روزنامه فایننشالتایمز در گزارشی تازه از دشوارتر شدن دسترسی به دارو در ایران خبر داده و نوشته است اختلال در تجارت، حملونقل و پرداختهای بینالمللی، زنجیره تأمین دارو را تحت فشار قرار داده و بیماران مبتلا به بیماریهای خاص و سرطان را بیش از گذشته با مشکل تأمین دارو مواجه کرده است.
به گزارش سلامت نیوز، گزارش فایننشالتایمز یک نکته مهم دارد: دارو روی کاغذ از تحریمهای آمریکا معاف است اما مسیر رسیدن آن به بیمار همچنان میتواند با مانع روبهرو شود. شرکتهای دارویی برای فروش محصول به ایران تنها به مجوز نیاز ندارند؛ پول باید منتقل شود، محموله باید بیمه و حمل شود و بانکها و شرکتهای کشتیرانی نیز باید حاضر به پذیرش معامله باشند.
همین زنجیره از موانع است که به گفته فایننشالتایمز، تأمین دارو در ایران را دشوارتر کرده است.
داروی بیماران خاص؛ حساسترین حلقه زنجیره
در این میان، وضعیت بیماران مبتلا به بیماریهای خاص حساستر است؛ چراکه برای بسیاری از این بیماران، جایگزین کردن یک دارو یا حتی چند هفته وقفه در درمان، تصمیم سادهای نیست.
گزارش فایننشالتایمز به مشکلات دسترسی به برخی داروهای مورد نیاز بیماران تالاسمی اشاره میکند؛ بیمارانی که برای کنترل عوارض ناشی از دریافت مکرر خون، به داروهای دفعکننده آهن نیاز دارند.
یکی از داروهای مطرحشده در این زمینه جادنو Jadenu، محصول داروسازی نووارتیس Novartis، است که برای کنترل تجمع آهن در بدن بیماران مبتلا به اضافهبار مزمن آهن ناشی از تزریقهای مکرر خون استفاده میشود.
این مسئله نشان میدهد کمبود دارو فقط به داروهای عمومی یا اقلامی که امکان جایگزینی آنها وجود دارد محدود نمیشود؛ در برخی گروهها، دسترسی به یک داروی مشخص میتواند مستقیماً با ادامه درمان بیمار گره خورده باشد.
داروهای سرطان هم در امان نماندهاند
بیماران سرطانی نیز یکی دیگر از گروههایی هستند که از اختلال در زنجیره تأمین آسیب میبینند. تأمین داروهای تخصصی سرطان به واردات برخی داروهای نهایی، مواد اولیه و تجهیزات وابسته است و هر اختلال در حملونقل یا پرداخت میتواند روند تأمین را دشوار کند.
در چنین شرایطی، مسئله فقط کمبود یک قلم دارویی نیست؛ تأخیر در رسیدن دارو میتواند برنامه درمانی بیمار را تحت تأثیر قرار دهد.
فایننشالتایمز همچنین به دشواری دسترسی به برخی داروهای معمولتر اشاره کرده و گزارش داده است که مشکل تأمین دیگر صرفاً محدود به داروهای تخصصی و گرانقیمت نیست.
هند؛ یکی از مسیرهای مهم تأمین
بخشی از این فشار به مسیرهای واردات برمیگردد. ایران برای تأمین دارو و مواد اولیه خود به چندین کشور وابسته است و هند یکی از تأمینکنندگان مهم صنعت دارویی ایران محسوب میشود.
اما اختلال در حملونقل منطقهای، مسیرهای دریایی و دشواری جابهجایی پول، هزینه و زمان انتقال کالا را افزایش داده است. به این ترتیب، حتی زمانی که دارو در کشور مبدأ موجود است، رسیدن آن به ایران میتواند به یک مسئله لجستیکی و مالی تبدیل شود.
همه شرکتها ایران را ترک نکردهاند
با وجود این فشارها، تمام شرکتهای دارویی خارجی همکاری خود با ایران را متوقف نکردهاند.
نووارتیس به فایننشالتایمز اعلام کرده است که با وجود شرایط جنگی، همچنان تأمین دارو برای بیماران ایرانی را ادامه میدهد. این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا در شرایط فعلی، استمرار همکاری شرکتهای دارویی بینالمللی میتواند برای بیماران مبتلا به بیماریهای مزمن و خاص حیاتی باشد.
بنابراین تصویر بازار دارویی ایران کاملاً سیاه و سفید نیست؛ از یک سو، بخشی از زنجیره تأمین با اختلال مواجه شده و دسترسی به برخی داروها دشوارتر شده است و از سوی دیگر، برخی شرکتهای بینالمللی همچنان تلاش میکنند جریان تأمین دارو را حفظ کنند.
مسئله فقط تحریم نیست؛ مسئله «رسیدن دارو» است
شاید مهمترین نکته گزارش فایننشالتایمز همین باشد: معافیت دارو از تحریم، بهتنهایی تضمینکننده دسترسی بیمار به دارو نیست.
اگر بانک نتواند پول را منتقل کند، اگر کشتی یا هواپیما نتواند محموله را جابهجا کند، اگر بیمه حاضر به پوشش محموله نباشد یا هزینه حمل چند برابر شود، دارویی که از نظر حقوقی «معاف از تحریم» است، ممکن است در عمل بهموقع به دست بیمار نرسد.
برای صنعت داروی ایران نیز این مسئله دو وجه دارد؛ واردات داروهای نهایی و همزمان تأمین مواد اولیه تولید داخلی. به همین دلیل، هر اختلال در تجارت خارجی میتواند هم داروی وارداتی و هم تولید داخلی را تحت تأثیر قرار دهد.
در نهایت، گزارش فایننشالتایمز تصویری از زنجیرهای ارائه میدهد که در آن تحریم، جنگ، محدودیت بانکی، اختلال حملونقل و افزایش هزینهها به یکدیگر متصل شدهاند؛ زنجیرهای که نقطه نهایی آن نه شرکت و نه بانک، بلکه بیماری است که منتظر داروی خود مانده است./سالم خبر
نظر شما