به گزارش سلامت نیوز به مقل از سازندگی، با نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی، سخنان ضدونقیض درباره زمان بازگشایی مدارس و جنجال شهریه کلاس‌های آنلاین، میلیون‌ها خانواده را در بلاتکلیفی قرار داده است. درحالی‌ که آموزش‌وپرورش بر بازگشایی حضوری از اول مهر تأکید دارد، ادامه‌دار شدن شرایط جنگی و دریافت شهریه‌های کامل بابت کلاس‌های مجازی، اعتراض‌های زیادی را برانگیخته است.

چند روز پیش، اظهارات یکی از نمایندگان مجلس درباره احتمال تأخیر در بازگشایی مدارس تا آبان ‌ماه، خبرساز شد. اگرچه سخنگوی وزارت آموزش‌وپرورش خیلی‌ سریع این موضوع را تکذیب کرد و گفت، مدارس طبق روال همیشگی از اول مهر باز می‌شوند اما این اظهارات متفاوت، باعث نگرانی و سردرگمی خانواده‌ها شده است.

خانواده‌ها و معضل امنیت دانش‌آموزان

وزارت آموزش‌وپرورش، اولویت اصلی خود را برگزاری کلاس‌ها به‌صورت حضوری اعلام کرده است. با این ‌حال تداوم شرایط جنگی در کشور این سوال را پیش آورده که آیا خانواده‌ها حاضر هستند، فرزندان خود را به مدرسه بفرستند؟ برای بیشتر والدین، حفظ سلامت و امنیت بچه‌ها بر هر چیز دیگری اولویت دارد و در صورت تداوم خطرات، ترجیح می‌دهند بچه‌ها در خانه بمانند.

آموزش مجازی؛ کاهش کیفیت و فشار بر والدین

اگر شرایط به‌گونه‌ای شود که کلاس‌ها دوباره غیرحضوری برگزار شوند، چالش‌های آموزش آنلاین دوباره سر باز می‌کنند. به گفته کارشناسان، آموزش مجازی به‌ویژه برای دانش‌آموزان دبستانی نمی‌تواند، جایگزین کلاس حضوری شود. علاوه بر افت تحصیلی، بار اصلی یادگیری و آموزش عملاً بر دوش والدین می‌افتد؛ موضوعی که فشار زیادی به خانواده‌ها وارد می‌کند.

جنجال شهریه مدارس غیردولتی

موضوع شهریه‌ها یکی دیگر از نقاط اصلی اختلاف است. مسئولان برخی مدارس غیردولتی می‌گویند چون کلاس‌های آنلاین برگزار کرده‌اند، شهریه باید به‌طور کامل پرداخت شود. در مقابل، والدین می‌گویند کلاس مجازی با کلاس حضوری قابل مقایسه نیست و هزینه‌های جاری مدرسه کاهش یافته است.

همچنین گزارش‌ها نشان می‌دهد، برخی مدارس از تحویل کارنامه یا پرونده دانش‌آموزان تا تسویه‌حساب کامل خودداری می‌کنند؛ رفتاری که آموزش‌وپرورش، آن را خلاف مقررات و غیرقانونی خوانده است. طبق مصوبه سازمان مدارس غیردولتی، هزینه خدماتی مانند سرویس رفت‌وآمد، غذا، ورزش و اردو که به دلیل تعطیلی ارائه نشده‌اند باید به خانواده‌ها پس داده شود یا برای سال بعد ذخیره گردد.
در حال حاضر مهم‌ترین خواسته خانواده‌ها، شفافیت در نحوه محاسبه شهریه و نظارت واقعی بر عملکرد مدارس است. عدم تناسب میان هزینه‌های پرداختی و کیفیت آموزش در کنار نبود برنامه‌ای مشخص برای جبران عقب‌ماندگی درسی از معضلات فعلی نظام آموزشی است.

استدلال مدارس؛ هزینه‌ها متوقف نمی‌شود

نرگس ملک‌زاده، کارشناس آموزشی، معتقد است مدارس غیردولتی دریافت کامل شهریه را با استناد به ادامه ارائه خدمات آموزشی توجیه می‌کنند؛ خدماتی که از نگاه مدیران مدارس تفاوتی نمی‌کند به‌صورت حضوری ارائه شود یا مجازی. او  می‌گوید، مدیران این مدارس تأکید دارند که آموزش متوقف نشده و تنها شیوه ارائه آن تغییر کرده است.
به گفته او، هرچند کیفیت آموزش در مدارس غیردولتی نسبت به مدارس دولتی، تفاوت محسوسی دارد اما این تفاوت لزوماً به‌ معنای رضایت خانواده‌ها از آموزش مجازی نیست؛ «پسرم در مدرسه دولتی درس می‌خواند و دخترم در مدرسه غیردولتی. وقتی کیفیت آموزش این دو را مقایسه می‌کنم، تفاوت کاملاً محسوس است. در مدارس دولتی، آموزش مجازی عمدتاً بر بستر «شاد» انجام می‌شود؛ سامانه‌ای که همواره با مشکلات دسترسی و ضعف در تعامل آموزشی روبه‌رو بوده است».

عادی‌سازی شرایط جنگی

ملک‌زاده می‌گوید، آنچه در گفت‌وگو با مسئولان آموزش‌وپرورش بیش از همه به‌ چشم می‌آید، تلاش برای عادی‌سازی شرایط است. به گفته او، مسئولان بر این باورند که باید وضعیت کنونی را مشابه سال‌های جنگ در نظر گرفت؛ همان‌طور که در دوران جنگ تحمیلی، مدارس و مراکز آموزشی به فعالیت خود ادامه می‌دادند اکنون نیز نباید جنگ موجب توقف آموزش شود.

او البته تأکید می‌کند که این نگاه با واقعیت امروز جامعه فاصله دارد؛ «نوع نگرش خانواده‌های امروز با خانواده‌های دهه ۶۰ تفاوت زیادی دارد و نمی‌توان همان الگو را به شرایط فعلی تعمیم داد. بسیاری از والدین به دلیل نگرانی‌های امنیتی حاضر نیستند، فرزندشان را به مدرسه بفرستند و این پرسش همچنان بی‌پاسخ مانده که در قبال این خانواده‌ها چه تصمیمی گرفته خواهد شد».

این کارشناس آموزشی درباره استدلال مدارس غیردولتی برای دریافت کامل شهریه نیز می‌گوید، مدیران مدارس معتقدند، هزینه‌های اصلی مدرسه با مجازی شدن آموزش حذف نمی‌شود. به گفته آنها اجاره ساختمان، حقوق معلمان و هزینه‌های جاری مانند آب، برق، گاز و تلفن همچنان پابرجاست و معلمان نیز در کلاس‌های مجازی تدریس می‌کنند؛ بنابراین شهریه مصوب باید به‌طور کامل پرداخت شود.
با این ‌حال، او می‌گوید حتی مسئولان آموزش‌وپرورش نیز پذیرفته‌اند که هزینه برخی خدماتی که ارائه نشده، مانند سرویس رفت‌وآمد، تغذیه یا فوق‌برنامه‌های برگزار نشده نباید از خانواده‌ها دریافت شود و باید بازگردانده شود. با وجود این به گفته ملک‌زاده بسیاری از خانواده‌ها می‌گویند این مبالغ نیز به آنها مسترد نشده است؛ موضوعی که بیش از هر چیز ضعف نظارت بر عملکرد مدارس را نشان می‌دهد. به گفته او، پاسخ مسئولان نیز معمولاً این است که خانواده‌ها در صورت مشاهده تخلف، شکایت خود را ثبت کنند تا موضوع بررسی شود.