عصبی را تخریب میکند و بر حافظه، توانایی حل مسئله، خلقوخو، گفتار و انجام فعالیتهای روزمره تأثیر میگذارد. به دلیل ماهیت پیشرونده این بیماری، تشخیص آن میتواند برای فرد مبتلا و خانوادهاش بسیار دشوار و دردناک باشد.
با این حال، بسیاری از تصورات رایج درباره علت بروز آلزایمر، افراد در معرض خطر و روشهای درمان آن با واقعیتهای علمی فاصله دارند. «دیوید پرلماتر»، متخصص مغز و اعصاب، چهار باور نادرست رایج درباره این بیماری را توضیح میدهد.
باور اول: آلزایمر کاملاً به ژنتیک بستگی دارد
اگر یکی از اعضای خانواده شما به آلزایمر مبتلا بوده باشد، احتمال ابتلای شما نیز ممکن است افزایش یابد. پژوهشگران تاکنون بیش از ۷۵ گونه ژنتیکی مرتبط با این بیماری را شناسایی کردهاند که یکی از شناختهشدهترین آنها ژن APOE-e4 است.
اما داشتن سابقه خانوادگی یا حتی مثبت بودن آزمایش ژنتیکی به این معنا نیست که حتماً به آلزایمر مبتلا خواهید شد.
پرلماتر میگوید: «ژنها ممکن است اسلحه را پر کنند، اما این سبک زندگی و محیط هستند که ماشه را میکشند.»
مطالعات نشان میدهد افرادی که رژیم غذایی متعادل دارند، فعالیت بدنی منظم انجام میدهند، ذهن خود را فعال نگه میدارند، از مصرف دخانیات و الکل پرهیز میکنند، حتی در صورت داشتن ژن APOE-e4 نیز ممکن است خطر ابتلای کمتری داشته باشند.
به گفته این متخصص، بسیاری از فرآیندهای زیستی مرتبط با افزایش خطر آلزایمر، مانند التهاب مزمن، مقاومت به انسولین و اختلال عملکرد عروق، تحت تأثیر مستقیم سبک زندگی قرار دارند.
باور دوم: فقط سالمندان به آلزایمر مبتلا میشوند
اگرچه شایعترین نوع آلزایمر در افراد بالای ۶۵ سال رخ میدهد، اما این بیماری میتواند افراد جوانتر را نیز درگیر کند.
برآوردها نشان میدهد بین ۵ تا ۱۰ درصد مبتلایان به آلزایمر، علائم بیماری را پیش از ۶۵ سالگی تجربه میکنند و در برخی موارد، بیماری حتی از دهه ۳۰ زندگی آغاز میشود.
آلزایمر زودرس معمولاً با عوامل ژنتیکی متفاوتی نسبت به نوع شایع سالمندی مرتبط است و اغلب روند پیشرفت سریعتر و تهاجمیتری دارد. همچنین نقش ژنتیک در این نوع بیماری پررنگتر است، هرچند همچنان سبک زندگی میتواند تا حدی بر روند بیماری تأثیر بگذارد.
باور سوم: داروهای فعلی میتوانند آلزایمر را درمان کنند
با وجود پیشرفتهای علمی و معرفی داروهای جدید، هنوز درمان قطعی برای آلزایمر وجود ندارد.
در سالهای اخیر داروهایی مانند لکانماب و دونانماب که برای پاکسازی پلاکهای آمیلوئیدی از مغز طراحی شدهاند، توجه زیادی را جلب کردهاند. این پلاکها یکی از نشانههای شناختهشده بیماری آلزایمر هستند.
اما مطالعات نشان دادهاند که این داروها در مقایسه با دارونما، طی چند سال استفاده، بهبود چشمگیری در عملکرد شناختی یا کیفیت زندگی بیماران ایجاد نمیکنند.
از سوی دیگر، این درمانها بدون خطر نیستند و میتوانند عوارضی مانند تورم یا خونریزی مغزی ایجاد کنند که در موارد نادر حتی کشنده است.
پرلماتر میگوید: «برای دستیابی به یک درمان دارویی مؤثر و معنادار برای آلزایمر، هنوز راه درازی در پیش داریم.»
باور چهارم: پس از شروع علائم دیگر هیچ کاری نمیتوان انجام داد
میانگین طول عمر بیماران پس از ظهور علائم آلزایمر حدود هفت سال است، اما این مدت در افراد مختلف متفاوت است.
برای سالها تصور میشد که پس از آغاز افت شناختی، هیچ راهی برای کند کردن روند بیماری وجود ندارد. اما تحقیقات جدید این دیدگاه را به چالش کشیدهاند.
به گفته پرلماتر، شواهد فزایندهای وجود دارد که نشان میدهد مداخلات جامع سبک زندگی میتوانند حتی پس از شروع علائم نیز بر عملکرد شناختی تأثیر مثبت بگذارند.
فعالیت بدنی منظم، مدیریت استرس، تغذیه سالم و مغذی، حفظ ارتباطات اجتماعی و مشارکت در فعالیتهای ذهنی میتوانند به حفظ عملکرد شناختی و بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک کنند.
این اقدامات اگرچه بیماری را درمان نمیکنند، اما میتوانند التهاب را کاهش دهند، جریان خون مغز را بهبود ببخشند، متابولیسم گلوکز را تنظیم کنند و از سلامت سلولهای عصبی حمایت کنند.
پرلماتر تأکید میکند: «مداخلات سبک زندگی درمان قطعی نیستند، اما میتوانند بر روند بیماری و کیفیت زندگی افراد اثر مثبت داشته باشند.»
آلزایمر همچنان یکی از پیچیدهترین بیماریهای مغزی است و هنوز درمان قطعی برای آن وجود ندارد. با این حال، باور به این که ژنتیک سرنوشت را تعیین میکند، فقط سالمندان در معرض خطر هستند یا پس از تشخیص دیگر کاری از دست کسی برنمیآید، با یافتههای علمی امروز همخوانی ندارد.
کارشناسان تأکید میکنند که تشخیص زودهنگام، پیگیری پزشکی و اتخاذ سبک زندگی سالم میتواند هم در کاهش خطر ابتلا و هم در بهبود کیفیت زندگی افراد مبتلا نقش مهمی ایفا کند.
نظر شما