به گزارش سلامت نیوز به نقل از scitechdaily، پژوهشگران دانشگاه ویرجینیا از افزایش چشمگیر و طولانی‌مدت موارد آسیب کبدی مرتبط با داروها و سایر مواد خارجی در بدن خبر داده‌اند؛ به طوری که گزارش‌های ثبت‌شده در مراکز مسمومیت آمریکا طی سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ نزدیک به ۴۰۰ درصد افزایش داشته است.

در این مطالعه که توسط محققان UVA Health انجام شده، آسیب‌های کبدی ناشی از موادی بررسی شد که به طور طبیعی در بدن وجود ندارند و اصطلاحاً زنوبیوتیک‌ها (Xenobiotics) نامیده می‌شوند. این گروه شامل داروها، افزودنی‌های غذایی، الکل و آلاینده‌های محیطی است.

بررسی‌ها نشان داد بیش از ۸۰ درصد موارد آسیب کبدی گزارش‌شده به بستری شدن بیماران در بیمارستان منجر شده است. در میان عوامل مختلف، داروها بیشترین سهم را داشتند و استامینوفن بیش از هر ماده دیگری با آسیب‌های کبدی مرتبط بود.

کریستوفر پی. هولستج، مدیر مرکز مسمومیت بلو ریج دانشگاه ویرجینیا، گفت: «آسیب‌های کبدی ناشی از مواد خارجی که به مراکز مسمومیت آمریکا گزارش شده‌اند، به طور مداوم افزایش یافته‌اند.»

او تأکید کرد مردم باید از احتمال آسیب کبدی ناشی از مواد مختلفی که به‌راحتی در دسترس مصرف‌کنندگان قرار دارند، آگاه باشند.

افزایش موارد آسیب کبدی از ۱۰.۹ به ۵۲.۹ مورد در هر میلیون نفر

محققان در طول ۲۴ سال مورد بررسی، در مجموع ۲۲۰ هزار و ۱۶۰ مورد آسیب کبدی مرتبط با مواد خارجی را شناسایی کردند.

با در نظر گرفتن تغییرات جمعیت آمریکا، میزان بروز این موارد از ۱۰.۹ مورد در هر یک میلیون نفر در سال ۲۰۰۰ به ۵۲.۹ مورد در هر یک میلیون نفر در سال ۲۰۲۴ افزایش یافته است.

این ارقام نشان می‌دهد افزایش موارد آسیب کبدی صرفاً به دلیل افزایش جمعیت آمریکا نبوده و نرخ بروز این آسیب‌ها نیز به شکل قابل توجهی بیشتر شده است.

محدودیت مصرف استامینوفن در داروهای ترکیبی

یکی از تغییرات مهم در طول دوره مورد بررسی، پس از اقدام سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) برای محدود کردن میزان استامینوفن در برخی داروهای تجویزی ترکیبی رخ داد.

پس از این محدودیت، موارد مواجهه با فرآورده‌های ترکیبی حاوی استامینوفن حدود ۶۰ تا ۸۵ درصد کاهش یافت.

با این حال، موارد مواجهه بالقوه خطرناک با استامینوفن به‌تنهایی در تمام این ۲۴ سال همچنان روند افزایشی داشت.

به گفته پژوهشگران، این الگو نشان می‌دهد مقررات اعمال‌شده توانسته است آسیب‌های مرتبط با داروهای ترکیبی را کاهش دهد، اما استامینوفن به‌تنهایی همچنان یکی از عوامل مهم آسیب‌های کبدی گزارش‌شده به مراکز مسمومیت است.

زنان بیشتر در معرض آسیب کبدی ناشی از استامینوفن بودند

در این مطالعه، میزان آسیب کبدی مرتبط با استامینوفن در زنان بیشتر از مردان گزارش شد.

در هر دو جنس نیز خودکشی مشکوک شایع‌ترین علت مواجهه با این ماده بود.

هولستج گفت: «آسیب‌های کبدی گزارش‌شده به مراکز مسمومیت طی ۲۵ سال گذشته به میزان قابل توجهی افزایش یافته و استامینوفن به عنوان عاملی رو به رشد مطرح شده است.»

او افزود یافته‌های این مطالعه اهمیت نقش مراکز مسمومیت را در پایش و شناسایی روندهای مسمومیت و آسیب‌های ناشی از مواد مختلف نشان می‌دهد.

الکل در رتبه دوم عوامل آسیب کبدی

پس از استامینوفن، الکل دومین عامل مهم در میان موارد آسیب کبدی گزارش‌شده بود؛ هرچند فاصله آن با استامینوفن قابل توجه بود.

آسیب‌های کبدی مرتبط با الکل در مردان بیشتر از زنان مشاهده شد، اما موارد آسیب در هر دو گروه جنسی در دوران همه‌گیری کووید-۱۹ افزایش پیدا کرد.

پژوهشگران همچنین افزایش موارد آسیب کبدی مرتبط با مواد محرک و مواد مخدر خیابانی، مکمل‌های گیاهی و غذایی و سموم محیطی را ثبت کردند.

با این حال، تعداد این موارد همچنان بسیار کمتر از آسیب‌های مرتبط با استامینوفن و الکل بود.

هولستج توصیه کرد: «داروها باید همیشه مطابق دستور پزشک و دستورالعمل درج‌شده روی بسته‌بندی مصرف شوند.»

او همچنین درباره مصرف مواد جدید و کنترل‌نشده هشدار داد و تأکید کرد برای مشخص شدن اینکه چه گروه‌هایی ممکن است بیشتر در معرض آسیب کبدی قرار داشته باشند، به مطالعات بیشتری نیاز است.