با گسترش استفاده از گوشی‌های هوشمند، تبلت و رایانه، نگرانی والدین درباره میزان مناسب استفاده کودکان از صفحه‌نمایش افزایش یافته است. متخصصان می‌گویند آنچه اهمیت دارد، فقط تعداد ساعات استفاده نیست، بلکه کیفیت محتوا و حفظ تعادل میان فناوری و سایر فعالیت‌های روزانه نیز نقش تعیین‌کننده‌ای دارد.

زمان مناسب استفاده کودکان از صفحه‌نمایش

به گزارش سلامت نیوز به نقل از clevelandclinic،‌تلویزیون، تلفن همراه، تبلت، رایانه و بازی‌های ویدیویی به بخش جدایی‌ناپذیر زندگی امروز تبدیل شده‌اند. با این حال، یکی از دغدغه‌های اصلی والدین این است که فرزندشان چه مقدار می‌تواند از این وسایل استفاده کند، بدون آنکه سلامت او به خطر بیفتد.

متخصصان می‌گویند پاسخ این سؤال به سن کودک، نوع استفاده از صفحه‌نمایش و اینکه آیا این زمان جای فعالیت‌های ضروری مانند خواب، ورزش، درس خواندن و تعامل با خانواده را می‌گیرد یا خیر، بستگی دارد.

صفحه‌نمایش شامل چه وسایلی می‌شود؟

هر زمانی که کودک به یک صفحه‌نمایش نگاه می‌کند، جزو «زمان استفاده از صفحه‌نمایش» محسوب می‌شود؛ از جمله:

  • تماشای تلویزیون
  • بازی‌های رایانه‌ای و ویدیویی
  • استفاده از تلفن همراه یا تبلت
  • گشت‌وگذار در شبکه‌های اجتماعی
  • تماشای ویدئو
  • مطالعه کتاب الکترونیکی یا اخبار

کودکان در هر سن چه میزان می‌توانند از صفحه‌نمایش استفاده کنند؟

متخصصان آکادمی اطفال آمریکا دیگر تنها بر تعداد ساعات استفاده تأکید ندارند و معتقدند کیفیت محتوا و شیوه استفاده نیز اهمیت زیادی دارد.

توصیه‌های کلی عبارت‌اند از:

  • کودکان زیر ۱۸ ماه: تا حد امکان از صفحه‌نمایش استفاده نکنند.
  • ۱۸ ماه تا ۵ سال: حداکثر یک ساعت در روز و فقط محتوای آموزشی و باکیفیت، ترجیحاً همراه با حضور والدین.
  • ۵ سال به بالا: به‌جای تعیین ساعت مشخص، باید تعادل حفظ شود؛ به‌طوری‌که استفاده از صفحه‌نمایش جای خواب، فعالیت بدنی، تکالیف مدرسه، روابط خانوادگی و ارتباط حضوری با دوستان را نگیرد.

همچنین کیفیت استفاده اهمیت زیادی دارد. برای مثال، گفت‌وگوی تصویری با پدربزرگ و مادربزرگ یا یادگیری برنامه‌نویسی، ارزش آموزشی بیشتری نسبت به ساعت‌ها پرسه زدن در شبکه‌های اجتماعی دارد.

استفاده بیش از حد از صفحه‌نمایش چه پیامدهایی دارد؟

اختلال در رشد اجتماعی و زبانی

کودکان خردسال از طریق تعامل مستقیم با والدین و اطرافیان، صحبت کردن، برقراری ارتباط و درک احساسات دیگران را یاد می‌گیرند. صفحه‌نمایش نمی‌تواند جایگزین این ارتباطات واقعی شود.

اختلال در خواب

نور و محتوای محرک صفحه‌نمایش می‌تواند به خواب رفتن و کیفیت خواب کودکان را مختل کند. به همین دلیل، توصیه می‌شود حداقل یک ساعت پیش از خواب از وسایل دیجیتال استفاده نشود و اتاق خواب کودک فاقد تلویزیون، تبلت یا تلفن همراه باشد.

کاهش فعالیت بدنی

هرچه زمان بیشتری صرف استفاده از صفحه‌نمایش شود، فرصت کمتری برای بازی، ورزش و فعالیت‌های حرکتی باقی می‌ماند. این موضوع می‌تواند خطر اضافه‌وزن، ضعف عضلانی و عادات غذایی نامناسب را افزایش دهد.

تأثیر بر سلامت روان

در کودکان بزرگ‌تر و نوجوانان، استفاده بیش از حد از صفحه‌نمایش و به‌ویژه شبکه‌های اجتماعی، با افزایش خطر مشکلاتی مانند موارد زیر همراه است:

  • اضطراب
  • افسردگی
  • قلدری اینترنتی
  • نارضایتی از ظاهر و تصویر بدن

متخصصان هشدار می‌دهند که محتوای نامناسب، اسکرول بی‌پایان و الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی می‌توانند بر سلامت روان نوجوانان تأثیر منفی بگذارند.

چه فعالیت‌هایی می‌توانند جایگزین صفحه‌نمایش شوند؟

برای کاهش وابستگی کودکان به وسایل دیجیتال، والدین می‌توانند آنها را به فعالیت‌هایی مانند موارد زیر تشویق کنند:

  • پیاده‌روی، دوچرخه‌سواری و بازی در فضای باز
  • کتاب‌خوانی همراه با خانواده
  • انجام بازی‌های فکری، پازل و بازی‌های رومیزی
  • بازی‌های آزاد و خلاقانه بدون برنامه‌ریزی خاص

همچنین توصیه می‌شود والدین هنگام تماشای برنامه‌ها کنار فرزند خود باشند، درباره محتوای آن گفت‌وگو کنند، زمان‌هایی مانند وعده‌های غذایی و قبل از خواب را بدون صفحه‌نمایش بگذرانند و خود نیز الگوی مناسبی در استفاده از فناوری باشند.

تعادل، مهم‌تر از حذف کامل صفحه‌نمایش

کارشناسان تأکید می‌کنند استفاده از صفحه‌نمایش به‌خودی‌خود مضر نیست و حتی می‌تواند کاربردهای آموزشی و ارتباطی مفیدی داشته باشد. آنچه اهمیت دارد، این است که فناوری جایگزین خواب کافی، فعالیت بدنی، روابط خانوادگی و تجربه‌های واقعی زندگی نشود.

به گفته متخصصان، هدف حذف کامل صفحه‌نمایش نیست، بلکه باید از آن به‌عنوان ابزاری در کنار یک سبک زندگی سالم و فعال استفاده شود، نه اینکه به بخش اصلی زندگی کودک تبدیل شود.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha