به گزارش سلامت نیوز به نقل از جام جم، در سالهای اخیر، موج تازهای در میان برخی شهروندان شکل گرفته است: گرایش به نگهداری از حیوانات خانگی غیرمعمول! تبلیغات در فضای مجازی و نمایش حیواناتی چون مار، سوسمار، میمون و حتی تولهشیر بهعنوان «پت خاص» یا نماد تمایز طبقاتی، این پدیده را به یک چالش بهداشتی، ایمنی و زیستی تبدیل کردهاست.
نمادی از تجمل یا خطری برای سلامتی؟
طیف متنوعی از حیوانات، از مارها و ایگواناها گرفته تا روباه، راکون و حتی پلنگ، در خانههای برخی شهروندان زندگی میکنند. کارشناسان ریشه این تمایل را نوعی «فرهنگزدگی» و تلاش برای پر کردن خلأهای عاطفی با نمادهای تجملاتی میدانند که از فرهنگ غربی الگوبرداری شده است. با این حال، این سرگرمی بهویژه در آپارتمانهای کوچک شهری میتواند عواقب جبرانناپذیری داشته باشد.
آمار هشداردهنده مارگزیدگی
آمارهای وزارت بهداشت نشان میدهد خطر گزش توسط حیوانات، یک مسأله جدی و فراگیر در کشور است که تنها محدود به مناطق طبیعینمیشود.
سالانه بهطور متوسط بین ۵۰۰۰ تا ۶۰۰۰ مورد مارگزیدگی در کشور ثبت میشود. این آمار در سال ۱۴۰۲ به ۹۶۵۱مورد نیز رسیده که متأسفانه منجر به ۹مورد مرگ شده است. استانهای جنوبی و گرمسیر مانند خوزستان، هرمزگان، بوشهر و سیستان و بلوچستان بیشترین آمار را به خود اختصاص داده و در سال گذشته نیز پنج نفر بر اثر مارگزیدگی جان خود را از دست دادهاند.
در سال ۱۴۰۳، حدود ۴۴۵هزار مورد حیوانگزیدگی در سراسر کشور گزارش شده است. از این تعداد، ۱۸نفر به بیماری کشنده «هاری» مبتلا شدهاند. هاری یک بیماری ۱۰۰درصد کشنده است و اهمیت مراجعه فوری به ۷۲۹مرکز پیشگیری از هاری را دوچندانمیکند.
دکتر محمد زینلی رئیس اداره بیماریهای زئونوز وزارت بهداشت، ضمن هشدار نسبت به عادیسازی نگهداری مار تاکید میکند که حتی مارهای غیرسمی و اهلی شده نیز ذاتا وحشی باقی میمانند و خطر حمله و گزش دارند.
زنگ خطر بیماریهای مشترک
نگهداری از حیوانات خانگی صرفا به خطر گزش ختم نمیشود. بیماریهای مشترک بین انسان و حیوان تهدیدی خاموش اما جدی هستند. سگها میتوانند ناقل بیماریهایی چون هاری، بیماری انگلی «کیست هیداتید» و «توکسوپلاسموز» که برای زنان باردار بسیار خطرناک است، باشند.
علاوه بر این، خطر انتقال بیماری «کالاآزار» یا لیشمانیوز احشایی از طریق سگها وجود دارد که یک بیماری خطرناک و بالقوه کشنده، بهویژه برای کودکان محسوب میشود. همچنین نگهداری غیراصولی و عدم معاینه دورهای حیوانات توسط دامپزشک، خطر ابتلا به بیماریهایی مانند تب مالت (بروسلوز) و تب خونریزیدهنده کریمه کنگو را افزایش میدهد.
تجارتی پرسود و نابودگر
یکی از پیامدهای تاریک این ترند، رونق گرفتن بازار قاچاق حیات وحش است. براساس گزارشها، قاچاق حیوانات وحشی پس از قاچاق اسلحه و مواد مخدر یکی از پرسودترین انواع قاچاق در جهان و ایران است. این بازار زیرزمینی عمدتا در فضای مجازی و برخی بازارهای خاص مانند چهارراه مولوی تهران رونق دارد؛ جایی که گونههای کمیاب و در معرض خطر انقراض به قیمتهای گزاف خرید و فروش میشوند. تولهشیر، میمون، مارهای پیتون، سوسمار، سمندر، سنجاب ایرانی و انواع پرندگان شکاری از جمله قربانیان اصلی این تجارت هستند.
تهدید برای اکوسیستم
زندهگیری این حیوانات از طبیعت نهتنها جمعیت آنها را کاهش میدهد بلکه روند تخریب زیستگاهها را تسریع میکند. برای مثال زندهگیری سنجاب ایرانی که نقشی کلیدی در زادآوری جنگلهای زاگرس دارد، به تخریب این جنگلها دامن میزند. رئیس سازمان حفاظت محیط زیست نیز نسبت به تبدیل شدن قاچاق حیات وحش به بزرگترین تهدید تنوع زیستی کشور هشدار داده و خواستار برخورد قاطع قانونی و افزایش آگاهی عمومی شده است. روند رو به رشد نگهداری از حیوانات عجیب و غریب در ایران، فراتر از یک مد زودگذر، یک بحران چندوجهی است که سلامت جسمی و روانی افراد، امنیت عمومی و آینده تنوع زیستی کشور را تهدید میکند. آمار بالای حیوانگزیدگی و هزینههای سنگین درمانی و همچنین پیامدهای جبرانناپذیر قاچاق حیات وحش، ضرورت عزم جدی برای مقابله با این پدیده را نشان میدهد. این عزم باید شامل تشدید قوانین، برخورد با شبکههای قاچاق، افزایش آگاهی عمومی از طریق رسانهها و فرهنگسازی برای جایگزینی این سرگرمیهای پرخطر با ارتباطات عاطفی سالم و مسئولانه باشد.
نظر شما